کتاب در خیمه حسین (ع)

کتاب در خیمه حسین (ع) نوشته علی صفایی حائری، از مجموعه‌ی امامت و ولایت، بر یک پرسش قدیمی و تکان‌دهنده مکث کرده است؛ اینگه اگر کسی در صحنه‌ی عاشورا حاضر بود، واقعاً در کنار امام حسین (ع) می‌ماند یا از او جدا می‌شد؟ نویسنده با تکیه بر سخنان این امام و بررسی ویژگی‌های یاران او و موانع همراهی با آنان، بحث را از سطح سوگواری صرف فراتر می‌برد و به سنجش درونی انسان می‌رساند. این کتاب را انتشارات لیله القدر منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در خیمه حسین (ع) اثر علی صفایی حائری

کتاب در خیمه حسین (ع) با عنوان فرعیِ «چگونه در خیمه اباعبدالله در کنار یارانش باشیم؟» نوشته‌ی علی صفایی حائری از دل یک پرسش محوری شکل گرفته است: چه چیزی انسان را در کنار ولیّ خدا نگه می‌دارد و چه چیز او را در لحظه‌ی امتحان جدا می‌کند؟ کتاب حاضر بر پایه‌ی سخنرانی‌هایی تدوین شده است که علی صفایی حائری در آن‌ها واقعه‌ی عاشورا را فقط به‌عنوان یک خاطره‌ی تاریخی ندیده، بلکه آن را معیاری برای سنجش امروز انسان قرار داده است.

این کتاب از مرثیه و احساس صرف فاصله می‌گیرد و به بررسی نسبت انسان با دنیا، نفس، محبت، معرفت و اطاعت می‌رسد. کتاب در خیمه حسین (ع) فضای تأمل‌برانگیزی دارد و مدام میان دو قطب حرکت می‌کند؛ از یک‌سو اصحاب امام حسین (ع) و ویژگی‌هایی که آنان را به یارانی استوار بدل کرده و از سوی دیگر ضعف‌هایی که می‌تواند هر انسان دلبسته‌ای را از مسیر جدا کند. نویسنده در فصل‌های آغازین دو مانع اصلی همراهی را برجسته می‌کند؛ زینت دنیا و هوای نفس. او سپس توضیح می‌دهد که نگاه محدود به دنیا چگونه دلبستگی می‌آورد و چگونه یک محبت بزرگ‌تر می‌تواند هوس‌ها و کشش‌های پراکنده را مهار کند. این بخش‌ها نوعی دعوت به محاسبه‌ی درونی‌اند.

کتاب در خیمه حسین (ع) در ادامه به‌سراغ خصوصیات یاران امام حسین (ع) می‌رود و از معرفت، محبت، طاعت، تسلیم و سبقت سخن می‌گوید. در اینجا منظور از معرفت، دانستن حسب و نسب یا فضیلت‌های مشهور نیست؛ بلکه شناخت حقِ ولی و پذیرفتن اولویت اوست. از دل این شناخت، محبتی پدید می‌آید که در لحظه‌ی خطر، تردید را کنار می‌زند و به اطاعت و ایثار می‌رسد. حال‌وهوای اثر در بسیاری از بخش‌ها خطابی و پرسش‌برانگیز است؛ گویی کتاب می‌خواهد خواننده را در برابر خودش بنشاند و از او بپرسد در انتخاب‌های روزمره، خیمه‌اش را کنار چه کسی برپا کرده است.

خلاصه کتاب در خیمه حسین (ع)

آیا همراهی با امام حسین (ع) فقط یک آرزوست یا به ویژگی‌هایی درونی نیاز دارد؟ نویسنده نخست موانع این همراهی را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد دلبستگی به دنیا و پیروی از نفس چگونه انسان را در لحظه‌های حساس از حق جدا می‌کند. او سپس به‌سراغ صفات یاران امام حسین (ع) می‌رود و از معرفت به حقِ امام، محبتی ریشه‌دار، طاعت، تسلیم و آمادگی برای پیشی‌گرفتن در وفاداری سخن می‌گوید. کتاب از سوگواری صرف عبور می‌کند و واقعه‌ی روز عاشورا را به صحنه‌ای برای سنجش انتخاب‌ها، انگیزه‌ها و نسبت انسان با ولایت تبدیل می‌کند.

چرا باید کتاب در خیمه حسین (ع) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب در خیمه حسین (ع) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب واقعه‌ی روز عاشورا را از رخدادی صرفاً تاریخی به معیاری برای سنجش انتخاب‌های امروز آدمی تبدیل می‌کند.
• نویسنده نشان می‌دهد چه ضعف‌هایی مانند دلبستگی به دنیا و هوای نفس می‌تواند انسان را از همراهی با حق جدا کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب با معنای معرفت، محبت، طاعت و تسلیم در نسبت با امام حسین (ع) آشناتر می‌شود.
• بخش‌های مربوط به اصحاب امام حسین (ع)، وفاداری را در موقعیت‌های سخت و تعیین‌کننده بررسی می‌کند.
• این کتاب برای افرادی مناسب است که می‌خواهند نسبت میان سوگواری، خودشناسی و مسئولیت اخلاقی را دریابند.

خواندن کتاب در خیمه حسین (ع) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب در خیمه حسین (ع) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به مباحث مربوط به واقعه‌ی روز عاشورا که می‌خواهند از زاویه‌ی تربیتی و درونی به این واقعه نگاه کنند.
• خوانندگانی که درباره‌ی نسبت میان محبت اهل‌بیت (ع) و عمل روزمره پرسش دارند.
• کسانی که می‌خواهند موانع همراهی با حق را در زندگی شخصی و اجتماعی خویش بهتر بشناسند.
• مخاطبانی که به آثار علی صفایی حائری و بحث‌های او درباره‌ی ولایت، تربیت و خودسازی علاقه دارند.
• افرادی که از متن‌های تأمل‌برانگیز دینی با محور محاسبه‌ی نفس استقبال می‌کنند.

درباره علی صفایی حائری

علی صفایی حائری که با نام مستعار «عین. صاد» شناخته می‌شود، فقیه، عارف، روحانی و متفکر شیعه بود که تولد او در سال ۱۳۳۰ در قم رقم خورد و حیات ۴۸ساله‌اش در ۲۲ تیرماه ۱۳۷۸، بر اثر سانحه‌ی رانندگی در مسیر سفر به مشهد پایان یافت. او که اصالت علمی خود را از پدرش (شیخ عباس) و پدربزرگش (شیخ محمدعلی، از علمای سرشناس حوزه) به ارث برده بود، بلافاصله پس از اتمام دوره‌ی ابتدایی و در ۱۳سالگی گام به فضای حوزه‌ی علمیه گذاشت. او توانست دوره‌ی سطح را طی مدتی کمتر از چهار سال در محضر اساتیدی همچون سید مهدی حسینی روحانی، جعفر سبحانی، محمد فاضل لنکرانی، محمدتقی ستوده و حسین نوری همدانی به اتمام برساند و سپس با حضور در دروس خارجِ مرتضی حائری، محقق داماد و پدر خویش در جوانی به رتبه‌ی اجتهاد دست یابد.

این نویسنده در نوجوانی، دایره‌ی مطالعات خود را به‌شکلی گسترده به تاریخ ادبیات جهان و شاهکارهای ادبی ملل گوناگون ازجمله ایران، ژاپن، چین، یونان، اسپانیا، آفریقا و آمریکای لاتین توسعه داد و هم‌زمان به بررسی و شناخت عمیق دیدگاه‌های فرانتس کافکا، صادق هدایت و مکاتب تحلیلی نیهیلیستی، نواگزیستانسیالیستی و مارکسیستی پرداخت. آغاز مسیر نگارشی او در ۱۸سالگی با انتشار سلسله مقالات «مسئولیت و سازندگی» تحت‌عنوان مستعار «عین. صاد» رقم خورد. او در طول عمر خود به خلق بیش از ۵۰ عنوان کتاب در حوزه‌های تربیتی، نقد، قرآنی و معارف اسلامی پرداخت که از میان آن‌ها می‌توان به «روابط متکامل زن و مرد»، «تربیت کودک»، «حرکت»، «اخبات»، «رشد»، «صراط» و «بشنو از نی» اشاره کرد؛ آثاری که توسط انتشارات لیلة القدر به‌عنوان ناشر تخصصی علی صفایی حائری به چاپ رسیده‌اند.

زندگی علی صفایی حائری بدون چالش نبود؛ او با موجی از انتقادات مواجه شد؛ به‌گونه‌ای که در روزهای آغازین انقلاب ۱۳۵۷، گروهی به‌دلیل عدم‌بهره‌گیری او از اصطلاحات رایج آن زمان مانند امپریالیسم، او را به دوری از فضای مبارزه و تفکرات انقلابی متهم ساختند و در سال ۱۳۶۰ نیز روزنامه‌ی جمهوری اسلامی، محتوای کتاب‌های او را التقاطی و انحرافی قلمداد کرد؛ اتهاماتی که او در قبال آن‌ها موضع هوشمندانه‌ای اتخاذ کرد و جمله‌ی معروف خود را گفت: «توجیه حماقت است، تضعیف جنایت است و تکمیل رسالت ما است». سرانجام در سال ۱۳۶۲ اعضای جامعه‌ی مدرسین قم پس از تشکیل جلسه‌ای مشترک با او بر سلامت مواضع و دیدگاه‌های او صحه گذاشتند و اشکالی در آن نیافتند.

علی صفایی حائری حلقه‌ی ارتباطی گسترده‌ای با اهالی قلم، شاعران و سینماگرانی همچون سهیل محمودی، صادق کرمیار، علیرضا داوودنژاد، رسول ملاقلی‌پور، نادر طالب‌زاده و رضا میرکریمی داشت؛ تا جایی که رضا میرکریمی ساخت فیلم سینمایی «زیر نور ماه» را الهام‌گرفته از منش و سبک زندگی او اعلام کرد. مصلحان و نزدیکان این نویسنده، علی صفایی حائری را به داشتن سعه‌ی صدر بی‌نظیر و رفتاری طبیبانه با عموم مردم می‌شناختند. کتاب «در خیمه حسین (ع)» اثر دیگری به قلم اوست.

بخشی از کتاب در خیمه حسین (ع)

«۲. محبت

در این بخش، به خصوصیت دوم آن یاران باوفا و صحابه‌ای که نور چشم اولیای خدا بودند، می‌پردازیم. خصوصیت دوم، محبت است، آن هم محبت خاصی که نتیجه طبیعی آن معرفت است.

حسین به من از خود من مهربان‌تر است؛ چون مهربانی من از حب نفس و غریزه است و محبت حسین به من محبتی است که از رحمت واسعه حق مشتق شده؛ حسین «رَحمَةُ اللهِ الواسِعَة» است. حب حسین به ما، غیر حب ما به خودمان یا حب پدر و مادر و معلم به ماست، که بعضی از این محبت‌ها غریزی و بعضی هم محدود است. محبت ما به خودمان، و محبت مادر به ما، هم غریزی است، هم محدود. محبت معلم به ما، اگر غریزی نباشد و انتخابی و حساب‌شده باشد، باز محدود است و به اندازه استعدادی است که از ما در نظر گرفته و به اندازهٔ مقصدی است که برایمان پیش‌بینی کرده است؛ درحالی‌که محبت اولیای حق به ما، با آن آگاهی که به ما دارند و آن توجهی که به مسیر ما دارند و آن عشقی که به وصول ما به اهداف عالی دارند، همراه است و از رحمت واسعه حق مشتق است.»