کتاب پرونده زمین گیر

کتاب پرونده‌ی زمین‌گیر نوشته‌ی امید نصرالهی روایتی تحلیلی، طنزآمیز و پرارجاع درباره‌ی دو واژه و دو قصه‌ی به‌ظاهر جدا از هم است: «ما/ایران» و «اسرائیل/یهود». نویسنده در این کتاب با زبانی سرزنده و پر از مثال‌های روزمره سراغ تاریخ قوم یهود، شکل‌گیری صهیونیسم، الیگارشی یهودی، مهاجرت‌ها، نقش خاندان‌های ثروتمند و در کنار آن سرگذشت قصه‌ی ایران و تصور ایرانیان از خودشان رفته است. انتشارات قندیل نور آن را منتشر کرده است و متن کتاب به‌طور کامل بر پایه‌ی روایت و تحلیل شخصی نویسنده پیش می‌رود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پرونده زمین گیر

کتاب پرونده‌ی زمین‌گیر با یک مقدمه‌ی طنزآلود درباره‌ی ادموند هوسرل و پدیدارشناسی شروع می‌شود و امید نصرالهی توضیح می‌دهد که چرا برای فهمیدن «ما» و «اسرائیل» باید آن‌ها را داخل یک پرانتز قطور گذاشت و پیش‌فرض‌ها را کنار گذاشت. در ادامه کتاب پرونده‌ی زمین‌گیر دو واژه را به شکل رمزگونه‌ی «ما۱۳» و «کرائیل» بازنویسی می‌کند تا ذهن خواننده از بار عاطفی و سیاسی واژه‌های آشنا خالی شود و بتواند قصه را از نو بخواند. کتاب پرونده‌ی زمین‌گیر در چند فصل پی‌درپی، ابتدا سرگذشت قوم یهود را از یعقوب و یوسف و مهاجرت به مصر تا بردگی، خروج با موسی، تشکیل حکومت در اورشلیم، تجزیه به اسرائیل و یهودا، حمله‌ی بخت‌النصر، اسارت در بابل و بازگشت در دوره‌ی کوروش مرور کرده است. سپس با یک «پرش گنده» به قرون میانه و دوران طاعون سیاه، شکل‌گیری نفرت عمومی از یهودیان، گتوها، اتهام مسموم‌کردن چاه‌ها، و بعد به قرن نوزدهم، پوگروم‌ها و اوج‌گیری آنتی‌سمیتیسم می‌رسد. در بخش‌های بعدی کتاب پرونده‌ی زمین‌گیر نویسنده وارد بحث الیگارشی یهودی، نقش خاخام‌ها، تلمود، مفهوم «یهودی مخفی»، شبکه‌های ثروت و قدرت، خاندان روچیلد و پیوندشان با دیگر خاندان‌های یهودی، مهاجرت‌های هدایت‌شده به شرق اروپا، آمریکا و فلسطین و زمینه‌های فکری صهیونیسم می‌شود. در فصل‌های موازی، قصه‌ی «ما» و ایران روایت می‌شود: از اسطوره‌ی فریدون و تقسیم جهان، ایران به‌عنوان «سرزمین میانه»، مفهوم ملت میانه‌رو که میان دنیا و معنویت ایستاده، تا تاریخ هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان و رؤیای همیشگی ایرانیان برای یک حکومت پاک و الهی که بارها ناکام مانده است. کتاب پرونده‌ی زمین‌گیر در فصل‌های بعدی این دو خط داستانی را به هم نزدیک می‌کند و نشان می‌دهد چگونه ظهور اسلام، حضور یهودیان در حجاز و شکل‌گیری اسرائیل جدید به پرونده‌ی «ما و آن‌ها» گره خورده است.

خلاصه کتاب پرونده زمین گیر

کتاب پرونده‌ی زمین‌گیر پرونده‌ای قدیمی و «بایگانی‌شده» را باز می‌کند: نسبت «ما» و «اسرائیل». نویسنده با حذف برچسب‌های آشنا، دو واژه را به «ما۱۳» و «کرائیل» تبدیل می‌کند تا قصه‌ی مشترک هویت ایرانی و تاریخ یهود را از نو بخیواند. در یک خط، تاریخ یهود از بنی‌اسرائیل، اسارت‌ها، پراکندگی، نفرت اروپایی‌ها، شکل‌گیری الیگارشی مالی، خاندان‌های ثروتمند، مهاجرت‌ها و ایده‌ی صهیونیسم دنبال می‌شود. در خط دیگر، ایران به‌عنوان یک «قصه‌ی مشترک» و «سرزمین میانه» تعریف شده است؛ از اسطوره‌های شاهنامه و فَرّه‌ی ایزدی تا ناکامی‌های پی‌درپی در ساختن حکومتی که همزمان زمینی و الهی باشد. کتاب نشان می‌دهد چگونه این دو قصه در نقاطی مثل ظهور اسلام، حضور یهودیان در حجاز، قدرت‌های استعماری و تشکیل اسرائیل به هم گره می‌خورند و پرونده‌ای را می‌سازند که هنوز «زمین‌گیر» مانده است.

چرا باید کتاب پرونده زمین گیر را بخوانیم؟

خواندن پرونده‌ی زمین‌گیر فرصتی است برای دیدن دوباره‌ی دو واژه‌ی بسیار آشنا و پرتنش، بدون شعار و بدون تکرار روایت‌های رسمی. این کتاب با ترکیب طنز، مثال‌های روزمره و ارجاع به اسطوره، تاریخ و سیاست، کمک می‌کند تصویر پیچیده‌تری از هویت ایرانی، تاریخ یهود، صهیونیسم و نقش قدرت و ثروت در شکل‌گیری اسرائیل ساخته شود و پرسش‌های قدیمی با زاویه‌ای تازه طرح شوند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی پرونده‌ی زمین‌گیر به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی فهم ریشه‌های مناقشه‌ی ایران و اسرائیل، تاریخ یهود، صهیونیسم، هویت ایرانی و نسبت دین، قدرت و رسانه را دارند و دوست دارند این موضوعات را در قالب روایتی تحلیلی، طنزآمیز و پرجزئیات دنبال کنند.