کتاب اندیشه اسلامی 2 (ویراست دوم)

کتاب اندیشه اسلامی ۲ (ویراست دوم) نوشته جعفر سبحانی تبریزی و محمد محمدرضایی است.

ارزیابی، بازنگری و اصلاحِ هرکدام از اجزاء نظام آموزشی زمینه لازم را برای بهبود و حرکت تکاملی آن نظام فراهم می‌آورد. متن درسی نیز که یکی از اجزاء مهم هر نظام آموزشی است مشمول همین قانون کلی است. به همین دلیل کتاب اندیشه اسلامی ۲ (ویراست دوم) با ویرایش جدید برای دانشجویان منتشر شده است.

خواندن کتاب اندیشه اسلامی ۲ (ویراست دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام دانشجویان پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب اندیشه اسلامی ۲ (ویراست دوم)

پیشینه دین در تاریخ

با توجه به نیاز انسان به دین و ضرورت الهی بودن آن، همان‌گونه که در مباحث بعد خواهد آمد، می‌توان گفت که تاریخ دین حق - که همان دین اسلام می‌باشد - هم‌زمان با پیدایش انسان بوده است. هنگامی‌که تنها حضرت آدم و حوا می‌زیستند، حضرت آدم پیامبر الهی بود و پیام‌های الهی بر وی نازل می‌شد. البته دین ایشان بسیار ساده و مشتمل بر کلیاتی چند بوده است؛ ازجمله یکتاپرستی، باور به معاد و زندگی ابدی، اعتقاد به بعثت پیامبران از سوی خدا برای هدایت بشر و تعدادی از قواعد اخلاقی و احکام عملی.

فطری بودن دین

دین امری فطری است؛ بدین معنا که دین مجموعه اعتقادات و اعمالی است که فطرت و ساختار وجودی آدمی آن را اقتضا می‌کند و در پرورش استعدادهای آدمی مؤثر است. بی‌شک توحید، نبوت و معاد به عنوان عناصر اصلی دین، اقتضای وجود آدمی است.

معرفت و گرایش به خدا در نهاد آدمی سرشته شده و از آن جدایی‌ناپذیر است. میل به جاودانه زیستن و میل به راحتی مطلق که در عالم آخرت میسر است، نیز میلی فطری می‌باشد. این در حالی است که کلیات تعالیم و دستورهای دینی ازجمله عبادات و پرستش خداوند و یا فرمان‌هایی برای تنظیم روابط اجتماعی، مطابق با فطرت و ساختار وجود آدمی است و ازاین‌روست که هرکس از فطرت خود فاصله نگرفته، با کمال میل به آن گردن می‌نهد. بنابراین فطری بودن دین، یعنی مطابق بودن محتوای دین با ساختار وجودی انسان.

مراتب دین

شریعت‌ها و مذاهب، در طول تاریخ، دارای حقیقت واحدی هستند که همان اسلام (تسلیم بودن در برابر خدا) است. اختلاف آنها نیز برحسب درجات کمال است که در استعدادهای امت‌های گذشته و آینده ریشه دارد. به تعبیری شرایع مختلف مانند سال‌های مختلف یک دوره تحصیلی و یا مانند مراحل درمان یک بیماری است. همه مراحل درمانی که پزشکتجویز می‌کند، دارای هدف مشترک و واحدی است. بی‌گمان شرایط و زمان و طبیعت بیمار، چنین مراحلی را اقتضا کرده است. ازاین‌روست که قرآن می‌فرماید:

لِکلٍّ جَعَلْنَا مِنْکمْ شِرْعَةً وَ مِنْهَاجا.

برای هریک از شما [امّت‌ها] شریعت و راه روشنی قرار داده‌ایم.

همه این شریعت‌ها و روش‌ها، راه‌هایی برای رسیدن به اصول و اهداف کلی هستند که فراخور استعدادهای امت‌ها و مقام انبیا شکل گرفته است. این راه‌ها مکمل هم‌اند، نه ناسازگار باهم. نخستین راه و روش صحیح را حضرت آدم به فرزندان خود آموخت. خداوند نیز به‌وسیله نوحاولین شریعت را برای هدایت انسان‌ها نازل فرمود. آخرین و کامل‌ترین شریعت‌ها نیز شریعت پیامبر گرامی اسلام است.