کتاب انسان و دین (مجموعه‌ی تاریخ برای نوجوان ۱۴)

مجموعه ۶۰ جلدی «تاریخ برای نوجوانان» انتشارات مازیار با هدف آشنا‌سازی نوجوانان با تاریخ و به ویژه تاریخ تمدن نگارش یافته است. هرجلد از کتاب‌های مجموعه نویسنده‌ای متفاوت دارد. این مجموعه پربار شامل موضوعاتی همچون پیدایش روستاها و جوامع شهری، نهاد خانواده در تاریخ، بحث تکامل و داروینیسم، رابطه انسان و دین در طول تاریخ، انقلاب های کشاورزی و صنعتی، انقلاب علمی و عصر روشنگری، انقلاب ارتباطات، امپراطوری‌های بزرگ، شخصیت‌های تاریخی و بسیاری مباحث مهم دیگر است. جلد «چهاردهم» این مجموعه که به موضوع «انسان و دین» می‌پردازد نوشته «دزموند پینتر و جان شِفِرد» و ترجمه «اجلان فرخی» است. در مقدمه اثر می‌خوانید: «دانش ما از زندگانی انسان دورهٔ پارینه‌سنگی محدود است، اما می‌دانیم که انسان پیش از تاریخ نیز (تحت تاثیر عواملی که با آن سر و کار داشت) اعتقادات دینی داشت. انسان روزگار کهن به نیروهایی که آنان را به فرمان دارندهٔ طبیعت می‌پنداشت توجه داشت و بر آن بود که به گونه‌ای در این نیروها نفوذ کند. طبیعت در زندگانی انسان نقش بزرگی دارد و برای انسانی که زندگانی خود را از طریق کشاورزی تامین می‌کرد خشکسالی به معنی قحطی و گرسنگی و مرگ بود؛ و چنین بود که انسان به نیایش جلوه‌های گوناگون طبیعت روی آورد چون خورشید، آسمان، ابرهای باران‌زا، رود، و مانند این‌ها، نیایش جلوه‌های گوناگون طبیعت، نخست گام پیدایی دین و تدبیری بود که انسان برای نفوذ در طبیعت در پیش گرفت نقش‌ها و کنده‌کاری‌ها و تندیس‌هایی که از روزگاران کهن بازمانده دلیلی است بر این که انسان (تحت تاثیر آن‌چه در پیرامون خود می‌دید) خدایان خود را به هیات انسان یا حیوان (یا ترکیبی از انسان و حیوان) می‌پنداشت. در این دوره انسان همهٔ پدیده‌ها را جاندار می‌پنداشت و مثلا با تصور جان برای درخت یا چشمه و مانند آن، آن را نیایش می‌کرد. بدین‌سان در این دوره تعداد خدایانی که انسان آن‌ها را می‌پرستید بی‌شمار بود و دربارهٔ هر یک از این خدایان افسانه‌ها و اسطوره‌های فراوانی بر زبان بود که نسل به نسل بازگو می‌شد.»