کتاب زنان و مشارکت سیاسی

 دکتر سیمین حاجی‌پور ساردویی در کتاب زنان و مشارکت سیاسی به واکاوی سیاست حضور زنان در مجلس شورای اسلامی ایران پرداخته است.

درباره کتاب زنان و مشارکت سیاسی

در این کتاب نویسنده در یک بررسی واکاوانه به این پرسش پاسخ دهد که سیاست حضور و مشارکت سیاسی زنان در مجلس شورای اسلامی متاثر از چه ویژگی‌ها، مختصات و آسیب‌هایی است. عوامل بازدارنده سیاست حضو زنان در مجلس شورای اسلامی ایران کدامند و احزاب سیاسی، نمایندگان مجلس، سازمان‌های زنان و دولت با استفاده از چه مکانیزمها و راهکارها و توصیه‌هیایی می‌توانند سیاست حضور زنان را تقویت کنند.

کتاب زنان و مشارکت سیاسی به تببین این موضوع می‌پردازد که مشارکت زنان در ادوار مختلف مجلس شورای اسلامی کم‌رنگ و حاشیه‌ای بوده و مهم‌ترین آسیب مشارکت سیاسی زنان در انتخابات مجلس شورای اسلامی کم‌توجهیی بهره‌گری از ظرفیت‌های سیاست حضور زنان در نظام انتخاباتی از یک سو و سازوکارهای اجرایی حزبی از سوی دیگر است.

دکتر سیمین حاجی پور ساردویی در این کتاب راهکار رفع این مشکل را و ایجاد تغییر نگرش‌ها را اصلاحات نهادی در ساختار سیاسی در جهت ایجاد فضای خوشبینانه‌تر نسبت به مشارکت‌ سیاسی زنان می‌داند.

خواندن کتاب زنان و مشارکت سیاسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

پژوهشگران حوزه علوم سیاسی و جامعه‌شناسی، به‌ویژه مطالعات زنان.

جملاتی از کتاب زنان و مشارکت سیاسی

هر جامعه‌ای بر مبنای فرهنگ و عرف اجتماعی خود از مشکلات و معضلات خاصی رنج می‌برد. اما برخی مشکلات میان فرهنگ‌ها و جوامع مختلف مشترک است. مسایل زنان از آن جمله دغدغه‌هایی است که در جوامع غربی و شرقی، توسعه یافته و توسعه نیافته و شمال و جنوب، با هر قرائتی که بخوانید، با شدت و ضعف‌های متفاوت وجود دارد. در حقیقت، تاریخ تمدن بشر بیانگر جایگاه نامتوازن زن در بسترهای مختلف اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است.

حضور کم‌رنگ زنان در مجالس قانونگذاری نیز یکی از همان مسایل زنان است که تقریباً در تمام کشورهای جهان دیده می‌شود، به طوری که فقط در دو کشور دنیا نسبت زنان در مجلس به جمعیت آنها در کل رعایت شده است. امروزه، در دموکراسی‌های مدرن، مشارکت زنان یک ضرورت محسوب می‌شود زیرا یکی از اصول دموکراسی نمایندگی بر اساس نظریه‌پردازان این نظریه این است که تمام شهروندان، صرفنظر از جنسیت، برای مشارکت در سیاست باید از فرصت برابر برخوردار باشند. همچنین افزایش تعداد نمایندگان زن در جایگاه پارلمان و در مدار قدرت، موضوعی در جهت رعایت عدالت و برابری است. اما، حضور نمایندگان زن در بسیاری از مجالس ملی قانونگذاری، که قدرتمندترین نهاد ملت‌های دموکراتیک به شمار می‌رود، اغلب محدود است.

از آنجا که نمایندگی و دموکراسی نمایندگی موضوعی جدی و مهم در سراسر جهان است، بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته یا در حال توسعه با چالشی به نام نحوه افزایش نمایندگی زنان در پارلمان دست و پنجه نرم می‌کنند. تعدادی از کشورها، با وجود موانع مختلف، با اتخاذ اقدامات و تکنیک‌های خاص مانند سهمیه‌بندی‌های جنسیتی و صندلی‌ها یا کرسی‌های رزرو شده در احزاب سیاسی و پارلمان‌ها به پیشرفت‌های مهم و قابل توجهی در این زمینه دست یافته‌اند. این مکانیزم‌ها در تعداد کمی از کشورها مانند کشورهای منطقه اسکاندیناوی، هلند، آلمان، کاستاریکا، آرژانتین، موزامبیک و آفریقای جنوبی به کار گرفته و تقویت شده‌اند.

به نظر می‌رسد عوامل مسئول حضور اندک زنان در مجالس قانونگذاری تقریباً در میان تمام ملت‌ها مشترک و مشابه است، اما درجه تأثیرگذاری این عوامل از ملتی به ملت دیگر تفاوت دارد. بنابراین، استفاده و به کارگیری اقدامات و تکنیک‌های یکسان نمی‌تواند الزاماً نتایج مشابه برای همه ملت‌ها به بار آورد. این موضوع را می‌توان بخصوص در مطالعه موردی ایران شاهد بود.

ایران کشوری است که فرهنگ مردسالاری آن وابستگی زنان به مردان را تقویت می‌کند و مردان از برتری کامل و قدرتمند در رهبری و مدیریت جامعه برخوردار هستند. در جامعه ایران با وجود گذشت سالیان بی‌شمار از شروع پروژه مدرنیزاسیون، هنوز این برداشت به طور گسترده وجود دارد که توانایی زنان از مردان کمتر است و نگاه شهروند درجه دو از گوشه و کنار لبخندهای آشکار و نهان، خطوط ظریف چهره‌های پراستفهام و نادیده انگاشتن حضور محزون و خاموش نیمه‌ای که حضور دارد و حضور خود را فریاد می‌کشد و نشنیدن این فریادهای بی‌آرامِ بیصدا در میان بهترین و دموکرات‌ترین جوامع مردان ایران و خشونت‌های کلامی نزد سنتی‌ترین آنها کاملاً مشهود است.

فهرست کتاب زنان و مشارکت سیاسی

دیباچه

فصل اول: کلیات

فصل دوم: مطالعات و مبانی نظری

فصل سوم: مطالعات تاریخی

فصل چهارم: روش پژوهش

فصل پنجم: سیاست حضور زنان در پارلمان

فصل ششم: تجزیه و تحلیل یافته‌ها، نتیجه‌گیری و پیشنهادات

منابع

پیوست‌ها

یادداشت‌ها