کتاب درمان نگرانی

کتاب درمان نگرانی (The Worry Cure)، نوشته رابرت لیهی، تفاوت فکرکردن برای حل یک مشکل و گرفتارشدن در احتمال‌های بی‌پایان را بررسی می‌کند. نویسنده نشان می‌دهد که بعضی باورها درباره‌ی فایده‌ی نگرانی، خود به ماندگاری نگرانی کمک می‌کنند؛ حتی وقتی فرد از پیامدهای این وضعیت ناراضی است. زهرا اندوز و حسن حمیدپور مترجمان این کتاب هستند و نشر ارجمند آن را منتشر کرده است (چاپ چهارم: ۱۴۰۳). برنامه‌ی هفت‌گانه‌ی نویسنده، شناخت نگرانی را به پذیرش ابهام، بررسی افکار و مواجهه با هیجان‌ها پیوند می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درمان نگرانی اثر رابرت لیهی

کتاب درمان نگرانی (هفت گام برای غلبه بر نگرانی)، نوشته‌ی رابرت لیهی، به قواعدی توجه کرده است که فرد برای محافظت از خود به کار می‌گیرد؛ رسیدن به اطمینان کامل، واقعی‌دانستن افکار منفی، نپذیرفتن شکست و برخورد اضطراری با هر مسئله. این قواعد در ظاهر قرار است امنیت ایجاد کنند، اما می‌توانند ذهن را در حالت آماده‌باش نگه دارند. پرسش اصلی، دلیل ادامه‌ی نگرانی در شرایطی است که خطر مشخصی وجود ندارد یا دیگران اطمینان داده‌اند که اوضاع نگران‌کننده نیست. نویسنده برای توضیح این مسئله از موقعیت‌های روزانه و شرح تجربه‌ی افراد استفاده کرده است. رابطه‌ی نگرانی با اجتناب، اهمال‌کاری، ترس از ارزیابی دیگران و تجربه‌های کودکی نیز بررسی شده‌اند.

کتاب درمان نگرانی سه بخش دارد. بخش نخست زمینه‌ی شناخت مسئله را فراهم می‌کند. بخش دوم برنامه‌ی هفت‌گانه را توضیح می‌دهد؛ از شناسایی نگرانی کارساز و نگرانی دردسرساز تا پذیرش واقعیت، چالش با نگران‌اندیشی، شناخت تهدید جدی‌تر، تغییر برخورد با شکست، تجربه‌پذیری هیجان‌ها و کنترل زمان. بخش سوم نیز همین مباحث را در پنج حوزه‌ی تأییدطلبی، روابط بین‌فردی، سلامتی، مسائل مالی و شغلی دنبال می‌کند.

تمرین‌های کتاب درمان نگرانی فقط برای تغییر افکار طراحی نشده‌اند؛ سنجش وضعیت اولیه و بررسی تغییرات نیز جای مشخصی در این اثر دارند. پیشگفتار مترجمان مفاهیمی مانند تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی، باور مرکزی و توجه‌آگاهی را توضیح داده و انجام تمرین‌ها زیر نظر فرد صاحب‌ صلاحیت را ترجیح داده است. این کتاب در دسته‌ی روان‌شناسی و خودیاری قرار می‌گیرد و خواندن مطالب را به مشاهده‌ی الگوهای شخصی، تکمیل پرسش‌نامه‌ها و بررسی نتیجه‌ی تمرین‌ها متصل می‌کند.

خلاصه کتاب درمان نگرانی

یک تناقض وجود دارد: فرد از نگرانی رنج می‌برد، اما نگرانی را برای آمادگی، مسئولیت‌پذیری یا پیشگیری از اتفاق بد ضروری می‌داند. تغییر این وضعیت به بررسی همین باورها وابسته است. نگرانی کارساز به مسئله‌ای مشخص و اقدامی ممکن مربوط می‌شود و نگرانی دردسرساز سؤال‌های تازه تولید می‌کند؛ بدون اینکه به تصمیم روشنی برسد. برنامه‌ی هفت‌گانه، پذیرش محدودیت کنترل را کنار ارزیابی پیش‌بینی‌های منفی قرار می‌دهد. رابرت لیهی به باورهای عمیق‌تر درباره‌ی ناتوانی، طردشدن و شکست می‌پردازد. تجربه‌کردن هیجان‌های ناخوشایند به‌جای فرار ذهنی از هیجان‌ها و کاهش احساس فوریت، بخش دیگری از این مسیر است. پیام اصلیْ جایگزین‌کردن جست‌وجوی قطعیت کامل با برخوردی متناسب با مسئله است؛ برخوردی که میان پذیرش واقعیت و اقدام برای تغییر، تعارضی ضروری نمی‌بیند.

چرا باید کتاب درمان نگرانی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب درمان نگرانی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• پرسش‌نامه‌های خودسنجی این کتاب امکان بررسی حوزه‌های نگرانی و مقایسه‌ی وضعیت پیش و پس از تمرین‌ها را فراهم می‌کند.
• تمایز نگرانی کارساز و دردسرساز، مرز میان حل مسئله و تکرار احتمال‌های ناخوشایند را روشن می‌کند.
• بررسی باورهای مرکزی، ارتباط نگرانی‌های ظاهراً متفاوت با ترس‌های مشترک را توضیح می‌دهد.
• مبحث تجربه‌پذیری هیجان‌ها نقش اجتناب از احساس‌های ناخوشایند در تداوم نگرانی را آشکار می‌کند.

خواندن کتاب درمان نگرانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب درمان نگرانی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که با نگرانی‌های تکراری درباره‌ی آینده و نیاز مداوم به اطمینان‌گرفتن از دیگران درگیرند.
• علاقه‌مندان به حوزه‌ی خودیاری شناختی‌ـ‌رفتاری و افرادی که خواهان شناختن باورهای مؤثر بر نگرانی هستند.
• افرادی که می‌خواهند تفاوت اقدام برای حل مشکل و درگیری ذهنی بی‌نتیجه را دریابند.

درباره رابرت لیهی

رابرت لیهی یا رابرت ال لیهی (Robert L Leahy) از پژوهشگران، نویسندگان و ویراستاران مطرح در حوزه‌ی درمان شناختی‌ـ‌رفتاری به‌ شمار می‌رود. او نگارش و ویراستاری بیش از ۲۵ کتاب را در کارنامه دارد. این نویسنده علاوه‌بر تدریس بالینی روان‌شناسی در گروه روان‌پزشکی دانشکده‌ی پزشکی ویل کورنل، مسئولیت مدیریت مؤسسه‌ی درمان شناختی آمریکا در نیویورک را نیز بر عهده داشته است. لیهی کلیه‌ی مقاطع تحصیلی کارشناسی، کارشناسی‌‌ارشد و دکتری را در دانشگاه ییل به پایان رساند؛ سپس برای گذراندن دوره‌ی پسادکتری راهی بخش روان‌پزشکی دانشکده‌ی پزشکی دانشگاه پنسیلوانیا شد تا زیر نظر آرون تمکین بک، پایه‌گذار درمان شناختی، به پژوهش بپردازد.

گرایش رابرت لیهی به الگوی درمان شناختیِ بک زمانی شکل گرفت که از مدل روان‌پویشی به‌دلیل فقدان شواهد علمی کافی ناامید شده بود. بخش عمده‌ای از فعالیت‌های علمی او نقشی کلیدی در توسعه‌ی روش‌های درمان شناختی برای اختلال‌هایی چون افسردگی، دوقطبی، اضطراب، حسادت و نیز حوزه‌ی تنظیم هیجان ایفا کرده‌اند. او مطالعات گسترده‌ای را حول محورهایی همچون رابطه‌ی درمانی، پدیده‌های انتقال و انتقال متقابل، مقاومت در برابر تغییر و باورهای مرتبط با تنظیم هیجان به انجام رسانده است. نوشته‌های او تا به امروز به بیش از ۲۰ زبان ترجمه شده‌اند.

رابرت لیهی، با توسعه‌ی مدل شناختی بک، نظریه‌ی اجتماعی‌ـ‌شناختی خود را با عنوان «درمان طرحواره‌ی هیجانی» پایه‌گذاری کرد. تحقیقات او نشان می‌دهد که این الگوی نظری، ابزاری کارآمد برای درک و درمان احساساتی مانند حسادت، حسرت و دودلی محسوب می‌شود و چگونگی تأثیر این طرحواره‌ها بر روابط صمیمانه و تعاملات درمانی را تبیین می‌کند. لیهی به بررسی و تحلیل خطاهای شناختی و سبک‌های نادرست تصمیم‌گیری نیز پرداخته است؛ آنچه در بروز اختلالات اضطرابی و افسردگی نقش دارد. ارزیابی‌های نادرست از میزان ریسک، خطای هزینه‌ی غرق‌شده، پیش‌بینی پشیمانی، نشخوار فکری درباره‌ی حسرت‌ها و تخمین نادرست احساسات پس از وقوع پیامدها از جمله‌ی این موارد هستند.

در سوابق اجرایی رابرت لیهی ریاست انجمن رفتاردرمانی و درمان شناختی و همچنین ریاست انجمن بین‌المللی درمان شناختی‌ـ‌رفتاری به چشم می‌خورد. این نویسنده که در گذشته سردبیری نشریه‌ی روان‌درمانی شناختی را بر عهده داشته، به‌عنوان دبیر همکار در نشریه‌ی بین‌المللی درمان شناختی نیز فعالیت کرده است. کتاب درمان نگرانی یکی از آثار مکتوب اوست.

جوایز و افتخارات نویسنده

افتخارات متعدد علمی در کارنامه‌ی رابرت لیهی ثبت شده است؛ ازجمله دریافت جایزه‌ی آرون تمکین بک از آکادمی درمان شناختی در سال ۲۰۱۴ و اخذ دکترای افتخاری علوم انسانی از کالج پزشکی استیوپاتی فیلادلفیا در سال ۲۰۲۱. رابرت لیهی عنوان رئیس افتخاری مادام‌العمر انجمن درمان شناختی‌ـ‌رفتاری نیویورک و عضویت برجسته‌ی بنیان‌گذار در آکادمی درمان شناختی را داراست. او همچنین در سال ۲۰۲۳ موفق به دریافت جایزه‌ی درمانگر برجسته از انجمن رفتاردرمانی و درمان شناختی شد و به‌عنوان نخستین سفیر جهانی این نهاد انتخاب گردید.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب درمان نگرانی

آنتونی رابینز (Anthony Robbins): کتاب درمان نگرانی باید هفت گام ساده برای زندگی بدون استرس نام‌گذاری می‌شد. این کتاب ابزارهایی کاربردی و قدرتمند را برای معکوس‌کردن روند نگرانی و تحول در کیفیت زندگی شما ارائه می‌دهد.

نیویورک تایمز استایلز (New York Times Styles): نویسنده می‌گوید مؤثرتر نگران باشید و به یاد داشته باشید والدینتان هستند که باید استرس داشته باشند؛ چرا که هرچه باشد، تقصیر آن‌ها هستید.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب درمان نگرانی منتشر شده است؟

این کتاب با عنوان درمان نگرانی: هفت اقدام برای آنکه از نگرانی راحت شوید با ترجمه‌ی مهدی قراچه‌داغی توسط نشر شباهنگ‏‫ در سال ۱۳۹۹ منتشر شد.

بخشی از کتاب درمان نگرانی

«ردّيابی نگرانی‌هايتان

برگه ثبت روزانه نگرانی‌تان را پُر كنيد. در اين برگه بايد زمان، مكان، شدّت و پيامد نگرانی خود را مشخّص كنيد. با شناسايی موقعيّت‌ها، هيجان‌ها يا تجربه‌های درونی كه پيشايند نگرانی‌تان هستند، می‌توانيم برنامه‌ای برای "زمان‌های آشفتگی" شما فراهم كنيم. به‌عنوان مثال، اگر با ديدن دوست‌تان افكاری به ذهن‌تان خطور می‌كند كه به نگرانی شما دامن می‌زند، پس بايد راهبردهايی را اختصاصا برای اين قبيل موقعيّت‌ها تدوين كنيد. به‌عنوان مثال، نگران‌ايد كه دوست‌تان از دست شما عصبانی باشد، چون چند هفته است كه با او تماس نگرفته‌ايد. يكی از اقدامات مؤثر و مفيد اين است كه وقتی به او زنگ می‌زنيد، به او بگوييد: "جفری، اميدوارم از اينكه مدّتی بهت زنگ نزده‌ام، دلخور نباشيد." يا اينكه تصميم می‌گيريد آخر هفته تنها بمانيد و مدام به اين قضيه فكر كنيد و نگرانی‌تان بيشتر شود. راه‌حلی كه اتخاذ می‌كنيد، بايد به شما اطمينان بدهد كه برای تعطيلات آخر هفته، برنامه داريد و اينكه می‌توانيد فعالانه‌تر عمل كنيد. با دست روی دست گذاشتن، نگرانی تبديل به آبشخور اضطراب و افسردگی می‌شود. اگر خوابتان نمی‌آيد و همين مسئله، عامل نگران‌انديشی شماست، بايد سعی كنيد با استفاده از يك‌سری برنامه‌ها، با اين افكار مقابله كنيد. به‌عنوان مثال، می‌توانيد برنامه "بهداشت خواب" را به‌كار گيريد: سر يك وقت مشخّص بخوابيد و بيدار شويد، يك ساعت قبل از خواب، به فعّاليّت‌های آرام‌بخش بپردازيد و چنانچه در رختخواب از اين پهلو به آن پهلو می‌شويد و خوابتان نمی‌برد، بلافاصله از رختخواب بيرون بياييد و مشغول كار ديگری شويد.»