کتاب پدر و مادر از نگاه یک کودک

کتاب پدر و مادر از نگاه یک کودک (نگاهی تحلیلی به بازنمایی والدین در ذهن و تجربه کودکان) نوشته ورقا مخلصی، رابطه‌ی کودک با والدین را از سمت تجربه‌ها و برداشت‌های کودک بررسی می‌کند. موضوع اصلی، فاصله‌ای است که ممکن است میان تصور پدر و مادر از رفتار خود و معنای همان رفتار برای فرزندشان وجود داشته باشد. کودک فقط دریافت‌کننده‌ی تربیت نیست؛ او محبت، سکوت، حضور و غیبت را تفسیر می‌کند و تصویری از والدین می‌سازد. انتشارات دبیزش این کتاب را منتشر کرده است. مباحث این کتاب، دلبستگی، بازی، روابط خانوادگی و تأثیر فرهنگ را در بر می‌گیرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پدر و مادر از نگاه یک کودک

کتاب پدر و مادر از نگاه یک کودک (نگاهی تحلیلی به بازنمایی والدین در ذهن و تجربه کودکان) پرسشی محوری را پیش می‌کشد: کودک چگونه پدر و مادر خود را می‌شناسد و رفتارهایشان را معنا می‌کند؟ ورقا مخلصی برای بررسی این سؤال، مفاهیم روان‌شناسی رشد، نظریه‌ی دلبستگی و تأثیر محیط خانوادگی و فرهنگی را کنار یکدیگر قرار داده است. تصویر ذهنی در این بحث، فقط خاطره‌ی چهره یا صدای والدین نیست؛ مجموعه‌ای از احساس‌ها، انتظارها و برداشت‌هایی است که کودک از رابطه می‌سازد. کودک ممکن است یک والد را هم دوست داشته باشد و هم از واکنش او بترسد. نویسنده این هم‌زمانی احساسات را بخشی از شناخت و پردازش هیجانی دوران کودکی معرفی کرده است. مباحث همچنین نشان می‌دهند که نگاه کودک ثابت نمی‌ماند. رشد شناختی، توانایی تشخیص خیال از واقعیت و شناخت احساسات دیگران، برداشت او از توانایی‌ها و محدودیت‌های والدین را تغییر می‌دهد. نمونه‌های کودکانه، پرسش‌های تأملی و توضیح مفاهیم، بحث را به موقعیت‌های خانه و مدرسه پیوند می‌دهند.
کتاب پدر و مادر از نگاه یک کودک (نگاهی تحلیلی به بازنمایی والدین در ذهن و تجربه کودکان) ۱۵ فصل دارد. فصل‌های آغازین، مبانی تصویر ذهنی و نقش خانواده را توضیح می‌دهند. عنوان‌هایی مانند «تصویر پدر در ذهن کودک؛ از قهرمان تا غایب» و «مادر در ذهن کودک؛ منبع عشق، امنیت و گاهی اضطراب» نشان می‌دهند که بحث به تصویرهای آرمانی از والدین محدود نیست. فصل‌های دیگر، تفاوت ادراک کودک با رفتار والدین، روایت‌های کودکان، رسانه و فرهنگ، تعارض و جدایی و تغییر نگاه کودک در مراحل رشد را بررسی می‌کنند. بخش‌های مربوط به مشاهده و تحلیل، نقاشی، بازی، قصه‌گویی و گفت‌وگو را مسیرهایی برای شناخت تجربه‌ی کودک معرفی کرده‌اند. نویسنده محدودیت بیان احساسات، ترس از واکنش بزرگسالان و ناهم‌خوانی احتمالی گفتار و رفتار را نیز مطرح می‌کند. فصل‌های پایانی به ادبیات کودک و توصیه‌هایی برای والدین و مربیان اختصاص دارند. محور این مباحث، توجه به کیفیت رابطه است؛ حضوری که فقط جسمانی نباشد، پاسخ‌دادن به نیازهای عاطفی و فراهم‌کردن فضایی که کودک بتواند احساسات متفاوت خود را بیان کند.

خلاصه کتاب پدر و مادر از نگاه یک کودک

کودک از رفتار روزمره‌ی والدین، تصویری درونی می‌سازد که بر احساس امنیت، ارزشمندی و انتظار او از رابطه اثر می‌گذارد. کتاب پدر و مادر از نگاه یک کودک توضیح می‌دهد که این تصویر، نسخه‌ای عینی از رفتار بزرگسالان نیست؛ حافظه، هیجان، تخیل و تجربه‌های قبلی در شکل‌گیری این تصویر نقش دارند. شیوه‌ی تعیین مرزها، برخورد با اشتباه و مدیریت اختلاف‌ها نیز به کودک درباره‌ی محبت و قدرت پیام می‌دهند. خویشاوندان، همسالان و شخصیت‌های قصه‌ها در تفسیر این پیام‌ها سهم دارند. حرف اصلی این کتاب، ضرورت شناخت معنایی است که کودک از رابطه دریافت می‌کند، نه اکتفاکردن به نیت والدین. بازی و بیان‌های نمادین می‌توانند نشانه‌هایی از این معنا را آشکار کنند. توجه به این نشانه‌ها، زمینه‌ای برای بازبینی ارتباط، کاهش سوءتفاهم و تقویت امنیت عاطفی فراهم می‌کند.

چرا باید کتاب پدر و مادر از نگاه یک کودک را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پدر و مادر از نگاه یک کودک را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• توضیح تفاوت میان نیت والدین و برداشت کودک از رفتارشان.
• شناخت ارتباط سبک‌های فرزندپروری با احساس اعتماد و امنیت.
• آشنایی با نقش بازی، نقاشی و قصه‌گویی در بیان تجربه‌های کودک.
• بررسی سهم رسانه، مدرسه و فرهنگ در شکل‌گیری تصور کودک از والدین.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب پدر و مادر از نگاه یک کودک به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند برداشت فرزندشان از رابطه را بهتر بشناسند.
• مربیان و معلمان علاقه‌مند به تجربه‌های عاطفی کودکان.
• دانشجویان روان‌شناسی و مشاوران خانواده که به بازنمایی ذهنی والدین توجه دارند.