کتاب اعتکاف، سلوک منتظران

اعتکاف، سلوک منتظران اثری از مرجع عالیقدر حضرت آیة‌الله العظمی مظاهری (مدّظلّه‌العالی) است که مؤسسه فرهنگی مطالعاتی الزهرا (سلام‌الله علیها) آن را منتشر کرده است.

این اثر درباره یکی از آداب پسندیده دینی یعنی اعتکاف است. اعتکاف فرصت بسیار مناسبی است تا انسانی که در پیچ و خم‌های زندگی مادی غرق شده، خود را بازیابد و به قصد بهره بردن از ارزش‌های معنوی، از علایق مادی دست بکشد و خود را در اختیار پروردگار بگذارد و تقاضا کند که او را در راه راست ثابت نگه دارد تا بتواند به دریای بی‌کران اُنس و مهر خداوند که یکسره مغفرت و رحمت است، متّصل شود.

درباره کتاب اعتکاف، سلوک منتظران

مرجع عالیقدر، حضرت آیة‌الله العظمی مظاهری در این کتاب علاوه بر پرداختن به تعریف و پیشینه اعتکاف به جایگاه اعتکاف در جامعه اسلامی، و فرصت‌های معنوی ای که در این مناسک نصیب انسان می‌شود و همچنین اسرار و احکام اعتکاف پرداخته است.

خواندکتاب اعتکاف، سلوک منتظران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کسانی که به مباحث دینی و الهیات علتقه‌دارند و می خواهند با آیین پرفیض اعتکاف بیشتر آشنا شوند و فلسفه و پیشینه آن را بدانند، این کتاب را بخوانند.

جملاتی از کتاب اعتکاف، سلوک منتظران

پیامبر اکرم (ص) پیش از بعثت، هر از چند گاهی به دور از غوغای مکّه و سر و صدای مردم و هیاهوی بت‌پرستان، خود را به غار حراء می‌رسانید و به پرستش معبود حقیقی مشغول می‌شد.

پس از بعثت و بعد از هجرت، پیامبر (ص) فرصتی دوباره می‌یابد تا به اعتکاف روی آورد و خلوتی با خدای خود داشته باشد. این بار اعتکاف را در مسجدالنّبی پی می‌گیرد. امام صادق (ع) می‌فرماید:

«چون دههٔ آخر ماه مبارک رمضان فرا می‌رسید، پیامبر در مسجد معتکف می‌شد. درون مسجد خیمه‌ای از جنس مو برای ایشان برپا می‌کردند تا در آن خیمه به عبادت خدای خود قیام کند. پیامبر (ص) برای اعتکاف آماده می‌شدند و بستر خویش را جمع می‌کردند.»

از زمان شکل‌گیری جامعهٔ اسلامی و برپایی احکام الهی، سنت اعتکاف همواره مورد توجّه مسلمین قرار داشته است. ائمّهٔ اطهار (ع) نیز به سنّت اعتکاف عمل نموده و آن را زنده نگاه می‌داشتند.۶

اعتکاف در کشور ایران تاریخچه‌ای پرفراز و نشیب دارد. در هر عصری که عالمان برجستهٔ دینی به اعتکاف اهتمام ورزیده‌اند، مردم مسلمان نیز از آنان پیروی کرده و به اعتکاف بها داده‌اند.

در عصر صفوی، در سایه تلاش‌های دو عالم بزرگ آن زمان، مرحوم شیخ بهایی (ره) (۱۰۳۰ ـ ۹۵۲ ه. ق) و شیخ لطف الله میسی عاملی اصفهانی (ره) ‌ (متوفّای ۱۰۳۲ یا ۱۰۳۴ ه. ق)، اعتکاف در شهرهای ایران، به ویژه قزوین و اصفهان، رونق خاصّی یافته است.

اکنون نیز خوشبختانه در بسیاری از شهرهای کشورمان، به برکت جمهوری اسلامی، مراسم اعتکاف در روزهای ۱۳، ۱۴ و ۱۵ ماه رجب (ایّام البیض) و دههٔ پایانی ماه مبارک رمضان برگزار می‌شود که بحمدالله، با عنایت خاصّی از طرف خداوند متعال و لطف حضرت ولی عصر «عجّل الله تعالی فرجه الشّریف» همراه است.

اعتکاف نیز مانند هر عبادت دیگری، مشتمل بر دو بُعد اخلاقی و فقهی است. در بُعد اخلاقی باید به اسرار نهفته در این عبادت عرفانی توجّه شود و در بُعد فقهی، احکام و دستورات شرع مقدّس اسلام در خصوصی نحوهٔ به جا آوردن اعتکاف در نظر گرفته می‌شود. توجّه و اهتمام معتکف به هر دو جنبهٔ اخلاقی و فقهی اعتکاف، لازم و ضروری است و اکتفا به یک جنبه، او را به هدف و مقصود نهایی نمی‌رساند.