کتاب سه شخصیت

کتاب سه شخصیت (Three Characters) نوشته کریستوفر بولاس، از دل سخنرانی‌ها و بحث‌های بالینی شکل گرفته و سه الگوی شخصیتی خودشیفته، مرزی و افسرده-شیدا را از زاویه‌ای بررسی می‌کند که فقط به نشانه‌ها بسنده نمی‌کند، بلکه به منطق درونی رنج و تکرار رفتارها نزدیک می‌شود. تمرکز اصلی کتاب بر این است که هر ساختار شخصیتی چگونه رابطه با خود، دیگری و درمان را شکل می‌دهد و چرا فهم این الگوها برای کار بالینی اهمیت دارد. زهرا امیدبخش این کتاب را ترجمه و انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سه شخصیت

کتاب سه شخصیت نوشته‌ی کریستوفر بولاس به بررسی سه سازمان شخصیتی خودشیفته، مرزی و افسرده-شیدا می‌پردازد و می‌کوشد نشان دهد رنج روانی فقط با فهرست‌کردن علائم فهمیده نمی‌شود. محور اصلی اثر، نحوه‌ی ادراک فرد از خود و جهان است؛ یعنی همان جایی که الگوهای دیرپا، روابط موضوعی و شیوه‌های تکرارشونده‌ی آسیب شکل می‌گیرند. متن از سخنرانی‌ها و کارگاه‌های تخصصی گردآوری شده و به‌ همین دلیل حال‌وهوای آن به بحث‌های بالینی نزدیک است. نویسنده به‌ جای ارائه‌ی دسته‌بندی خشک، وارد منطق درونی هر شخصیت می‌شود و توضیح می‌دهد که هر ساختار چگونه از خود دفاع می‌کند، چگونه رابطه می‌سازد و چگونه درمانگر را نیز وارد میدان تنش‌های خود می‌کند.

کتاب سه شخصیت در سه بخش اصلی تنظیم شده و هر بخش بر یکی از این الگوها تمرکز دارد. در فصل مربوط به شخصیت خودشیفته، بحث بر مدار آرمانی‌سازی، تهی‌بودن درونی، دشواری صمیمیت، خشم، کناره‌گیری و رابطه‌ی پیچیده با معنا پیش می‌رود. در بخش شخصیت مرزی، آشفتگی درونی، درد روانی مداوم، پیوند با ابژه‌های آزارگر و دشواری شکل‌دادن به مرزهای پایدار بررسی می‌شود. بخش مربوط به شخصیت افسرده-شیدا نیز به نوسان میان بی‌ارزشی و برانگیختگی، امید و ناامیدی و بازتولید این تلاطم در رابطه با دیگری می‌پردازد. کریستوفر بولاس در هر بخش فقط تعریف ارائه نمی‌کند، بلکه از خلال موقعیت‌های درمانی، واکنش‌های انتقالی و انتقال متقابل و حتی گفتار اول‌شخص، خواننده را به منطق زیسته‌ی این شخصیت‌ها نزدیک می‌کند.

خلاصه کتاب سه شخصیت

کتاب سه شخصیت توضیح می‌دهد که سه الگوی شخصیتی خودشیفته، مرزی و افسرده-شیدا چگونه جهان روانی فرد را سازمان می‌دهند و چرا رنج هر کدام شکل خاصی پیدا می‌کند. کریستوفر بولاس نشان می‌دهد فرد خودشیفته چگونه صمیمیت را هم می‌خواهد و هم پس می‌زند، فرد مرزی چگونه در چرخه‌ی آشفتگی و پیوند با ابژه‌ی آزارگر گرفتار می‌شود و شخصیت افسرده-شیدا چگونه میان بی‌ارزشی و لحظه‌های کوتاه برانگیختگی نوسان می‌کند. 

کتاب در کنار شرح ویژگی‌ها، به وضعیت درمان نیز توجه دارد و نشان می‌دهد درمانگر در برخورد با این ساختارها با چه فشارها، سوءتفاهم‌ها و تکرارهایی روبه‌رو می‌شود.

چرا باید کتاب سه شخصیت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سه شخصیت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب به منطق درونی سه ساختار شخصیتی می‌پردازد و فقط به نشانه‌ها و برچسب‌ها بسنده نمی‌کند.
• خواننده می‌تواند رابطه‌ی میان رنج روانی، دفاع‌ها و الگوهای تکرارشونده‌ی ارتباطی را دقیق‌تر درک کند.
• اثر نشان می‌دهد چرا رابطه‌ی درمانی در برخورد با شخصیت‌های خودشیفته، مرزی و افسرده-شیدا تا این اندازه پیچیده می‌شود.
• نمونه‌های بالینی و توضیح موقعیت‌های درمانی، مفاهیم نظری را از حالت انتزاعی بیرون می‌آورند.
• کتاب برای فهم تفاوت میان نیاز به صمیمیت، ترس از نزدیکی و بازتولید رنج در رابطه با دیگری نکته‌های مهمی دارد.
• گفتار اول‌شخص در پایان بحث‌ها کمک می‌کند جهان ذهنی هر شخصیت از درون دیده شود، نه فقط از بیرون.

خواندن کتاب سه شخصیت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سه شخصیت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران روان‌شناسی که می‌خواهند با توصیف عمیق‌تری از ساختارهای شخصیتی آشنا شوند.
• روان‌درمانگران و مشاورانی که در کار بالینی با الگوهای خودشیفته، مرزی و افسرده-شیدا روبه‌رو هستند.
• خوانندگانی که به روانکاوی و فهم رابطه‌ی میان رنج، دفاع و تکرار علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی نقش انتقال و انتقال متقابل در فرایند درمان بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که از متن‌های تحلیلی درباره‌ی جهان درونی شخصیت‌ها استقبال می‌کنند.

بخشی از کتاب سه شخصیت

«افسانهٔ نارسیس که خودشیفتگی‌اش، رابطهٔ او با دیگران را به حاشیه می‌راند، احتمالاً اولین تشخیص شخصیت آشکار است که در فرهنگ غربی پدید آمد.

این داستان معنای یک عقدهٔ مقاوم به درمان را در قالب تصویر بازتاب‌یافته از خودِ نارسیس که بیش از تنها یک انعکاس سطحی است، می‌گنجاند. داستان به ما می‌گوید که نیمف اکو پیش‌تر بابت پرحرفی توسط هرا تنبیه شده است. او دیگر نمی‌تواند مکالمه‌ای را آغاز کند و تنها می‌تواند آنچه را که توسط دیگری گفته شده، تکرار کند. وقتی او نارسیسِ نوجوان را می‌بیند، از زیبایی او جا می‌خورد و او را دنبال می‌کند اما نمی‌تواند با او صحبت کند. وقتی نارسیس او را می‌بیند، او را رد می‌کند و او در تنهایی و به‌آرامی می‌میرد. سپس نمسیس (الههٔ انتقام) اوضاع را علیه نارسیس دگرگون می‌کند. نارسیس به دریاچه‌ای می‌رود که پیش از آن در آنجا هیچ‌گاه انسان‌ها یا حیوانات باعث مزاحمت او نشده بودند و درحالی‌که خم می‌شود تا آب بنوشد، انعکاس خودش را می‌بیند و عاشق تصویر خودش می‌شود اما هر بار که تلاش می‌کند خودش را به آب برساند تا خود را در آغوش بگیرد، [تصویر] ناپدید می‌شود. او نمی‌تواند برود و در عین حال قادر نیست به خواستهٔ خود دست یابد. او نیز مانند اکو از عشق یک‌طرفه می‌میرد.»