کتاب اقتصاد ما؛ کتاب اول

کتاب اقتصاد ما؛ کتاب اول نوشته سیدمحمدباقر صدر با ترجمه محمدمهدی برهانی منتشر شده است. بی‌شک می‌توان اقتصاد ما را اولین اثر مدون و مبنایی در زمینه اقتصاد اسلامی دانست. این کتاب به نظام اقتصادی ایران می‌پردازد.

درباره کتاب اقتصاد ما؛ کتاب اول

شهید سید محمدباقر صدر با تسلط وافر بر منابع دینی، در اقتصادنا با ژرف‌اندیشی در علل عقب‌ماندگی مسلمانان، مشکل را نه در ظواهر و روبناها، که در رویکرد تقلیدی در سطوح گوناگون اندیشه و عمل می‌داند. او بر این باور است که اقتصاد اسلامی به‌مثابه جزئی از نظام اسلامی، با زدودن قالب‌های فهم بشر مدرن، شامل شرق و غرب، شیوه نوینی را ارائه می‌دهد که حرکت همگانی امت اسلامی را برای رشد و بالندگی و شکوفایی استعدادهای درونی برای مبارزه با عقب‌ماندگی اقتصادی، جهت‌دهی و مدیریت می‌کند.

راهی برای رشد و توسعه جوامع اسلامی که می‌تواند ضمن حفظ استقلال فکری و روحی امت اسلامی، زندگی اجتماعی را بر مبنای عدالت و رفاه و در سایه نگاه به آسمان و جدا شدن از حصار نگاه زمینی سامان دهد.

در جلد نخست این کتاب، نویسنده به بررسی تطبیقی اقتصاد اسلامی با اقتصاد مارکسیستی و اقتصاد سرمایه‌داری با رویکردی مبنایی می‌پردازد و ساختار و چارچوب کلی و جایگاه اقتصاد اسلامی را مشخص می‌کند. سپس در جلد دوم فرایند دستیابی به از آموزه‌های فقهی و دینی را مطرح می‌کند.

در جلد دوم به سراغ محتوای اقتصاد اسلامی می‌رود. رویکرد مبنایی شهید صدر و اعتقاد به انسجام منطقی میان احکام ظاهری شریعت او را بر آن داشته است که این زیربنا را از خلال احکام و آموزه‌های فقهی و دینی استخراج کند.

بدین منظور، در این جلد از کتاب  ابتدا فرایند دستیابی به مکتب اقتصادی را مطرح می‌کند تا روش علمی خود را روشن سازد، سپس با استفاده از آن روش، نظریه‌های اقتصاد اسلامی را کشف می‌کند و روبناهای اقتصاد اسلامی را بنا می‌نهد. او در این کتاب به سه نظریه در اقتصاد اسلامی می‌پردازد: نظریه توزیع پیش از تولید، نظریه توزیع پس از تولید و نظریه تولید. سپس در پایان کتاب به جایگاه و مسئولیت حکومت در اقتصاد اسلامی می‌پردازد.

خواندن کتاب اقتصاد ما؛ کتاب اول را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام فعالان و پژوهشگران حوزه اقتصاد پیشنهاد می‌کنیم

بخشی از  کتاب اقتصاد ما؛ کتاب اول

شیفتگی ژرف انسان شرقی نسبت به عالم غیب پیش از جهان محسوس، خود را در سطح فکری زندگی مسلمانان با گرایش اندیشه در جهان اسلام به سوی افق‌های عقلی معرفت بشری و دوری از زمینه‌هایی که در پیوند با واقعیت‌های حسی بود نمایان ساخت.

این دلدادگی عمیق به جهان ناپیدا در ساختار روحی مسلمانان، از نیروی فریبندگی ماده و قابلیت انگیزش آن نسبت به انسان مسلمان می‌کاهد؛ موضوعی که باعث می‌شود انسان در جهان اسلام، به هنگام تهی بودن از انگیزه‌های معنوی برای ارتباط با ماده و فریفته شدن به بهره‌برداری از آن، موضعی منفی در برابر آن اتخاذ نماید. این موضع منفی، گاه به صورت زهد، گاه به صورت قناعت و گاه به شکل سستی و رخوت ظاهر می‌گردد.

ایمان به غیب، انسان مسلمان را به گونه‌ای می‌پرورد که وی احساس کند در رقابتی ناپیدا قرار گرفته است. این احساس، گاه در شعور خودآگاه مسلمان پرهیزگار، خود را به صورت یک مسئولیت روشن در برابر خداوند متعال نشان می‌دهد و گاه در ذهن یک مسلمان دیگر به شکل وجدانی مشخص و جهت‌دار نمایان می‌گردد. به‌هرحال،‌ ایمان به غیب، انسان جهان اسلامی را از احساس آزادی شخصی و آزادی اخلاقی بدان‌گونه که انسان اروپایی احساس می‌کند دور می‌نماید.

احساس محدودیتی درونی و مبتنی بر یک پایه اخلاقی به نفع جامعه‌ای که فرد مسلمان عنصری از او است، سبب می‌شود که انسان مسلمان، به‌جای اندیشه مبارزه که بر تفکر انسان اروپایی جدید چیره می‌باشد، احساس کند که پیوندی ژرف او را با جامعه‌ای که به آن وابسته است گره می‌زند و میان او و جامعه‌اش هماهنگی کامل وجود دارد.