کتاب در باب تاریخ دین و فلسفه در آلمان

کتاب در باب تاریخ دین و فلسفه در آلمان نوشته‌ی هاینریش هاینه با ترجمه‌ی سامان مرادخانی روایتی تحلیلی، انتقادی و درعین‌حال ادبی از سیر اندیشه‌ی دینی و فلسفی در آلمان ارائه می‌دهد. این کتاب که نشر لگا آن را منتشر کرده است، از دل گفت‌وگو با سنتی گسترده از الهیات مسیحی، یهودیت، روشنگری، رمانتیسم و هگل‌گرایی بیرون آمده و به نسبت میان دین، فلسفه، سیاست و مدرنیته می‌پردازد. مترجم فارسی در مقدمه‌ی مفصل خود مسیر ترجمه، منابع آلمانی و انگلیسی و دشواری‌های برگردان لحن هاینه را توضیح داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در باب تاریخ دین و فلسفه در آلمان

کتاب در باب تاریخ دین و فلسفه در آلمان اثری است که هاینریش هاینه در میانه‌ی تبعید پاریسی خود نوشته و در آن تاریخ فکری آلمان را از دل سرگذشت مسیحیت، اصلاح دینی، فلسفه‌ی کلاسیک آلمان و مناقشات سیاسی و اجتماعی بازخوانی کرده است. این کتاب با ترجمه‌ی سامان مرادخانی و به‌کوشش نشر لگا منتشر شده و در مجموعه‌ی «درنگ‌ها» جای گرفته است. کتاب در باب تاریخ دین و فلسفه در آلمان از یک‌سو به زندگی و موقعیت خاص هاینه به‌عنوان شاعر و نویسنده‌ی یهودی_آلمانی نظر دارد و از سوی دیگر به شبکه‌ای از چهره‌ها و جریان‌ها: از لوتر، لسینگ و اسپینوزا تا کانت، فیشته، شلینگ و هگل. در پیشگفتار ویراستار انگلیسی، تری پینکارد، زندگی پرکشمکش هاینه، رابطه‌ی او با یهودستیزی آلمانی، تبعید در پاریس، نسبتش با مارکس و سوسیالیسم، و نیز پیوندهای فکری‌اش با هگل و ادوئارت گانس شرح داده شده است. کتاب در باب تاریخ دین و فلسفه در آلمان در متن خود و در مقدمه‌ها، به‌تفصیل به فلسفه‌ی تاریخ هگل، مسئله‌ی یهودیت و مدرنیته، پدیدارشناسی روح، فلسفه‌ی دین، پانتئیسم آلمانی، انقلاب فرانسه، سرمایه‌داری نوظهور و «مسئله‌ی اجتماعی» می‌پردازد. متن ویراستار انگلیسی، که در این کتاب به فارسی آمده، خوانش خود را از هاینه به‌عنوان کسی که میان هگل و نیچه ایستاده و در عین وفاداری به برخی عناصر هگل‌گرایی، آن را بازنویسی و وارونه کرده است، بسط داده است.

خلاصه کتاب در باب تاریخ دین و فلسفه در آلمان

کتاب در باب تاریخ دین و فلسفه در آلمان مسیر طولانی گذار اروپا و به‌ویژه آلمان را از مسیحیت قرون‌وسطایی تا مدرنیته‌ی لیبرال و سرمایه‌داری از خلال دین و فلسفه دنبال می‌کند. متن، با تکیه بر خوانش‌های هگلی و پساهگلی، نشان می‌دهد چگونه مسیحیت، اصلاح دینی لوتر، ترجمه‌ی انجیل، روشنگری، اسپینوزا، کانت، فیشته، شلینگ و هگل هرکدام مرحله‌ای در شکل‌گیری مفهوم مدرن آزادی، قانون و خودآیینی بوده‌اند. در این کتاب، هاینه و شارحان او به مسئله‌ی یهودیت در دل فرهنگ مسیحی، موقعیت «غیرخودی در کسوت خودی»، پانتئیسم به‌عنوان «راز عیان آلمان»، و تنش میان خرسندی از دستاوردهای مدرنیته و ناخرسندی از بی‌عدالتی و استثمار می‌پردازند. متن، در عین تحلیل نظری، پیوسته به زندگی شخصی هاینه، تبعید، بیماری، شعر و کنایه‌ی او بازمی‌گردد.

چرا باید کتاب در باب تاریخ دین و فلسفه در آلمان را بخوانیم؟

این کتاب چشم‌اندازی فشرده اما پرجزئیات از گره‌خوردگی دین، فلسفه، سیاست و سرمایه‌داری در آلمان ارائه کرده است و نشان می‌دهد چگونه بحث‌های انتزاعی الهیاتی و فلسفی به پیامدهای عینی تاریخی و سیاسی منتهی شده‌اند. خواندن آن برای فهم نسبت هگل، کانت، اسپینوزا، یهودیت، مسیحیت و مدرنیته در قالب روایتی زنده از زندگی و اندیشه‌ی هاینه سودمند است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و علاقه‌مندان فلسفه‌ی آلمانی، الهیات، مطالعات یهودیت، تاریخ اندیشه‌ی مدرن و کسانی که می‌خواهند نسبت میان دین، سیاست، سرمایه‌داری و ادبیات را در متن آلمان قرن نوزدهم دنبال کنند پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب در باب تاریخ دین و فلسفه در آلمان

«هاینریش هاینه در زمان مرگ خویش به سال ۱۸۵۶، پرخواننده‌ترین شاعر اروپا بود. او مقاله‌نویس و منتقد پرکاری نیز بود و سروده‌هایش بیش از اشعار هر شاعر دیگری برای موسیقی تنظیم شده بودند. ازآنجایی‌که آرمانِ مظلومان و ستم‌دیدگان را ارج می‌نهاد، او را چه در زمانهٔ خود و چه در زمانهٔ ما یک «شاعر سیاسی» دانسته‌اند، و ازآنجاکه به‌طریقی با کارل مارکس دوست بوده، برای سالیان دراز او را «سوسیالیست» خوانده‌اند، گرچه خودِ او به همان اندازه‌ای نسبت به کمونیسمِ مارکسْ بیمناک و محتاط بود که نسبت به جامعهٔ سوداگرانه و صنعتیِ نوظهورِ پیرامون خویش بی‌اعتماد و بدگمان. گذشته از این، هاینه نه‌فقظ یک شاعر آلمانی، که یک شاعر یهودیِ آلمانی بود (که برای مدتی ترجیح داده بود در ظاهر امر هم که شده به مسیحیت روی آورد)، و یهودستیزانِ آلمان هرآنچه در توان داشتند به کار بستند تا خاطرجمع شوند احدی «یهودی» بودنِ او را از خاطر نمی‌برد. برعکس، چنین به نظر می‌رسید که هاینه خود را به‌دیدهٔ یک اروپاییِ آلمانی می‌نگرد؛ در سال ۱۸۲۲ و زمانی که هنوز در برلین حضور داشت، خود وی چنین می‌نویسد: «من آلمان و آلمانی‌ها را دوست می‌دارم؛ منتها سایر ساکنین این خاک را که شمارشان چهل برابر افزون است نیز به همین میزان دوست می‌دارم، و بی‌شک این عشق است که ارزش راستین انسان را به وی می‌بخشد. از این‌رو، خدای را سپاس، ارزش من چهل برابر بیش از آن‌هایی‌ست که نمی‌توانند خود را از گندآب و لجن‌زارِ خودخواهی و تکبرِ ملی برهانند و آنانی که جز آلمان و آلمانی بر هیچ‌کس مهر نمی‌ورزند.»