کتاب خلاقیت در بازیگری

کتاب خلاقیت در بازیگری نوشته مهدی ارجمند است. این کتاب تجربه‌هایی در متُد اکتینگ و بررسی شیوه بازیگران نامدار جهان است. این کتاب در حقیقت گفتگو با مهدی ارجمند و جمع‌اوری راهنمایی های او است.

درباره کتاب خلاقیت در بازیگری

هنوز رازهای زیادی دربارهٔ هنر بازیگری وجود دارد که ذهن مشتاقان این رشته را به خود مشغول داشته، از راز «الهام» گرفته تا مسئلهٔ «شخصیت‌پردازی و خودپنهان‌بازیگر، از کارکرد حافظه گرفته تا مسئله بداهه‌سازی و ریشه‌های خلاقیت در نقش‌آفرینی.

این گفتگو به قصد کنکاش و بررسی مفهوم خلاقیت در بازیگری با آقای ارجمند صورت گرفت، امّا در نهایت به یک جزوهٔ آموزشی ویژه برای علاقه‌مندان این رشته تبدیل شد. معمولاً وقتی صحبت از کار نوابغ بازیگری جهان به میان می‌آید، غالب نظرات حالتی تحسین‌آمیز و آکنده از شیفتگی دارند. امّا در این کتاب، نگاه، کاملاً تحلیلی است و با مباحثی روبرو می‌شوید که شاید قبلاً در هیچ کتاب بازیگری با آن بر خود نکرده باشید.

به‌همان گونه که شیوه بازیگران نامدار جهان مورد بررسی قرار می‌گیرد، آموزه‌ها و اندیشه‌های اساتید این رشته نظیر استا نیسلافسکی، لی استراسبرگ، استلا آدلر و سنفردمایزنر نیز مرور و تحلیل می‌شوند.

خواندن کتاب خلاقیت در بازیگری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 خواندن این گفتگو هم برای دانشجویان و علاقه‌مندان رشته بازیگری مفید است و هم برای آن دسته از بازیگران حرفه‌ای که حقیقتاً کارشان را جدّی می‌گیرند.

بخشی از خلاقیت در بازیگری

س: خود شما هم در کلاسهاتون تمرینی دارید بنام «تداعی آزاد»، آیا این تمرین هم براساس شباهت‌ها طراحی شده؟

الف: بله. هدف از این تمرین هم گسترش ذهنی بازیگر براساس توجه به نشانه‌های بیرونی و پیدا کردن شباهت بین آنهاست.

در واقع «تداعی آزاد» به بازیگر کمک می‌کند که یک جریان ذهنی خلاق داشته باشد و صرفاً روی زمان حال تمرکز نکند. یعنی هر آنچه می‌بیند تلنگری باشد به ذهن او تا بتواند به فایل‌هایی در گذشته، در حافظه خودش رجوع کند و یا به فایلهایی در آینده که هنوز اتفاق نیفتاده اند.

س: می‌شود بیشتر توضیح بدهید؟

الف: بله. ما موجوداتی هستیم که توأمان در سه زمان زندگی می‌کنیم. جریان ذهنی ما بر آیندیست از ترکیب این سه زمان. هر اتفاقی که در ذهن ما می‌افتد به یک مابه ازای عینی در خاطرات و یا به یک آرزو در آینده ارجاع میشود..

در اینجا ما مثلثی داریم که رأس‌های آن عبارتند از «تجربه» که مربوط به گذشته است «عمل» که مربوط به زمان حال است و «هدف» که به آینده مربوط میشود.. تمرین "تداعی آزاد" ذهن بازیگر را از حالت خنثی و صفر خارج می‌کند و متذکر میشود هر عملی که در زمان حال انجام میدهد نشانه‌ایست از «تجربه» یعنی گذشته و نیز اثری از «هدف» یا آینده در آن وجود دارد. به همین دلیل کم‌کم در میابد برای شناخت شخصیت یا نقشی که بازی می‌کند باید دنیای ذهنی آن آدم را که مجموعه ای از تجارب و اهداف ذهنیست کشف کند.

س: شما گفتید که در بحث استراسبرگ یعنی جانشین‌سازی مساله شباهت حس‌ها مد نظر است و همین طور در تمرین خودشما «تداعی آزاد» مسئله شباهت‌ها مطرح است. حالا می‌توانید دقیقاً توضیح بدهید که چطور این شباهت‌ها به نتیجه‌ای که مورد نظر شماست یعنی «تمایز» منجر میشه؟

الف: بله وقتی شما بفهمید که هر کس انگاره ذهنی خودش رو می‌سازه اون وقت از دل شباهت‌ها به تمایز می‌رسید. ما در تمرین تداعی یک بار ذهن بازیگر را مرور می‌کنیم. یعنی بازیگر براساس تکنیک تداعی از یک شی یا یک نشانه بیرونی شروع میکند یک پروسه ذهنی را ایجاد کردن و یک بار همین تمرین را با شخصیت یا کاراکتر انجام می‌دهیم.