کتاب سیر تفکر معاصر؛ جلد اول

سیر تفکر معاصر؛ جلد اول از سری کتاب‌های مطالعات انتقادی در حوزه تفکر معاصر از دکتر محمد مددپور است که در انتشارات سوره مهر به چاپ رسیده است.

 درباره کتاب سیر تفکر معاصر؛ جلد اول

 کتاب سیر تفکر معاصر درواقع یک بازاندیشی در تاریخ فرهنگ و هنر معاصر ایران است.  این کتاب درباره غربزدگی است. محمد مددپور در این کتاب سعی نموده غربزدگی را در حوزه هنر و فرهنگ ایرانی در تمامی ابعاد ان بررسی کند. او در این جلد از کتاب تجدد و دین‌زدایی در فرهنگ و هنر روشنفکری سکولار و روشن‌فکری دینی را بررسی کرده است.

از قرن پانزدهم میلادی در اروپای غربی، فرهنگی جدید به وجود آمد و به سرعت بسط و توسعه یافت. اوضاع جهان به تدریج دگرگون شد و علوم و صنایع و هنرها دیگر فراتر از زمین مشغول شد، عرصه‌های این جهانی او نیز تنوع و تکثر پیدا کرد. اما نیست انگاشتن منبع قدسیدر شرق جایی نداشت  و هیچ گاه تفکر معنوی شرق به تفکر غیر معنوی و حسابگرانه و عقلانی صرف تنزل و تقلیل نیافت اما گسترش غربزدگی در سرزمین‌هایی که مرکز تجلی و ظهور تفکرات معنوی است آنها را اسیر حوالت تاریخی نیست‌انگاری غرب کرده است اما در یان این کشورها، ایران بیش از همه در برابر این نیست‌انگاری مقاومت کرده است و هیچ‌گاه از سطح غربزدگی به عمق آن نرفته است.

کتاب حاضر روایت این تطور تاریخی پس از عصر صفوی است که اساس بحث را بر خلاف مفهوم غرب‌زدگی به معنی متعارف لفظ که همان غرب‌مآبی است، بر پایۀ سیر نیست‌انگاری و تجلی‌های این نیست‌انگاری در هنر و فرهنگ ایرانی قرار داده است. 

 خواندن کتاب سیر تفکر معاصر؛ جلد اول را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 علاقه‌مندان به مطالعات فرهنگی و اجتماعی مخاطبان این کتاب‌اند.

 درباره محمد مددپور

محمد مددپور متولد فروردین ۱۳۳۴ بندر انزلی و درگذشتهٔ ۴ فروردین ۱۳۸۴ است. او نویسنده و محقق ایرانی در حوزهٔ فلسفهٔ غرب، فلسفهٔ هایدگر، فلسفهٔ تکنولوژی، نیهیلیسم، فلسفهٔ هنر و هنر اسلامی بود.

او که دکترای فلسفهٔ هنر داشت از شاگردان سید احمد فردید بود و درس‌های فردید را در کتابی با عنوان «دیدار فرهی و فتوحات آخرالزمان» نگاشت.

او همچنین مدیر دفتر مطالعات دینی پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی حوزهٔ هنری و عضو هیأت علمی دانشگاه شاهد بود. مددپور پیش از بیست سال در حوزهٔ مباحث نظری فلسفی و حکمت و هنر اسلامی پژوهش کرد و آثار زیادی در این زمینه به جای گذاشت.

محمد مددپور در ۴ فروردین  سال۱۳۸۴ در یک سانحهٔ رانندگی از دنیا رفت.

 بخشی از کتاب سیر تفکر معاصر؛ جلد اول

تجلی عقل حسابگر در پرسپکتیو

هنر غربی در عصر رنسانس مترقی که در زمان بیکن و گالیله تکوین یافت، عقل حسابگر میزان آن بود، پرسپکتیو مبنای تصاویر و زیبایی به سبک یونانی‌ـ رومی و نمایش بصری زیبایی این جهان شد. پرسپکتیو روح زمانه را، چنان که در علم جدید تجلی یافته بود، و چونان ادراک ریاضی و هندسی و کمّی این جهان بود، در قلمرو هنر نشان می‌داد.

ظهور بحران در تجربۀ هنری مدرنیسم

در قرن نوزده امپرسیونیست‌ها دوباره در پرسپکتیو تصنعی تردید کردند. زمانی که یکی از بزرگ‌ترین نقاشان امپرسیونیست چون پل سزان اشیا را به صورت اشکال هندسی تلقی کرد، عصر تغییر نظرگاه از ساحت عقل‌انگاری ابتدایی دورۀ جدید با ساحتی از نفسانیت بود که در آن خیال و وهم مجال پرواز بیشتر در چاله‌های هرز نفس بشر پیدا می‌کند. چنانچه در حوزۀ علم سخن از نداشتن قطعیت یا یقین هایزنبرگ در میان است، در هنر نیز این نداشتن قطعیت به صورت سیر در خیالات در عوالم سافل و اسفل ملکی و گریز انسان از واقعیت معقول جدید به پیدایی می‌آید. اما به هر تقدیر فقط برخی آدمیان می‌توانند از فضای عالم معقول جدید رهایی یابند، و به همین جهت است که برخی از شاعران و هنرمندان آنانی که مقید به اصول تفکر جدید نیستند، سعی می‌کنند از این عالم بگذرند.

فهرست کتاب سیر تفکر معاصر؛ جلد اول

کتاب اول: تجدد و دین زدایی در فرهنگ و هنر منورالفکری سکولر و روشن فکری دینی

باب اول: غرب‌زدگی در فرهنگ شرق و غرب

فصل‌اول: مبانی فرهنگ و هنر در شرق و غرب

فصل دوم: زمینه‌های روابط فرهنگی و هنری ایران و غرب

فصل سوم: پیدایی منورالفکری سکولر و روشن‌فکری دینی

فصل چهارم: گفت‌وگویی در باب غرب‌زدگی در مدرنیسم دینی معاصر

باب دوم: غرب‌زدگی در هنر شرق و غرب

فصل اول: مبانی هنر در شرق و غرب

فصل دوم: شعر و ادب دنیای نفسانی

فصل سوم: غرب‌زدگی در نقاشی سنتی ایران

فصل چهارم: از نمایش سنتی تا نمایش غرب‌زده، پیدایی قصۀ جدید: رمان

فصل پنجم: غرب‌زدگی در موسیقی سنتی ایران

کتاب‌شناسی

کتاب‌شناسی ـ فارسی

کتاب‌شناسی ـ لاتین

یادداشت‌ها