کتاب پرورش نبوغ در کودکان و دانش آموزان

توماس آرمسترانگ، روان‌شناس است. آرمسترانگ برخی از شایع‌ترین روش‌های موجود در سیستم‌های آموزشی را مورد بررسی قرار داده و در جایگاه ناقدی حرفه‌ای، نقدی کلی بر روند آموزش نوشته است. او تحقیقات علمی را با زبانی ساده، به صورت یکپارچه و در قالب یک موضوع به کتابی منسجم تبدیل کرده و تنها به طرح مسئله نپرداخته و با ارائه راه‌حل‌های عملی، سعی بر آن داشته تا موضوع را عمیق‌تر بررسی کند. در بخشی از مقدمه نویسنده می‌خوانیم: « نبوغ واژه‌ای است که عمومیت دارد و در ابتدا فرد را به یاد عملکرد صحیح و بهینه یک مغز سالم می‌اندازد که توان انجام فعالیت‌هایی مانند کسب امتیاز بیشتر از ۱۳۰ در آزمون IQ، به وجود آوردن شاهکارهای هنری، ادبی و کارهای‌ خارق‌العاده در زمینه‌های دیگر را دارد. چند سال پیش که سخنرانی "برانگیختن نبوغ کودکان" را در دانشگاه بر کلی داشتم، یک پیکر‌تراش به علت طرز استفاده من از واژه نبوغ به شدت خشمگین شد. او از هدف من که تعمیم واژه نبوغ به تمامی افراد جامعه بود برافروخت. از دید او، در منطقه زندگی‌اش تعداد اندکی از مردم دارای نبوغ بودند. او نبوغ را با معیارهای ذهنی خودش می‌سنجید و به این فکر می‌کرد که افراد بسیار نادری در جهان هستند که می‌توانند مانند انیشتین شوند. البته مقصود من این نیست که هر کودک تبدیل به یک انیشتین خواهد شد. تنها یک انیشتین وجود خواهد داشت. همان طور که در بخش اول کتاب خواهید دید من کلمه نبوغ را به صورت بسیار گسترده‌تر و عمیق‌تر به کار می‌برم و در صفحات بعد سعی می‌کنم واژه نبوغ را در ارتباط نزدیکی با خلاقیت، انرژی، انگیزه، نیروهای نهفته درونی و اشتیاق برای یادگیری به کار ببرم. به نظرم واژه نبوغ برای توضیح عواملی که باعث می‌شوند فرآیند یادگیری با موفقیت انجام شود گزینه خوبی است. انگیزه من از نوشتن این مطالب عدم توجه به اهمیت لذت بردن از فرایند یادگیری است. کودکی را تصور کنید که در حال یادگیری مطلب جالبی است، هیجان در سراسر وجودش موج می‌زند چشمانش می‌درخشند و دستانش آماده لمس کردن است. من با هر سیستم‌ آموزشی که دانش‌آموزان و معلم را در قید و بندهای گوناگون اسیر می‌کنند مشکل دارم. یادگیری سه مرحله اساسی دارد: • مرحله اول، ایجاد علاقه کردن: در این مرحله به وسیله برانگیختن شور و سرزندگی دانش‌آموز، مسیر یادگیری، آغاز خوشایندی خواهد داشت. • مرحله دوم، مرحله دقت کردن: در این دوره فرد باید با صرف انرژی بسیار و قبول تعهدات گوناگون برای به دست آوردن توانایی‌های خاص و پیشرفت در آن‌ها تلاش زیادی از خود نشان دهد. • مرحله سوم، بسط و گسترش: فرد در این قسمت تمام آموزه‌های خود از مراحل قبل را باید به صورت عملی و کاربردی استفاده کند. در سیستم‌های آموزشی موجود، تقریباً تمام هزینه و زمان را صرف مرحله دوم و سوم می‌کنیم در صورتی که این مراحل بدون ایجاد علاقه در فرد تقریباً کارایی خود را از دست می‌دهد و دانش‌آموز تا جایی که مربوط به انجام تعهدات است پیش می‌رود و بعد از آن روند آموزش متوقف می‌شود. در این صورت سیستم باید همیشه هزینه‌های گزافی برای ایجاد تعهدات جدید پرداخت کند. در حالی که اگر مرحله اول درست انجام شود مراحل دوم و سوم با سرعت بیش‌تر و هزینه کمتری پیش خواهد رفت و خود فرد است که نیروی پیشرانه مراحل بعدی را تولید می‌کند».