کتاب من چه می دانم؟

کتاب من چه می‌ دانم؟ (گزیده‌ای اساسی از «مقالات» مونتنی)، با ترجمه شهاب‌ الدین عباسی، مجموعه‌ای از نوشته‌های مونتنی درباره‌ی شناخت خود، تردید، ترس، مرگ، تنهایی و داوری انسان است. مونتنی در این نوشته‌ها به‌جای ارائه‌ی پاسخ‌های قطعی، دانسته‌ها و باورهای خود را به پرسش می‌گیرد و نشان می‌دهد که شناخت انسان تا چه اندازه با تردید و خطاپذیری همراه است. بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه در سال ۱۴۰۴ این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب من چه می‌ دانم؟ اثر میشل دو مونتنی

کتاب من چه می‌ دانم؟ (What do I know?: essential essays) گزیده‌ای از مقالات میشل دو مونتنی است که بخش‌هایی از اثر مهم او را در بر می‌گیرد. پرسش محوری کتاب این است که انسان واقعاً چه می‌داند و تا چه اندازه می‌تواند به دانسته‌های خود اعتماد کند. مونتنی از طریق همین پرسش به موضوع‌هایی مانند غم، بطالت، دروغ، ترس، مرگ، قضاوت، عادت و حافظه می‌پردازد و در کنار آن، رابطه‌ی انسان با خودش و دیگران را بررسی می‌کند. او به‌جای ساختن مجموعه‌ای از پاسخ‌های قطعی، بر فرایند آزمودن و بازنگری در اندیشه‌ها تمرکز می‌کند.

کتاب من چه می‌ دانم؟ در سه بخش تنظیم شده است. بخش نخست بیشتر به خودنگری، تجربه‌های شخصی و مشاهده‌ی رفتار انسان اختصاص دارد و موضوع‌هایی مانند غم، بطالت، دروغ و خوشبختی را بررسی می‌کند. بخش دوم به مسائلی مانند ترس، خطای داوری، محدودیت شناخت و تناقض‌های عاطفی می‌پردازد. بخش سوم نیز موضوعاتی مانند نابرابری، طول عمر، خواب و... را بررسی می‌کند. مونتنی در سراسر این مقالات از حکایت‌های تاریخی، آثار نویسندگان باستان و تجربه‌های شخصی خود استفاده می‌کند و به این ترتیب، بحث‌های فلسفی را به زندگی روزمره پیوند می‌دهد.

یکی از ویژگی‌های مهم این مجموعه‌مقالات آشنایی با نگاه میشل دو مونتنی به نوشتن و اندیشیدن است. او نوشتن را فرصتی برای مشاهده‌ی ذهن، آزمودن باورها و روبه‌روشدن با آشفتگی‌های درونی می‌داند. نوشته‌های او از یک سو بر محدودیت شناخت و خطاپذیری انسان تأکید دارند و از سوی دیگر، خواننده را به تأمل، مدارا و پرهیز از قضاوت شتاب‌زده دعوت می‌کنند. این کتاب بیش از آنکه مجموعه‌ای از احکام فلسفی باشد، گزارشی از حرکت ذهنی است که پیوسته در حال پرسیدن و بازنگری است.

خلاصه کتاب من چه می‌ دانم؟

کتاب من چه می‌ دانم؟ منتخبی از نوشته‌های میشل دو مونتنی است که نویسنده در آن‌ها باتکیه‌بر تجربه‌های شخصی، حکایت‌های تاریخی و آثار کلاسیک، شناخت انسان از خودش و جهان را بررسی می‌کند. او درباره‌ی موضوع‌هایی مانند غم، ترس، حافظه، دروغ، بطالت و خوشبختی می‌نویسد و نشان می‌دهد که بسیاری از داوری‌های ما غیرقطعی و تغییرپذیرند. مونتنی در برابر یقین‌های شتاب‌زده، بر مشاهده، تردید و بازنگری تأکید می‌کند. عنوان کتاب نیز خلاصه‌ای از همین رویکرد است: انسان پیش از آنکه به دانستن اطمینان کند، باید حدود شناخت خود را بشناسد.

چرا باید کتاب من چه می‌ دانم؟ را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب من چه می‌ دانم؟ را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• میشل دو مونتنی در این اثر، شناخت خود را از مسیر تجربه‌ی زیسته و مشاهده‌ی رفتار انسان بررسی می‌کند.
• این کتاب رابطه‌ی میان شک، یقین و خطاهای داوری را بررسی می‌کند.
• این اثر موضوع‌هایی مانند غم، ترس، دروغ، حافظه، عادت و مرگ را از زاویه‌های مختلف بررسی می‌کند.
• این کتاب نشان می‌دهد که چگونه نوشتن می‌تواند به شناخت ذهن و بازنگری در باورها کمک کند.
• نویسنده با استفاده از حکایت‌های تاریخی و ارجاع به آثار کلاسیک، اندیشه‌های فلسفی را به تجربه‌های روزمره نزدیک می‌کند.
• این اثر فرصتی برای آشنایی با شیوه‌ی پرسش‌گر و تجربه‌محور مونتنی در فلسفه و ادبیات فراهم می‌کند.

خواندن کتاب من چه می‌ دانم؟ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب من چه می‌ دانم؟ به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کسانی که به خودشناسی و تأمل درباره‌ی عادت‌ها و رفتارهای انسانی علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی شک، داوری و محدودیت‌های شناخت بیشتر بدانند.
• علاقه‌مندان به آثار کلاسیک فلسفی و نوشته‌هایی که میان اندیشه و تجربه‌ی روزمره پیوند برقرار می‌کنند.
• مخاطبانی که به متن‌های موضوع‌محور درباره‌ی تجربه‌های مختلف انسانی علاقه دارند.
• دانشجویان و علاقه‌مندان به فلسفه و ادبیات که می‌خواهند با بخشی از مقالات مونتنی در قالب یک گزیده آشنا شوند.

درباره میشل دو مونتنی

میشل دو مونتنی، فیلسوف، حقوق‌دان، نویسنده و اندیشمند فرانسوی، ۲۸ فوریه‌ی ۱۵۳۳ در قلعه‌ی مونتنی در منطقه‌ی پریگو فرانسه به دنیا آمد و ۱۳ سپتامبر ۱۵۹۲ در همان‌جا درگذشت. او از چهره‌های برجسته‌ی اومانیسم رنسانس و از نخستین نویسندگانی بود که قالب مقاله را به‌عنوان شیوه‌ای مستقل برای اندیشیدن و نوشتن تثبیت کرد. مونتنی همچنین با رویکرد شکاکانه‌اش به شناخت و باورهای انسانی شناخته می‌شود. او در دوره‌ای زندگی می‌کرد که فرانسه با کشمکش‌های مذهبی و سیاسی روبه‌رو بود و به‌دلیل جایگاه اجتماعی و فعالیت سیاسی خود با برخی از شخصیت‌های بانفوذ دربار فرانسه ارتباط داشت.

مونتنی در خانواده‌ای مرفه به دنیا آمد. پدربزرگ او، رامون فلیپه ایکم، بازرگانی اهل بوردو بود که از راه تجارت ماهی و شراب و... به ثروت رسید و در سال ۱۴۷۷ قلعه‌ی مونتنی و زمین‌های اطراف آن را خرید. پدرش، پی‌یر ایکم دو مونتنی، کاتولیکی فرانسوی بود که در جریان لشکرکشی فرانسه به ایتالیا با اندیشه‌های رنسانس و اومانیسم آشنا شد. او چندین مقام مهم شهری در بوردو داشت و در سال ۱۵۵۴ به شهرداری این شهر رسید.

شیوه‌ی تربیت مونتنی از همان کودکی با دیگر کودکان خانواده‌های مرفه تفاوت داشت. پدر و مادر و حتی خدمتکاران خانه موظف بودند تا حد امکان با او لاتین حرف بزنند. به این ترتیب لاتین تقریباً به زبان نخست مونتنی تبدیل شد.

پدر مونتنی این شیوه‌ی آموزش را نوعی تجربه‌ی تربیتی می‌دانست و از روش‌های اومانیستی عصر خود، به‌ویژه اندیشه‌های اراسموس روتردام، تأثیر گرفته بود. هدف او این بود که فرزندش از کودکی با زبان لاتین، هنر و دانش آشنا شود و بدون اجبار و سخت‌گیری پرورش یابد. مونتنی بعدها این تجربه‌ی تربیتی را یکی از عناصر مهم شکل‌گیری شخصیت فکری خود دانست.

نخستین جلد مقالات او در سال ۱۵۸۰ منتشر شد و به‌سرعت مورد توجه قرار گرفت. رویکرد مونتنی به خودشناسی، تردید و مشاهده‌ی تجربه‌ی انسانی باعث شده است او را یکی از نخستین اندیشمندان مدرن و فیلسوف زندگی بدانند.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

میشل دو مونتنی در سال‌های پایانی زندگی به نشان سن‌میشل، یکی از عالی‌ترین نشان‌های افتخاری فرانسه در آن دوره، مفتخر شد. همچنین جایزه‌ی مونتنی بوردو بعدها به افتخار او نام‌گذاری شد.

بخشی از کتاب من چه می‌ دانم؟

«ما نمی‌توانیم به وعده‌هایی که فراتر از قدرت و توان ماست پایبند بمانیم. درنتیجه، اعمال و عواقب اعمال ما در اختیار ما نیست و در عالم واقع سررشتهٔ چیزی جز اراده‌مان را در دست نداریم. بنابراین، و لاجرم، همهٔ قواعد و کل وظایف ما انسان‌ها ریشه در اراده‌مان دارد و از آن آغاز می‌شود. به همین دلیل است که کنت اگمونت با باور به اینکه هم روح و هم اراده‌اش در قیدِ قول و اطمینان‌خاطری بود که داده بود ــ اگرچه قدرتِ عمل به قولش در دست وی نبود ــ قطعاً از قید وظیفه‌اش آزاد بود و حتی اگر پس از کنت هورن زنده می‌ماند، همین‌طور بود. اما پادشاه انگلستان را که عامدانه قول خود را شکست، نمی‌توان صرفاً به این دلیل که خیانت خود را به بعد از مرگش موکول کرد معذور دانست. به همین ترتیب، سنگ‌تراشی را که هرودوت از وی سخن می‌گوید نمی‌توان تبرئه کرد. آن سنگ‌تراش راز گنجینه‌های اربابش، پادشاه مصر، را از سر وفاداری در طول عمر خود حفظ کرده بود، اما به هنگام مرگِ وی همهٔ آن راز را بر فرزندانش آشکار ساخت.»