کتاب صوتی مجموعه داستان های شاهنامه (جلد بیستم: سوگ نامه فرود، پسر سیاوش)

کتاب صوتی مجموعه داستان‌ های شاهنامه (جلد بیستم: سوگ‌ نامه‌ فرود، پسر سیاوش) اثر ابوالقاسم فردوسی با نگارش و بازنویسی محسن دامادی، روایتی یک‌جلدی از یکی از تلخ‌ترین و درعین‌حال پرمعناترین داستان‌های شاهنامه است. این کتاب صوتی با گویندگی فرهاد اتقیایی توسط نشر صوتی نیک منتشر شده است. شنونده در این جلد وارد روزگار پادشاهی کیخسرو می‌شود، زمانی که پس از سال‌ها جنگ و خشک‌سالی، شهرهای ایران دوباره آباد شده‌اند و مردم نفسی به آسودگی می‌کشند، اما در دل همین آرامش، سوگ کهنه‌ی خون سیاوش هنوز زنده است و کیخسرو سوگند خورده است کین پدر را از افراسیاب بستاند. این کتاب صوتی با زبانی نزدیک به متن فردوسی شنونده را قدم‌به‌قدم از پیش‌آگاهی شاعر، اندرزهای آغازین، حرکت سپاه، دوراهی سرنوشت‌ساز،و دیدار فرود و بهرام تا اوج درگیری‌ها همراه می‌کند.

درباره کتاب صوتی مجموعه داستان های شاهنامه (جلد بیستم: سوگ نامه فرود، پسر سیاوش)

کتاب صوتی مجموعه داستان‌ های شاهنامه (جلد بیستم: سوگ‌ نامه‌ فرود، پسر سیاوش) باتکیه‌بر متن فردوسی و بازنویسی محسن دامادی، یک داستان بلند حماسی را در چند بخش پیوسته دنبال کرده است. این کتاب با پیشگفتاری تحلیلی آغاز شده که در آن، نویسنده از بیت یکی داستان زد بدین پرخرد / که از خوی بد مرد کیفر برد حرکت می‌کند و نشان می‌دهد چگونه فردوسی از همان ابتدا سرنوشت طوس و سپاه ایران را با خوی بد، خودکامگی و نشنیدن اندرز گره می‌زند.

در ادامه، پیش‌آگاهی داستان فرود می‌آید، جایی که شاعر به‌روشنی می‌گوید جهان‌جوی سرافراز نباید فرمان سپاه را به دشمن یا بدخواه خود بسپارد و اگر چنین کند، اندوهی می‌آفریند که درمان ندارد. این پیش‌آگاهی، شنونده را برای آنچه در دوراهی سرنوشت‌ساز میان بیابان خشک و راه کوهستانی کلات رخ می‌دهد آماده می‌کند.

کتاب صوتی مجموعه داستان‌ های شاهنامه (جلد بیستم: سوگ‌ نامه‌ فرود، پسر سیاوش) با بازنویسی محسن دامادی در چند فصل و بخش پی‌درپی، مسیر سپاه ایران از دربار کیخسرو تا کوه و دژ کلات را دنبال کرده است. در فصل‌های آغازین، شنونده با صحنه‌ی سوگندخوردن کیخسرو برای کین‌خواهی، برگزیدن طوس به‌عنوان سپهبد، اندرزهای شاه درباره‌ی نکشتن کشاورزان و پیشه‌وران و هشدار صریح او درباره‌ی نرفتن از راه کلات روبه‌رو می‌شود، سپس در بخش‌هایی مانند دوراهی بیابان و کلات، گفت‌وگوی طوس و گودرز و اندرز گودرز به فرمانده، خودرأیی طوس و انتخاب راه کوهستانی روایت شده است.

فصل‌های میانی به معرفی فرود و مادرش جریره، گفت‌وگوهای پرحسرت آن دو درباره‌ی سیاوش، و تصمیم فرود برای همراهی با سپاه ایران اختصاص دارد. در بخش‌های بعدی، دیدار فرود و بهرام، شناسایی پهلوانان ایران از روی درفش‌ها، فرستادن پیام آشتی به طوس و سپس رشته‌ای از درگیری‌ها با ریو نیز، زرسب، طوس و گیو شنیده می‌شود. هر بخش با نقل بیت‌ها، توضیح واژه‌ها و اشاره به پیوند آن با جلدهای پیشین مجموعه (مثل شاه میهن‌پناه دشمن و در جست‌وجوی شاه) به شنونده کمک می‌کند جایگاه این سوگ‌نامه را در رشته‌ی داستان‌های سیاوش و کیخسرو بشناسد.

خلاصه کتاب صوتی مجموعه داستان های شاهنامه (جلد بیستم: سوگ نامه فرود، پسر سیاوش)

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

محور اصلی داستان جلد بیستم از مجموعه داستان‌های شاهنامه سوگند کیخسرو برای گرفتن کین خون سیاوش از افراسیاب است. او سپاهی بزرگ به فرماندهی طوس، از نوادگان نوذر، به‌سوی توران می‌فرستد و سه سفارش مهم به او می‌کند: به کشاورزان و پیشه‌وران آسیبی نرساند، آیین تاج‌وتخت را رعایت کند و سپاه را از راه بیابان ببرد، نه از راه کوهستانی کلات، زیرا در آنجا فرود، پسر سیاوش و جریره، فرمان می‌راند و نباید دو برادر ناتنی با یکدیگر روبه‌رو شوند. باوجود اندرز گودرز، طوس به‌دلیل سختی بیابان، راه کلات را انتخاب می‌کند، تصمیمی که به پیش‌آگاهی تلخ داستان و خودکامگی او پیوند می‌خورد.

فرود با نزدیک‌شدن سپاه ایران، به کمک تو خار، پهلوانان را از روی درفش‌هایشان می‌شناسد. جریره، مادرش، او را به یاد پدر و دوستی دیرین سیاوش با بهرام و زنگه شاوران می‌اندازد و تشویقش می‌کند که به سپاه ایران بپیوندد و کین پدر را از افراسیاب بگیرد. فرود بر بلندای کوه با بهرام دیدار می‌کند و با نشان‌دادن خال بازویش، نسب خود را از خاندان کیانی ثابت می‌کند، سپس از او می‌خواهد پیام آشتی و دعوت به مهمانی یک‌هفته‌ای را به طوس برساند تا سپاه ایران در کلات استراحت کند و روز هشتم، همراه او به‌سوی توران بتازد.

طوس به‌جای پذیرفتن این پیشنهاد، از شنیدن پیام فرود خشمگین می‌شود و با تحقیر او، دستور می‌دهد سوارانی به مقابله با وی بروند. ریو، داماد طوس، در نخستین رویارویی با تیر فرود کشته می‌شود و پس از او زرسب، پسر طوس، نیز جان می‌بازد. طوس با خشم به‌سوی کوه می‌تازد، اما فرود به اندرز تو خار، اسب او را هدف می‌گیرد و سپهبد ناچار پیاده و شرمگین بازمی‌گردد. خنده‌ی دختران بر بام دژ نیز بر خواری او می‌افزاید. پس از بازگشت طوس و گیو، بیژن جوان از کشته‌شدن زرسب و خواری سپاه به خشم می‌آید، با گیو درشتی می‌کند و سوگند می‌خورد تا انتقام زرسب را نگیرد، از زین فرود نیاید. گیو نیز با تازیانه بر سر او می‌زند و سرزنشش می‌کند.

در ادامه، پهلوانان ایران یکی پس از دیگری به‌سوی کوه می‌روند، اما تیرهای فرود اسب‌هایشان را از پا درمی‌آورد و آنان پیاده بازمی‌گردند. تو خار بارها فرود را از ادامه‌ی نبرد بازمی‌دارد و هشدار می‌دهد که آسیب‌دیدن طوس، کیخسرو را رنجیده‌خاطر می‌کند و می‌تواند کین‌خواهی سیاوش را به شکست بکشاند. بااین‌حال، فرود در شور جوانی، زیر فشار داغ پدر و احساس وظیفه در برابر خاندان کیانی، به نبرد ادامه می‌دهد، مسیری که از همان آغاز پیامدهای تلخ آن پیش‌آگاهی شده است.

چرا باید کتاب صوتی مجموعه داستان های شاهنامه (جلد بیستم: سوگ نامه فرود، پسر سیاوش) را بشنویم؟

شنیدن کتاب صوتی مجموعه داستان‌ های شاهنامه (جلد بیستم: سوگ‌ نامه‌ فرود، پسر سیاوش) فرصتی است برای روبه‌روشدن با یکی از پیچیده‌ترین گره‌های اخلاقی و عاطفی در شاهنامه، جایی که سپاه ایران، در اوج قدرت و شکوه، به‌دست خویش زخمی می‌شود که درمان ندارد. شنونده در این اثر نه‌تنها با یک نبرد حماسی، که با لایه‌های درونی‌تر داستان روبه‌رو می‌شود: تضاد میان عقل و هوس در تصمیم طوس، فاصله‌ی اندرز و عمل در رفتار پهلوانان و سرنوشت تلخ اعتماد به فرماندهی که خرد را به کنار می‌گذارد.

این کتاب صوتی نشان می‌دهد چگونه فردوسی از یک ماجرای جنگی، تصویری از مسئولیت، فرمان‌برداری، خودکامگی و پیامدهای نشنیدن سخن دانایان می‌سازد. پیشگفتار و پیش‌آگاهی داستان، شنونده را به اندیشیدن درباره‌ی خوی بد، حسادت، خودبزرگ‌بینی و نادیده‌گرفتن پیوندهای خونی و عاطفی وامی‌دارد. گفت‌وگوهای فرود با مادرش جریره، با تو خار و با بهرام، از یک‌ سو داغ سیاوش و آرزوی کین‌خواهی را زنده می‌کند و ازسوی‌دیگر، نشان می‌دهد چگونه یک جوان میان وفاداری به نژاد، شور انتقام و ضرورت خردمندانه‌کردن خشم سرگردان می‌ماند.

این جلد برای کسانی که شاهنامه را از دور می‌شناسند، در قالب نثر روایی و با توضیح واژه‌ها و اشاره به جلدهای پیشین، پلی میان متن منظوم فردوسی و دریافت امروزی ساخته است. شنونده در طول کتاب با نقش درفش‌ها، جایگاه هر پهلوان و پیوند داستان فرود با ماجراهای سیاوش، کیخسرو، پیران و افراسیاب آشنا می‌شود. گویندگی فرهاد اتقیایی نیز با برجسته‌کردن لحن اندرزها، خشم‌ها، سوگ‌ها و ریشخندها، کمک می‌کند شنونده فضای روانی هر صحنه را لمس کند.

شنیدن این کتاب صوتی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی مجموعه داستان‌ های شاهنامه (جلد بیستم: سوگ‌ نامه‌ فرود، پسر سیاوش) به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های حماسی ایرانی و شخصیت‌های شاهنامه علاقه‌مند هستند و می‌خواهند یکی از تراژدی‌های کمترشناخته‌شده‌ی این اثر را بشنوند. این کتاب صوتی همچنین به دانشجویان و علاقه‌مندان به ادبیات فارسی، تاریخ اسطوره‌ای ایران و کسانی که در پی شناخت عمیق‌تر شخصیت‌هایی مانند طوس، کیخسرو، گیو، بیژن و فرود هستند، توصیه می‌شود. شنیدن این کتاب برای مخاطبانی که به موضوعاتی مانند پیامدهای خودکامگی، نشنیدن اندرز و گره‌خوردن کین‌خواهی با خطای انسانی می‌اندیشند نیز مناسب است.