کتاب باب، گربه خیابانی

کتاب باب، گربه خیابانی (A street cat named Bob and how he saved my life) نوشته جیمز بوون یک ناداستان در قالب زندگی‌نامه و خاطرات است که به ماجرای آشنایی یک نوازنده‌ی خیابانی معتاد در لندن با گربه‌ای زخمی و سرگردان پرداخته است؛ ملاقاتی که به نقطه‌ی عطف زندگی هر دو تبدیل می‌شود. فریبرز رستم پور این کتاب را به فارسی ترجمه و نشر دیدآور آن را منتشر کرده است. اثر از زبان خود نویسنده است، از نخستین برخورد در راهروی تاریک بلوکی مسکونی در تاتنهام شروع می‌شود و قدم‌به‌قدم شکل‌گیری رابطه‌ای عجیب، صمیمی و نجات‌بخش میان یک مرد و گربه‌اش را دنبال می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب باب، گربه خیابانی اثر جیمز بوون

کتاب باب، گربه خیابانی به قلم جیمز بوون از زاویه‌دید اول‌شخص شروع می‌شود. این کتاب یک ناداستان در قالب زندگی‌نامه و خاطرات است. نوازنده‌ای دوره‌گرد که در میانه‌ی فرایند ترک اعتیاد و زندگی در آپارتمانی ساده در تاتنهام، در راهروی تاریک ساختمان با گربه‌ای نارنجی، زخمی و لاغر روبه‌رو می‌شود که هیچ‌کس مسئولیتش را بر عهده نمی‌گیرد. از همین‌جا رابطه‌ای شکل می‌گیرد که در آن جیمز، برخلاف وضعیت متزلزل خودش، تصمیم می‌گیرد مسئولیت درمان و مراقبت از این حیوان را بپذیرد.

روند این همراهی از درمان اولیه، مراجعه به کلینیک دامپزشکی، عقیم‌سازی و بهبود تدریجی باب تا تبدیل‌شدن او به همسفر دائمی جیمز در اتوبوس‌ها و خیابان‌های شلوغ لندن دنبال شده است. کتاب باب، گربه خیابانی همچنین به گذشته‌ی پرآشوب جیمز، کودکی پر از جابه‌جایی بین انگلستان و استرالیا، اعتیاد، کارتن‌خوابی در لندن و تلاش برای بازگشت به زندگی می‌پردازد. این ناداستان در عین روایت روزمره‌های نوازندگی در کاونت گاردن و جزئیات مراقبت از یک گربه‌ی خیابانی، نشان داده است که چگونه حضور باب نگاه مردم به جیمز را عوض می‌کند، درآمدش را بالا می‌برد و مهم‌تر از همه به او دلیلی تازه برای ادامه‌دادن فراتر از اعتیاد و بی‌خانمانی می‌دهد.

خلاصه کتاب باب، گربه خیابانی

جیمز در میانه‌ی ترک اعتیاد و زندگی در حاشیه‌ی لندن با گربه‌ای زخمی و رهاشده روبه‌رو می‌شود و تصمیم می‌گیرد او را درمان و نگه‌داری کند. او باب را نزد دامپزشک می‌برد، برایش دارو و غذا می‌خرد، او را عقیم می‌کند و به‌تدریج او را از گربه‌ای سرگردان به همراه ثابت خودش در اتوبوس‌ها و خیابان‌های کاونت گاردن تبدیل می‌کند. اثر همزمان با روایت بهبود باب، گذشته‌ی جیمز از کودکی آواره بین دو کشور تا اعتیاد، کارتن‌خوابی و تلاش برای بازپروری را بازگو می‌کند.

هدف اصلی کتاب حاضر نشان‌دادن این است که چگونه مراقبت از موجودی دیگر، حس مسئولیت و نظم روزانه و امید را به زندگی جیمز برمی‌گرداند. رابطه‌ی جیمز و باب به نوعی شانس دوم برای هر دو تبدیل می‌شود.

چرا باید کتاب باب، گربه خیابانی را بخوانیم؟

کتاب باب، گربه خیابانی تصویری از زندگی در حاشیه‌ی شهر، اعتیاد، بی‌خانمانی و بازگشت تدریجی به زندگی از خلال رابطه‌ای ساده میان یک انسان و یک گربه ارائه کرده است. این ناداستان نشان داده است چگونه یک همراه کوچک می‌تواند نگاه مردم، وضعیت مالی و مهم‌تر از همه انگیزه‌ی درونی فرد را تغییر دهد و معنای تازه‌ای به روزمرگی ببخشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به ناداستان معاصر در قالب زندگی‌نامه و خاطرات و نیز به روایت‌های صادقانه درمورد اعتیاد، بی‌خانمانی و بازسازی زندگی علاقه‌مند هستند، به حیوانات خانگی و رابطه‌ی انسان و حیوان توجه دارند یا دوست دارند پشت‌صحنه‌ی زندگی نوازندگان خیابانی و حاشیه‌نشینان شهری را از زبان خودشان بخوانند.

درباره جیمز بوون

جیمز بوون (James Bowen) زاده‌ سال ۱۹۷۹ میلادی، نویسنده و نوازنده‌ی خیابانی اهل انگلستان است که در ۱۵ مارس ۱۹۷۹ در ساری متولد شد. او بیشتر شهرت جهانی خود را مدیون مجموعه کتاب‌هایی است که درباره‌ی زندگی مشترکش با گربه‌ای خیابانی به نام باب نوشته است. کتاب‌های او از جمله A Street Cat Named Bob، The World According to Bob و A Gift from Bob که با همکاری نویسنده‌ای دیگر به نام جری جنکینز (Garry Jenkins) نوشته شدند، به آثار پرفروش بین‌المللی تبدیل شدند و بعدها اقتباس‌های سینمایی موفقی نیز از آن‌ها ساخته شد.

کودکی و نوجوانی جیمز بوون با دشواری‌های فراوان همراه بود. او پس از جدایی والدینش همراه با مادرش به استرالیا رفت و به‌دلیل جابه‌جایی‌های مکرر، اغلب در مدرسه منزوی و قربانی زورگویی بود. تحصیل را در سال دوم دبیرستان رها کرد و در نوجوانی به بریتانیا بازگشت تا در لندن وارد دنیای موسیقی شود، اما این تلاش‌ها موفقیت‌آمیز نبود و به‌تدریج به بی‌خانمانی کشیده شد. او سال‌ها بین خیابان و پناهگاه‌های موقت زندگی کرد و برای کنارآمدن با شرایط دشوار به مصرف هروئین روی آورد.

نقطه‌ی عطف زندگی جیمز بوون زمانی رقم خورد که گربه‌ای نارنجی و زخمی و بیمار را در راهروی محل سکونتش پیدا کرد. او با وجود فقر شدید، آخرین ۲۰ پوند خود را صرف درمان این گربه کرد و نامش را باب گذاشت؛ نامی که از شخصیت Killer BOB در مجموعه‌ی تلویزیونی Twin Peaks الهام گرفته بود. باب به‌تدریج همراه دائمی جیمز بوون شد؛ حتی هنگام نوازندگی خیابانی در کاونت گاردن و پیکدیلی سیرکس با او سفر می‌کرد و در اتوبوس شماره‌ی ۷۳ کنار پنجره می‌نشست.

محبوبیت این دو به‌سرعت افزایش یافت. مردم و گردشگران برای دیدنشان به کاونت گاردن می‌رفتند و ویدئوهایشان در یوتیوب منتشر می‌شد. جیمز بوون بعدها اعتراف کرد که باب الهام‌بخش اصلی او برای ترک اعتیاد و بازسازی زندگی‌اش بوده است. کتاب باب، گربه خیابانی (A street cat named Bob and how he saved my life) نوشته‌ی جیمز بوون و یک ناداستان در قالب زندگی‌نامه و خاطرات است. این اثر بیش از یک میلیون نسخه در بریتانیا فروخت، به ۳۰ زبان ترجمه شد و بیش از ۷۶ هفته در صدر فهرست پرفروش‌های ساندی تایمز قرار گرفت. نسخه‌ی آمریکایی کتاب نیز وارد فهرست پرفروش‌های نیویورک تایمز شد.

جیمز بوون علاوه‌بر نویسندگی در زمینه‌ی موسیقی نیز فعالیت داشت و چند تک‌آهنگ خیریه منتشر کرد که درآمد آن‌ها صرف کمک به بی‌خانمان‌ها شد. پس از مرگ باب در ژوئن ۲۰۲۰ بر اثر تصادف با خودرو، موج گسترده‌ای از پیام‌های همدردی از سراسر جهان منتشر شد و در سال ۲۰۲۱ یادبودی برای باب در ایزلینگتون گرین ساخته شد. زندگی جیمز بوون پس از مرگ باب دوباره با مشکلات همراه شد. او مدتی دوباره به اعتیاد بازگشت و بعدها اعلام کرد که از ژانویه‌ی ۲۰۲۳ پاک شده است. سپس بخشی از وقت خود را صرف حمایت از خیریه‌های مرتبط با بی‌خانمانی، سوادآموزی و رفاه حیوانات کرد. داستان زندگی جیمز بوون همچنان به‌عنوان نمونه‌ای از پیوند عاطفی میان انسان و حیوان و امکان دگرگونی زندگی از دل سخت‌ترین شرایط شناخته می‌شود.

جوایز و افتخارات کتاب باب، گربه خیابانی

کتاب باب، گربه خیابانی در نوامبر سال ۲۰۱۲ در بخش آثار غیرداستانی عامه‌پسند نامزد دریافت جایزه‌ی ملی کتاب بریتانیا شد. همچنین این ناداستان در مارس ۲۰۱۴ در یک نظرسنجی مرتبط با روز جهانی کتاب در رتبه‌ی هفتم فهرست الهام‌بخش‌ترین کتاب‌های مناسب نوجوانان قرار گرفت.

نظر افراد و مجله‌های مشهور درباره کتاب باب، گربه خیابانی

- کتاب باب، گربه خیابانی خاطره‌نگاشتی گرم و تأثیرگذار است (The Guardian).

- یک گربه‌ی ولگرد از شمال لندن ممکن است به‌عنوان پدیده‌ی محبوب بعدی حیوانات خانگی در گیشه‌ی سینما، راهی یک زندگی لوکس و مجلل شود (The Times).

اقتباس‌ها از کتاب باب، گربه خیابانی

A Street Cat Named Bob فیلمی زندگی‌نامه‌ای و درامی محصول بریتانیا در سال ۲۰۱۶ به کارگردانی راجر اسپاتسوود (Roger Spottiswoode) است که براساس کتاب‌های جیمز بوون ساخته شده است. این فیلم با بازی لوک تردوی (Luke Treadaway) در نقش جیمز و حضور واقعی گربه (باب) در نقش خودش به اثری محبوب و احساسی تبدیل شد و در سال ۲۰۱۷ جایزه‌ی بهترین فیلم بریتانیایی را در جوایز ملی فیلم بریتانیا دریافت کرد. دنباله‌ی این فیلم با عنوان A Gift from Bob نیز در سال ۲۰۲۰ میلادی منتشر شد. 

چه نسخه‌های دیگری از کتاب باب، گربه خیابانی منتشر شده است؟

کتاب حاضر به‌همت مترجمان و نشرهای گوناگون روانه‌ی بازار کتاب ایران شده است. فهرست زیر چاپ‌هایی از این اثر را نشان می‌دهد:

- گربه‌ای خیابانی به اسم باب ترجمه‌ی گیتا گرکانی، نشر کتاب سده‏‫، ‏‫۱۳۹۶.‬‬

- گربه ای خیابانی به نام باب ترجمه‌ی مهناز مهری، نشر جادوی قلم‏‫، ۱۳۹۸.‬

- گربه‌ای خیابانی به اسم باب ترجمه‌ی الهه میرمیران، نشر دیوار‏‫، ۱۴۰۰.‬

- گربه‌ای خیابانی به نام باب ترجمه‌ی مهناز مهری، نشر افق دور‏‫، ۱۴۰۰.‬

بخشی از کتاب باب، گربه خیابانی

«هرگز از کارکردن در خیابان‌های لندن خوشحال نبودم، اما امروز انگار بیش از انتظار ناراحت‌کننده است. باب هم‌چنان لاک‌پشت‌وار در حرکت بود. چند دقیقه‌ای طول کشید تا از صدمتری جاده عبور کردیم. گفتم: «بیا، رفیق. سوار شو.»‌ برگشتم. خودش را روی شانه‌هایم انداخت. به‌سرعت به سمت جادهٔ تاتنهام و ایستگاه اتوبوس رفتیم. بارش قطرات بزرگ و سنگین باران بیش‌تر شده بود. در آن شرایط نامساعد حال باب بد به نظر نمی‌آمد. در مسیرمان زیر هر سقفی که می‌شد پناه می‌گرفتیم. سوار اتوبوس شدیم. متوجه شدم که رخوت‌مان بیش‌تر از آب‌وهواست. سفر معمولاً یکی از قسمت‌های مورد علاقه‌مان در طول روز بود. باب گربهٔ کنجکاوی بود و دنیا برایش مکانی بی‌پایان و جالب به نظر می‌آمد. مهم نبود سفر چه‌قدر طول می‌کشد، او همیشه صورتش را به شیشهٔ اتوبوس می‌چسباند، اما امروز حوصلهٔ نشستن کنار پنجره را نداشت.»