کتاب امپراتوری هوش مصنوعی

کتاب امپراتوری هوش مصنوعی (Empire of AI) نوشته کارن هائو، ترجمه مرتضی بزرگیان و ویراسته سمیه سیاه پشت است. این کتاب از اوپن‌ای‌آی، سم آلتمن و کشمکش‌هایی که پشت چهره‌ی صنعت هوش مصنوعی پنهان مانده، سخن گفته است. اثر حاضر که نشر کتاب کوله پشتی آن را منتشر کرده، نشان داده است که آرمانِ ساخت فناوری برای خیر عمومی چگونه می‌تواند زیر فشار سرمایه، قدرت و رقابت دگرگون شود. نویسنده به اتاق‌های تصمیم‌گیری سیلیکون ولی و هزینه‌هایی که این فناوری بر دوش دیگران می‌گذارد، سخن گفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب امپراتوری هوش مصنوعی اثر کارن هائو

کتاب امپراتوری هوش مصنوعی (رؤیاها و کابوس‌ها در اوپن ای آی سم آلتمن)، نوشته‌ی کارن هائو، از خلال گزارش‌هایی درباره‌ی اوپن‌ای‌آی نوشته شده و تصویری را از یکی از اثرگذارترین بازیگران دنیای هوش مصنوعی ارائه کرده است. نویسنده با تکیه بر صدها مصاحبه و سند و مکاتبه، مسیر اوپن‌ای‌آی را از یک پروژه با ادعای خیر عمومی تا سازمانی درگیر رقابت، پنهان‌کاری و تمرکز قدرت دنبال کرده است. مسئله فقط یک شرکت یا مدیرعامل نیست؛ موضوع اصلیْ شکل‌گیری نوعی نظم تازه در فناوری است که در آن تصمیم‌های چند چهره‌ی محدود می‌تواند بر آینده‌ی کار، رسانه، آموزش، منابع طبیعی و حتی شیوه‌ی حکمرانی اثر بگذارد.

امپراتوری هوش مصنوعی در کنار روایت بحران برکناری و بازگشت سم آلتمن، به ریشه‌های فکری و اقتصادی این ماجرا هم پرداخته است. کارن هائو از سال‌های آغازین شکل‌گیری اوپن‌ای‌آی، نقش ایلان ماسک، گرگ براکمن و ایلیا ساتسکیور، تغییر ساختار غیرانتفاعی به بازوی انتفاعی، وابستگی به مایکروسافت و شتاب تجاری‌سازی مدل‌هایی مانند چت‌جی‌پی‌تی سخن گفته است.

کتاب امپراتوری هوش مصنوعی ردپای هوش مصنوعی را در زندگی کارگران داده، هنرمندان، روزنامه‌نگاران و جوامعی دنبال کرده است که هزینه‌های این توسعه را می‌پردازند. ایده‌ی مرکزی اثر این است که هوش مصنوعی، امروز، بیشتر از آنکه صرفاً ابزاری فنی باشد، به ساختاری شبیه به امپراتوری نزدیک شده است؛ ساختاری که داده، نیروی کار، انرژی و سرمایه را در مقیاسی عظیم جذب می‌کند و روایت پیشرفت را به‌عنوان توجیه خود پیش می‌برد.

این کتاب شامل مصاحبه با حدود ۲۶۰ نفر، مکاتبات، گفت‌وگوهای انجام‌شده در اسلک (Slack) و اسناد مرتبط است. عنوان کتاب به امپراتوری‌های استعماری قرن ۱۹ میلادی اشاره دارد.

خلاصه کتاب امپراتوری هوش مصنوعی

کتاب حاضر مسیر اوپن‌ای‌آی را از روزهای آغازین تا تبدیل‌شدن به یکی از کانون‌های اصلی رقابت در صنعت هوش مصنوعی دنبال می‌کند. کارن هائو نشان می‌دهد که ایده‌ی ساخت فناوری برای منفعت همگانی چگونه به‌تدریج زیر فشار جاه‌طلبی، سرمایه‌گذاری‌های کلان و نبرد بر سر تسلط بر آینده تغییر شکل می‌دهد. سم آلتمن و حلقه‌ی اطراف او در این اثر نماینده‌ی نوعی نگاه به فناوری‌اند که رشد، مقیاس و نفوذ را در مرکز قرار می‌دهد. این کتاب از پشت‌پرده‌ی تصمیم‌های شرکتی، بحران‌های مدیریتی، رقابت با غول‌های فناوری و پیامدهای انسانی و زیست‌محیطیِ این مسیر پرده برمی‌دارد.

چرا باید کتاب امپراتوری هوش مصنوعی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب امپراتوری هوش مصنوعی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری از شکل‌گیری قدرت در اوپن‌ای‌آی و نقش سم آلتمن در آن ارائه می‌دهد.
• اثر حاضر کمک می‌کند پیوند میان فناوری، سرمایه، ایدئولوژی و تصمیم‌گیری شرکتی دیده شود.
• کتاب حاضر هزینه‌های انسانی، شغلی و زیست‌محیطی توسعه‌ی هوش مصنوعی را بیان کرده است.
• خواننده با ریشه‌های بحران‌های مدیریتی اوپن‌ای‌آی و منطق پشت کشمکش‌های درونی آن آشنا می‌شود.
• این اثر برای فهم این پرسش مهم به کار می‌آید که چه کسانی آینده‌ی هوش مصنوعی را، با چه منافعی، شکل می‌دهند.
• کتاب حاضر زمینه‌ی تاریخی و فکری ظهور چت‌جی‌پی‌تی و رقابت بر سر اِی‌جی‌آی را تبیین می‌کند.

خواندن کتاب امپراتوری هوش مصنوعی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب امپراتوری هوش مصنوعی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند از پشت‌صحنه‌ی اوپن‌ای‌آی و چهره‌های اصلی آن شناخت بیشتری به دست آورند.
• علاقه‌مندان به موضوع هوش مصنوعی که فقط به درک جنبه‌های فنی بسنده نمی‌کنند و پیامدهای اجتماعی آن برایشان مهم است.
• مخاطبانی که درباره‌ی رابطه‌ی فناوری و قدرت، سرمایه‌گذاری و انحصار پرسش دارند.
• روزنامه‌نگاران، پژوهشگران و دانشجویانی که تحولات صنعت فناوری را دنبال می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند درمورد اثر هوش مصنوعی بر کار، رسانه، تولید محتوا و منابع عمومی بدانند.

درباره کارن هائو

کارن هائو (Karen Hao) روزنامه‌نگار، پادکست‌ساز و نویسنده‌ی آمریکایی برنده‌ی جوایز متعدد است که به‌عنوان خبرنگار آزاد برای نشریاتی مانند آتلانتیک و مور پرفکت یونین فعالیت کرده و به موضوع تأثیرات اجتماعی و اخلاقی هوش مصنوعی پرداخته است. این نویسنده مدرک کارشناسی مهندسی مکانیک را در سال ۲۰۱۵ از دانشگاه ام‌آی‌تی دریافت و به‌عنوان سردبیر بخش هوش مصنوعی در ام‌آی‌تی تکنالوژی ریویو و خبرنگار وال‌استریت ژورنال در هونگ‌کونگ فعالیت کرده است.

هائو علاوه‌بر همکاری در تولید پادکست، برنامه‌ی ای‌آی اسپات‌لایت سریز را نیز در مرکز پولیتزر هم‌بنیان‌گذاری کرده است؛ برنامه‌ای که به هزاران روزنامه‌نگار در سراسر جهان آموزش پوشش خبری هوش مصنوعی را ارائه می‌دهد. آثار و گزارش‌های تحقیقی او، ازجمله افشاگری‌هایش درباره‌ی چالش‌های مبارزه با فیک‌نیوز در فیس‌بوک و نگارش کتاب پرفروش «امپراتوری هوش مصنوعی» (Empire of AI : dreams and nightmares in Sam Altman's OpenAI) بازتاب‌های بسیاری داشته و جوایزی را دریافت کرده است.

جوایز و افتخارات کتاب امپراتوری هوش مصنوعی و نویسنده

کتاب امپراتوری هوش مصنوعی جایزه‌ی ملی منتقدان کتاب آمریکا (National Book Critics Circle Award) در بخش آثار غیرداستانی را در سال ۲۰۲۵ دریافت کرد و همچنین در سال ۲۰۲۶ جایزه‌ی کتاب هلن برنستاین کتابخانه‌ی عمومی نیویورک برای برتری در روزنامه‌نگاری (Helen Bernstein Book Award for Excellence in Journalism) را به دست آورد. از دیگر جوایز و افتخارات این اثر می‌توان اشاره کرد به دریافت جایزه‌ی رسانه‌ای انجمن انسان‌گرایان آمریکا و نیز جایزه‌ی نکست برای روزنامه‌نگاران زیر ۳۰ سال.

مجله‌ی TIME در سال ۲۰۲۵ این نویسنده را به‌عنوان یکی از ۱۰۰ فرد تأثیرگذار در حوزه‌ی هوش مصنوعی انتخاب کرد. جوایز و افتخارات منتخب کارن هائو عبارتند از:

• ۲۰۱۹: نامزدی جایزه‌ی Webby برای بهترین خبرنامه، به‌عنوان نویسنده‌ی The Algorithm
• ۲۰۲۱: دریافت جایزه‌ی Front Page در بخش گزارشگری تحقیقی، به‌عنوان یکی از تهیه‌کنندگان In Machines We Trust
• ۲۰۲۱: نامزدی جایزه‌ی Ambies برای بهترین پادکست دانش و علوم، به‌عنوان یکی از تهیه‌کنندگان In Machines We Trust
• ۲۰۲۶: دریافت جایزه‌ی Whiting در بخش غیرداستانی (Non-fiction)

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب امپراتوری هوش مصنوعی

نشریه‌ی کرکوس (Kirkus): کتاب امپراتوری هوش مصنوعی گزارش خوبی است.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب امپراتوری هوش مصنوعی منتشر شده است؟

این کتاب با عنوان امپراتوری هوش مصنوعی : رویاها و کابوس‌ها در OpenAI سم‌آلتمن با ترجمه و تلخیص یاسین قاسمی‌بجد و ویراستاری طلعت اصغری‌درمیان در سال ۱۴۰۵ توسط نشر کتاب دلبر منتشر شده است.

بخشی از کتاب امپراتوری هوش مصنوعی

«پس از فارغ‌التحصیلی، وقتی به‌طور تمام‌وقت برای کار در یکی از استارتاپ‌های فناوری به سان‌فرانسیسکو برگشتم، همراه سه هم‌خانهٔ دیگر در آپارتمانی سه‌خوابه در محلهٔ کاسترو ساکن شدم. آخر هفته‌ها به تپه‌های سرسبز اطراف می‌رفتیم، پیاده‌روی می‌کردیم و از درختان میوهٔ عمومی میوه می‌چیدیم. شب‌ها همسایه‌ها – جوانانی که همگی دههٔ دوم زندگی را پشت سر می‌گذاشتند و در صنعت فناوری مشغول‌به‌کار بودند – سرزده می‌آمدند تا با بازی‌های رومیزی سرگرم شویم، نوشیدنی بنوشیم و شب را بی‌دغدغه سپری کنیم. مهمانی‌های خانگی بخشی از زندگی روزمره بود، درست مثل سفرهای آخر هفته به طبیعت خیره‌کنندهٔ آن منطقه، مثلاً به لیک تاهو در شمال، بیگ سور در جنوب و جنگل‌های سربه‌فلک‌کشیدهٔ درختان سرخ‌چوب در اطرافمان. زندگی آسان بود. جوان بودیم و دستمزدهایی دریافت می‌کردیم که در صنعت فناوری رایج بود و ما را در میان هم‌نسلانمان در سطح ملی جزو پنج‌درصد پردرآمد قرار می‌داد.»