کتاب خانه ای که لو ساخت

کتاب خانه ای که لو ساخت نوشته می رسپیسیو، ماجرای دختری در آستانه‌ی ۱۳سالگی است که به‌جای جشن تولد و لباس تازه، خانه‌ای برای خودش می‌خواهد؛ خانه‌ای که قرار است به دست خودش ساخته شود. لو زمین کوچکی از خانواده‌ی پدرش به ارث برده و رؤیای ساختن خانه را در سر می‌پروراند. احتمال نقل‌مکان مادرش، این رؤیا را به تصمیمی فوری تبدیل می‌کند. این رمان نوجوان، میان علاقه به نجاری، پیوندهای خانوادگی و ترس از جدایی حرکت می‌کند. شوکا کریمی این کتاب را ترجمه کرده و نشر پیدایش آن کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خانه ای که لو ساخت

کتاب خانه ای که لو ساخت، اثر می رسپیسیو، خانه را هم به‌عنوان یک ساختمان و هم به‌عنوان محل شکل‌گرفتن احساس تعلق بررسی می‌کند. لوسیندا که خانواده و دوستانش او را لو صدا می‌زنند، راوی اول‌شخص این رمان است. ذهن او از طرح خانه‌ها، جنس چوب‌ها، ابزارها و ایده‌های ساختنی پر شده است. او حتی آدم‌های اطرافش را به خانه‌هایی با رنگ و ویژگی‌های متفاوت تشبیه می‌کند. همین شیوه‌ی دیدن، توصیف شخصیت‌ها و محیط را به علاقه‌ی اصلی راوی پیوند می‌دهد. فضای داستان میان خانه‌ی پررفت‌وآمد مادربزرگ، کارگاه مدرسه، محوطه‌ی وسایل اسقاطی و زمینی میان درختان سرخ‌چوب جابه‌جا می‌شود. هر مکان، وجهی از خواسته‌های لو را روشن می‌کند: نیاز به خلوت، لذت ساختن، ارتباط با گذشته و اشتیاق به مستقل‌شدن. شوخی‌های خانوادگی و برداشت‌های گاه تندوتیز راوی، کنار دلتنگی او برای پدری قرار گرفته‌اند که هرگز ندیده است. این همراهی، احساسات شخصیت را از یک حال‌وهوای ثابت بیرون می‌آورد و به زندگی روزمره‌ی او نزدیک نگه می‌دارد.
کتاب خانه ای که لو ساخت، رابطه‌ی مادر و دختر را به تقابل ساده‌ی یک بزرگسال مخالف و یک نوجوان رؤیاپرداز محدود نمی‌کند. مادر برای پرداخت بدهی‌های تحصیلی، تأمین هزینه‌های زندگی و ساختن آینده‌ای امن‌تر کار می‌کند. لو هم امنیت را در ماندن کنار دوستان و خویشاوندانش می‌بیند. اختلاف آن‌ها از دو برداشت متفاوت از آینده سرچشمه می‌گیرد. فرهنگ فیلیپینی خانواده نیز در دل همین زندگی حضور دارد؛ غذاها، شیوه‌ی خطاب‌کردن خویشاوندان، قصه‌های پدربزرگ و آماده‌شدن برای جشن باریو فیستا، بخشی از تجربه‌ی روزانه‌ی شخصیت‌ها هستند. رسم بایانیهان، یعنی یاری‌رساندن اعضای اجتماع به یکدیگر، در نمایش جشنواره بازتاب پیدا می‌کند. این مضمون در کنار اصرار لو بر انجام‌دادن کارها به‌تنهایی، پرسشی درباره‌ی مرز استقلال و کمک‌گرفتن می‌سازد. داستان همچنین برخورد دیگران با علاقه‌ی یک دختر به ساخت‌وساز را نشان داده است. لو گاهی جدی گرفته نمی‌شود و گاهی ناچار است از توانایی‌هایش دفاع کند. خواننده از خلال این موقعیت‌ها، فاصله‌ی میان داشتن یک ایده، پذیرفته‌شدن آن ایده و روبه‌روشدن با دشواری اجرای آن را دنبال می‌کند.

خلاصه کتاب خانه ای که لو ساخت

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
لو آخرین روزهای کلاس هفتم را با نقشه‌ای برای تعطیلات تابستان می‌گذراند: ساختن خانه‌ای کوچک روی زمین به‌ارث‌رسیده از خانواده‌ی پدرش. مادرش پیشنهاد شغلی در واشنگتن گرفته و احتمال رفتن از سان‌فرانسیسکو، همه‌ی برنامه‌های لو را تهدید می‌کند. او باور دارد اگر خانه را بسازد، مادر دلیلی برای ماندن پیدا خواهد کرد. دخترخاله‌اش شریل، محرم این نقشه‌ی پنهانی می‌شود. لو میان تمرین‌های جشنواره، جست‌وجوی مصالح دست‌دوم و بررسی طرح‌هایش، فرصتی برای رفتن به زمین پیدا می‌کند. سفر تنهایی او، آغاز روبه‌روشدن با ابعاد واقعی پروژه است. کتاب خانه ای که لو ساخت، این تصمیم را به آرزوی ناتمام پدر نیز پیوند می‌زند؛ پدری که می‌خواست در همان زمین برای خانواده‌اش خانه بسازد. لو می‌خواهد هم مانع جدایی از عزیزانش شود و هم بخشی از گذشته‌ی ناشناخته‌ی خود را بشناسد.

چرا باید کتاب خانه ای که لو ساخت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب خانه ای که لو ساخت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• علاقه‌ی یک نوجوان به نجاری، نقشه‌کشی و استفاده‌ی دوباره از مصالح، محور اتفاق‌های داستان است.
• اختلاف مادر و دختر، امکان فکرکردن به تفاوت نیازهای اعضای خانواده را فراهم می‌کند.
• آیین‌ها و مناسبات یک خانواده‌ی فیلیپینی‌آمریکایی، در موقعیت‌های روزمره معرفی می‌شوند.
• داستان، استقلال‌خواهی را کنار محدودیت‌های واقعی اجرای یک پروژه قرار می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب خانه ای که لو ساخت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• نوجوانانی که به ساختن وسایل و طراحی خانه علاقه دارند.
• خوانندگانی که دغدغه‌ی جابه‌جایی و دورشدن از دوستان را دارند.
• علاقه‌مندان به رمان‌های نوجوان درباره‌ی هویت فرهنگی، روابط مادر و دختر و احساس تعلق.

بخشی از کتاب خانه ای که لو ساخت

«توی تخت دراز می‌کشم و به ستاره‌های شب‌تاب روی سقف خیره می‌شوم. ای کاش داشتم ستاره‌های واقعی را تماشا می‌کردم، توی زمینم، جایی که شب‌ها ستاره‌ها آسمان را پر می‌کنند. فکر جابه‌جایی خواب را از سرم پرانده. باورم نمی‌شود مامان توی ایالتی دیگر دنبال کار باشد.
بیشتر آدم‌ها برای اینکه خواب‌‌‌شان ببرد گوسفند می‌شمارند. من چی؟ من دوست دارم به انواع خانه‌ها فکر کنم. حالم را جا می‌آورد. تازه راحت است، آخر صدها جور خانه در دنیا هست.
از بعضی‌های‌‌‌شان فقط برای اسم‌‌‌شان خوشم می‌آید: بارْندومینیوم، گنبد ژئودِزیک، کویینزلَندِر؛ سالت‌باکس، خونهٔ گاراژدار، یائودانگ یا خانهٔ غاری.
بعضی‌های دیگر جزئیات شگفت‌انگیزی دارند. مثلاً:
یورت یا خیمه: چادری گرد و قابل‌حمل که می‌گذارند توی گاری‌های گاومیش‌کِش.
خانهٔ قایقی: نصف خانه و نصف قایق.
عمارت: این یکی را همه می‌شناسند. قدیم‌ها دوست داشتم توی یکی از اینها زندگی کنم، ولی حالا ازشان بدم می‌آید، زیادی بزرگ و جا‌دارند. مدل من نیست.
بعد، برعکس آنها را داریم: خانه‌های ریزه.
۵
این خانه‌ها به کوچکیِ یک گاراژند، با این حال، توی‌‌‌شان آشپزخانه و حمام ـ دستشویی و حتی گوشه‌ای دنج برای خیال‌پردازی جا می‌شود.
مردم همه‌جای دنیا آنها را می‌سازند و توی‌‌‌شان زندگی می‌کنند. به گرانیِ یک خانهٔ معمولی و صددرصد به گرانیِ یک عمارت نیستند. ولی بهترین بخشش چیست؟ هر‌چیزی که ممکن است هر آدمی نیاز داشته باشد توی خانه‌های ریزه جا می‌شود: تختخواب، یک میز و چند صندلی، یک دستشویی، روشویی و سینک با آب جاری (چیزی که خیلی از مردم دنیا از آن محروم‌اند). اگر از این زاویه به قضیه نگاه کنید، خانهٔ ریزه اصلاً هم ریزه نیست، کاملاً اندازه است.»