کتاب سوبژکتیویته

کتاب سوبژکتیویته (Subjectivity: theories of the self from Freud to Haraway) نوشته نیک منسفیلد و ترجمه حیدر معافی اثری پژوهشی در حوزه‌ی نظریه‌ی فرهنگی و فلسفه‌ی مدرن است که به بررسی تحولات و چالش‌های مفهوم سوبژه یا خود در اندیشه غربی می‌پردازد. این کتاب با رویکردی انتقادی و تبارشناختی مسیرهای مختلفی را که اندیشه‌ی غربی در مواجهه با سوبژه پیموده از دکارت و کانت تا فروید، لکان، فوکو و هاراوی بررسی می‌کند. نشر پرتو خرد این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سوبژکتیویته

کتاب سوبژکتیویته (اندیشه‌هایی درباره خویش‌تن از فروید تا هاراوی) با تمرکز بر مفهوم خود یا سوبژه یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم در تاریخ فلسفه، زبان‌شناسی و نظریه‌ی انتقادی را واکاوی می‌کند. نیک منسفیلد در این کتاب با نگاهی بینارشته‌ای و انتقادی تحولات نظری سوبژه را از دوران دکارت تا نظریه‌های پساانسان‌گرایانه معاصر دنبال کرده است. کتاب ابتدا به ریشه‌های فلسفی سوبژکتیویته در سنت غربی می‌پردازد و سپس با ورود به حوزه‌ی روان‌کاوی، زبان‌شناسی، فمینیسم، پساساختارگرایی و پست‌مدرنیسم مسیرهای متنوعی را که این مفهوم طی کرده است، بررسی می‌کند. 

نیک منسفیلد تلاش کرده است تا نشان دهد چگونه سوبژه از یک اصل متافیزیکی به پدیده‌ای فرهنگی، سیاسی، روانی و زبانی بدل شده است و چگونه نظریه‌های مختلف هریک از چشم‌اندازی خاص به بازخوانی این مفهوم پرداخته‌اند. کتاب سوبژکتیویته نه‌تنها گزارشی تاریخی از تحولات مفهومی سوبژه ارائه می‌دهد، بلکه به‌مثابه مداخله‌ای نظری در مباحث فلسفه‌ي ذهن، روان‌کاوی و نظریه‌ی فرهنگی عمل می‌کند و امکان تطبیق این مفاهیم با سنت‌های فلسفه‌ی اسلامی و ایرانی را نیز بررسی کرده است.

خلاصه کتاب سوبژکتیویته

کتاب سوبژکتیویته با طرح پرسش‌هایی بنیادین درباره ماهیت خود و تجربه‌ی زیسته‌ی انسان به بررسی تاریخی و انتقادی مفهوم سوبژه می‌پردازد. نویسنده ابتدا با مرور اندیشه‌های دکارت، کانت و هگل نشان می‌دهد که چگونه سوبژه از یک اصل متافیزیکی به ساختاری معرفتی و سپس به فرایندی تاریخی و اجتماعی تبدیل شده است. در ادامه با ورود به روان‌کاوی فروید و لکان سوبژه به‌عنوان موجودی شکاف‌خورده و زبان‌مند معرفی می‌شود که دیگر وحدت‌مند و شفاف نیست، بلکه درگیر کشمکش‌های درونی و ساختارهای زبانی و اجتماعی است. 

در بخش‌های بعدی کتاب به تحلیل رویکردهای گفتمانی و واسازانه فوکو و دریدا می‌پردازد که سوبژه را نه‌تنها محصول زبان، بلکه محصول قدرت، نهاد و ساختارهای گفتمانی می‌دانند. این نگاه سوبژه را به پدیده‌ای تاریخی، سیاسی و نهادی تبدیل می‌کند که همواره در فرایند بازتعریف و گسست قرار دارد. در نهایت با ورود به حوزه‌ی فناوری و پساانسان‌گرایی اندیشه‌های دانا هاراوی درباره‌ی سوبژه سایبورگی و مرزهای جدید هویت انسانی بررسی می‌شود. 

کتاب سوبژکتیویته با رویکردی تبارشناسانه نشان می‌دهد که نظریه‌های مختلف درباره‌ی سوبژه، هریک جنبه‌ای از تجربه‌ی انسانی را بازنمایی می‌کنند و هیچ‌کدام قادر به ارائه‌ی مدلی نهایی و قطعی از خود نیستند. نویسنده تأکید کرده است که اهمیت این مباحث نه در رسیدن به حقیقتی نهایی، بلکه در فهم چرایی اهمیت یافتن مسئله‌ی سوبژکتیویته در فرهنگ معاصر است.

چرا باید کتاب سوبژکتیویته را بخوانیم؟

کتاب سوبژکتیویته با ارائه‌ی تصویری جامع از تحولات نظری مفهوم خود فرصتی برای آشنایی با مهم‌ترین جریان‌های فکری معاصر در حوزه‌ی فلسفه، روان‌کاوی و مطالعات فرهنگی فراهم می‌کند. این کتاب با رویکردی انتقادی و بینارشته‌ای امکان مقایسه و تطبیق نظریه‌های غربی با سنت‌های فلسفی ایرانی را نیز فراهم آورده است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر نه‌تنها با تاریخچه و چالش‌های نظری سوبژه آشنا می‌شود، بلکه می‌تواند به درک عمیق‌تری از جایگاه خود در جهان معاصر و نسبت میان فردیت، جامعه، قدرت و فناوری دست یابد. کتاب سوبژکتیویته به‌عنوان منبعی آموزشی و پژوهشی برای دانشجویان و علاقه‌مندان به فلسفه‌ی ذهن، روان‌شناسی، مطالعات فرهنگی و نظریه‌ی انتقادی قابل استفاده است.

خواندن کتاب سوبژکتیویته را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سوبژکتیویته به دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، روان‌شناسی، مطالعات فرهنگی، علوم اجتماعی و هنر پیشنهاد می‌شود. این کتاب به کسانی که خواستار فهم هویت، فردیت، قدرت، جنسیت و تأثیر فناوری بر تجربه‌ی انسانی هستند نیز توصیه می‌شود.