کتاب قطار نیمه شب

کتاب قطار نیمه شب نوشته مت هیگ، داستان مردی است که برای شناختن زندگی پشت‌سرگذاشته‌اش، مسافر سفری نامعمول می‌شود. ویلبر باد در پایان عمر، میان خاطرات یک عشق، موفقیت‌های تجاری و رابطه‌های ازدست‌رفته گرفتار است. قطاری اسرارآمیز فرصتی فراهم می‌کند تا او گذشته را نه فقط از دریچه‌ی حافظه، بلکه از جایگاه یک تماشاگر ببیند. این رمان از مجموعه‌ی دنیای نیمه‌شب است و پرسش درباره‌ی زمان، حسرت و معنای خوشبختی را در دل ماجرایی خیال‌انگیز پیش می‌کشد. رفیع رفیعی صفایی این کتاب را ترجمه کرده و نشر کارگاه فیلم و گرافیگ سپاس این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قطار نیمه شب

کتاب قطار نیمه شب اثر مت هیگ، مرگ را نقطه‌ی آغاز مواجهه‌ای دوباره با زندگی قرار می‌دهد. موضوع اصلی رمان فقط بازگشت به روزهای سپری‌شده نیست؛ فاصله‌ی میان تجربه‌کردن یک اتفاق و فهمیدن معنای آن نیز اهمیت دارد. ویلبر باد گذشته‌ای دارد که عشق، محرومیت، فقدان و بلندپروازی در شکل‌گرفتنش سهم داشته‌اند. او بسیاری از آدم‌های زندگی‌اش را از پشت خاطرات و برداشت‌های شخصی شناخته است. سفر تازه، امکان تماشای موقعیت‌هایی را فراهم می‌کند که شناخت قبلی‌اش از نزدیکان را به پرسش می‌کشند. روایت سوم‌شخص به افکار، نگرانی‌ها و واکنش‌های او نزدیک می‌ماند. گفت‌وگوها نیز تردید، شوخی و مقاومت او را در برابر موقعیت نامأنوسش نشان می‌دهند. فضای رمان میان تجربه‌های آشنایی مثل شنیدن یک آهنگ، نگاه‌کردن به عکس عروسی و یادآوری خانه‌ی کودکی، با موقعیت‌های ناممکن جابه‌جا می‌شود. همین کنارهم‌قرارگرفتن امر روزمره و خیال، پرسش‌های مربوط به پایان زندگی را به احساسات مشخص یک شخصیت پیوند می‌زند.
کتاب قطار نیمه شب از تضاد مکان‌ها و اشیا برای نشان‌دادن فاصله‌ی آرزوها با حاصل زندگی بهره می‌گیرد. ونیزِ روشن و پررنگ، محل وعده‌ی ماندگاری عشق است؛ خانه‌ی بزرگ دوران سالمندی، نشانه‌های کامیابی تجاری را کنار یادگارهای رابطه‌ای ازدست‌رفته نگه می‌دارد. موسیقی نیز رشته‌ای میان لحظات دور از هم می‌سازد و خاطراتی را بیدار می‌کند که هم تسکین‌دهنده‌اند و هم دردناک. اگنس، کتاب‌فروشی آشنا از کودکی ویلبر، در جایگاه راهنما ظاهر می‌شود. حضور او یادآور نقش توجه به آدم‌هاست؛ همان ویژگی‌ای که در خاطره‌ی کتاب‌فروشی‌اش برجسته بوده است. در کنار رابطه‌ی ویلبر و مگی، پیوند او با مادر و برادرش نیز بخشی از زمینه‌ی عاطفی رمان را می‌سازد. فقر، سوگ و مسئولیت‌های سنگین، رفتار این شخصیت‌ها را شکل داده‌اند. متن میان داوری درباره‌ی رفتار آدم‌ها و شناختن شرایط دشوارشان فاصله می‌گذارد. خواننده در این مسیر با مسئله‌ای روبه‌رو می‌شود: آیا موفقیت بیرونی می‌تواند جای رابطه، حضور ذهن و توجه به دیگری را بگیرد؟ حال‌وهوای داستان از شادمانی عاشقانه به تنهایی و اضطراب تغییر می‌کند، اما شوخی‌های کوتاه شخصیت‌ها مانع یک‌دست‌شدن این فضای اندوهگین می‌شوند.

خلاصه داستان قطار نیمه شب

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
ویلبر و مگی ماه‌عسلشان را در ونیز می‌گذرانند. آن‌ها از آینده حرف می‌زنند و باور دارند عشقشان ماندگار خواهد بود. حضور مردی شبیه ویلبر و شنیدن صداهایی نامعمول، آرامش سفر را برای لحظاتی برهم می‌زند. روایت سپس به سالمندی ویلبر می‌رود؛ زمانی که افتخارات کاری نتوانسته‌اند تنهایی او را برطرف کنند. تماس غیرمنتظره‌ی مگی، همسر سابقش، اشتیاق گفت‌وگو و حسرت جبران گذشته را در او زنده می‌کند. ویلبر پس از مرگ، خود را در ایستگاهی به نام خودش می‌یابد. اگنس، آشنای دوران کودکی، او را به سفری با کتاب قطار نیمه شب نمی‌برد، بلکه راهنمایش در قطاری اسرارآمیز می‌شود؛ سفری برای تماشای دوباره‌ی زندگی. اکنون ویلبر باید به صحنه‌هایی نگاه کند که بعضی آشنا هستند و بعضی شناخت او را از گذشته تغییر می‌دهند.

چرا باید کتاب قطار نیمه شب را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب قطار نیمه شب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• سفر خیالی در زمان، تفاوت میان خاطره و مشاهده‌ی دوباره‌ی گذشته را نشان می‌دهد.
• رابطه‌ی عاشقانه‌ی شخصیت‌ها، فاصله‌ی وعده‌های آغاز زندگی با تجربه‌ی جدایی را مطرح می‌کند.
• روایت، امکان اندیشیدن به نسبت موفقیت شغلی و رضایت شخصی را فراهم می‌آورد.
• موسیقی و اشیای آشنا، پیوند احساسات با حافظه را ملموس می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب قطار نیمه شب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های خیال‌پردازانه درباره‌ی زمان و زندگی پس از مرگ.
• خوانندگان داستان‌های شخصیت‌محور با موضوع عشق، جدایی و حسرت.
• کسانی که به تأثیر کودکی، سوگ و روابط نزدیک بر انتخاب‌های زندگی علاقه دارند.

بخشی از کتاب قطار نیمه شب

«همه‌چیز شکل‌وشمایلی کهنه و قدیمی داشت. به‌جای اینکه چندین ردیف از صندلی‌ها کنار هم چیده شده باشد، تنها دو نیمکت بلند بالشتک‌دار روبه‌روی هم قرار گرفته بود. بالشتک‌ها را با مخملی سبز و تیره روکش کرده بودند. کف‌پوش‌ها از چوب بود و سطحشان برق می‌زد. دیوارها هم در اطرافِ پنجره‌ها با چوبی تیره‌رنگ پوشانده شده بود.
کمی بعد قطار شروع به حرکت کرد. بسیار آرام، نرم و روان راه افتاد و ویلبر همچنان بی‌حرکت و خشک سر جایش ایستاده بود و از پنجره به بیرون نگاه می‌کرد.
تابلویی که روی آن نوشته بود «ویلبر» کم‌کم از مقابل چشمش گذشت و از دیدش خارج شد.
اگنس با لبخندی گفت: «راه افتادیم.»
ویلبر همان‌طور با تردید منتظر ماند تا ببیند وقتی قطار سکو را ترک می‌کند و به درون آن خلأ فرومی‌رود، دقیقاً چه اتفاقی خواهد افتاد.
آنچه رخ داد این بود که قطار به دل نوعی تاریکی درهم‌پیچیده فرورفت؛ جایی که هرازگاهی رشته‌هایی از نور، مانند نخ‌های پنبه‌ای باریک، از میان سیاهی عبور می‌کرد.
درست در همان لحظه بود که ویلبر تصویر خودش را در شیشه دید.
باورکردنی نبود.
او واقعاً دوباره به مردی جوان تبدیل شده بود. صورتش، به‌جز آن خط ریش‌های پهن، کاملاً صاف و بی‌چروک بود. موهایش تا روی شانه‌هایش می‌رسید و دیگر خاکستری نبود، بلکه رنگی بلوطی داشت. حتی هنوز هم همان حالت پرپشت و مواج قدیمی‌اش را داشت. قامتش راست و کشیده بود. ظاهرش به سال ۱۹۷۴ شباهت داشت؛ سالم، سرحال و زنده با ته‌مایه‌ای از تیپ هیپی‌ها. آن روزها هرگز از قیافهٔ خودش خوشش نمی‌آمد، اما حالا تازه داشت می‌فهمید که در آن زمان واقعاً هم مرد بدقیافه‌ای نبوده است. کمی صاف‌تر نشست.»