کتاب شرم

کتاب شرم (Shame) حاصل گردآوری سلمان اختر و ترجمه مجتبی تاشکه، میثم بازانی و محمود دهقانی است. این کتاب را انتشارات ارجمند منتشر کرده است. اثر حاضر شرم را در پیوند با کودکی، نوجوانی، بزرگسالی، روابط انسانی، تجربه‌های درمانی و تفاوت‌های فرهنگی دنبال کرده است. این کتاب نشان می‌دهد که شرم چگونه می‌تواند از حس نقص، طردشدگی، دیده‌شدن یا ناتوانی در برآوردن انتظارها شکل بگیرد و در زندگی روانی انسان ماندگار شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شرم اثر سلمان اختر

کتاب شرم (حیطه‌های تحولی، فرهنگی و بالینی) حاصل گردآوری سلمان اختر و مجموعه‌ای از نوشته‌های چند روانکاو است که از زاویه‌های مختلف به یک احساس پرداخته است. محور اصلی اثر، فهم شرم به‌عنوان احساس و تجربه‌ای دردناک و پیچیده است؛ تجربه‌ای که فقط به خجالت یا دستپاچگی محدود نمی‌شود و می‌تواند با احساس نقص، ترس از طردشدن، میل به پنهان‌شدن و آسیب‌پذیری در برابر نگاه دیگران گره بخورد. اثر نشان می‌دهد که چرا شرم در مقایسه با احساس گناه دیرتر وارد مرکز بحث‌های روانکاوی شده و چگونه در ادامه، جایگاه مهم‌تری پیدا کرده است.

کتاب شرم به این مفهوم در حوزه‌های تحولی، فرهنگی و بالینی پرداخته است. در بخش تحولی فصل‌هایی مانند شرم در دوران کودکی، بلوغ و نوجوانی و بزرگسالی نشان می‌دهند که این احساس در هر مرحله از رشد چه صورت‌هایی پیدا می‌کند. نمونه‌های بالینی مفصل، ازجمله شرح زندگی کودکانی با اضطراب، ترس، اختلال در تصویر بدنی یا احساس نقص، به کتاب بعدی عینی داده‌اند. این نمونه‌ها فقط برای روایت یک پرونده نیامده‌اند؛ برای روشن‌کردن پیوند میان تجربه‌های اولیه، رابطه با والدین، بدن، هویت و شکل‌گیری شرم به کار رفته‌اند.

کتاب شرم به تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی توجه دارد و نشان می‌دهد که تجربه و بیان شرم همه‌جا یکسان نیست. اثر به موضوع‌هایی مانند بی‌شرمی، رابطه‌ی شرم با تنبلی، ناتوانی در پوزش‌طلبی، انتقال و انتقال متقابل در درمان و دشواری‌های فنی کار بالینی نیز پرداخته است.

خلاصه کتاب شرم

کتاب شرم مجموعه‌ای از جستارها و مطالعه‌های بالینی است که می‌کوشد نشان دهد شرم چگونه از سال‌های نخست زندگی شکل می‌گیرد و در دوره‌های بعدی رشد، از کودکی تا نوجوانی و بزرگسالی، به صورت‌های گوناگون ادامه پیدا می‌کند. نویسندگان پیوند شرم را با احساس نقص، شکست، طردشدگی، بدن، هویت، روابط خانوادگی و تجربه‌های درمانی بررسی کرده‌اند. بخش مهمی از اثر به نمونه‌های بالینی اختصاص دارد؛ نمونه‌هایی که در آن‌ها ترس، پنهان‌کاری، خودکم‌بینی، خشم، افسردگی یا کناره‌گیری به‌عنوان جلوه‌های شرم دیده می‌شود. کتاب در کنار این بحث‌ها به تفاوت‌های فرهنگی و نیز این پرسش می‌پردازد که چرا تحمل‌کردن شرم و فهم آن در فرایند درمان اهمیت دارد.

چرا باید کتاب شرم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شرم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب شرم را در پیوند با کودکی، نوجوانی، بزرگسالی و روابط انسانی بررسی می‌کند.
• نمونه‌های بالینی مفصل، مفهوم‌های نظری را از حالت انتزاعی بیرون می‌آورند.
• کتاب نشان می‌دهد شرم چگونه می‌تواند پشت اضطراب، افسردگی، خشم، کناره‌گیری یا احساس نقص پنهان شود.
• بحث تفاوت‌های فرهنگی، نگاه کتاب را از سطح تجربه‌ی فردی فراتر می‌برد.
• بخش‌های مربوط به انتقال، انتقال متقابل و چالش‌های درمانی برای کسانی که به کار بالینی علاقه دارند، نکته‌های مفیدی دارد.
• این اثر به فهم تفاوت شرم با احساس گناه و دستپاچگی کمک می‌کند.

خواندن کتاب شرم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شرم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران روان‌شناسی و روان‌درمانی که می‌خواهند مفهوم شرم را بررسی کنند.
• درمانگران و مشاورانی که با مسئله‌هایی مانند خودکم‌بینی، اضطراب، افسردگی و احساس نقص سروکار دارند.
• خوانندگانی که به رابطه‌ی میان رشد روانی، بدن، هویت و تجربه‌های عاطفی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند نقش خانواده، طردشدگی و رازهای پنهان را در شکل‌گیری شرم درک کنند.
• علاقه‌مندان به بحث‌های بین‌فرهنگی درباره‌ی عواطف و تجربه‌های انسانی.

درباره سلمان اختر

سلمان اختر (Salman Akhtar) زاده‌ی ۳۱ ژوئیه‌ی ۱۹۴۶، روان‌پزشک، روان‌کاو، شاعر و نویسنده‌ای هندی‌ـ‌آمریکایی است که در خیرآبادِ اوتار پرادش در خانواده‌ای مسلمان به‌عنوان فرزند جان‌نثار اختر (شاعر اردو) و صفیه اختر (خواننده و نویسنده) و برادر جاوید اختر (شاعر اردو) متولد شد. او به‌عنوان استاد روان‌پزشکی و رفتار انسانی در کالج پزشکی جفرسون فیلادلفیا، ویراستار و عضو هیئت‌تحریریه‌ی نشریات معتبری مانند ژورنال بین‌المللی روان‌کاوی، مجله‌ی انجمن روان‌کاوی آمریکا و فصلنامه‌ی روان‌کاوی و نیز پژوهشگر در شرکت تئاتر اینتراکت فعالیت کرده است.

اختر با انجام پژوهش در زمینه‌ی اختلالات شخصیت خودشیفته و روان‌درمانی تروما بیش از ۴۰۰ کتاب و مقاله در موضوعاتی مثل اختلالات شخصیت، روان‌درمانی، روان‌پزشکی فرهنگی و پیوند روان‌پزشکی و مذهب نوشته است؛ ازجمله کتاب‌های «سازه‌های شکسته»، «در جست‌وجوی پاسخ‌ها»، «شکنجه‌ی درونی»، «مهاجرت و هویت»، «قلمروهای بالینی جدید»، «ابژه‌های اشتیاق ما»، «موضوع‌های میل: بررسی ارتباطات صمیمی ما با مسائل اطرافمان»، «درباره‌ی دیگران»، «نقاط عطف در روان‌درمانی پویا»، «هسته‌ی آسیب‌دیده»، «واژه‌نامه‌ی جامع روان‌کاوی»، «مهاجرت و فرهنگ‌پذیری»، «هویت»، «موضوع زندگی و مرگ» و «کتاب احساسات».

سلمان اختر علاوه بر سخنرانی در همایش‌های جهانی مانند نخستین کنگره‌ی IPA-Asia در پکن (۲۰۱۰) و ترجمه‌ی آثارش به زبان‌هایی مثل آلمانی، ترکی و رومانیایی، چندین مجموعه شعر را به زبان‌های انگلیسی و اردو منتشر کرده است.

جوایز و افتخارات نویسنده

سلمان اختر جوایز و افتخارات حرفه‌ای متعددی را برای مشارکت در روان‌پزشکی و روان‌کاوی دریافت کرده است:

- جایزه‌ی بهترین مقاله‌ی سال (۱۹۹۵) از مجله‌ی انجمن روان‌کاوی آمریکا

- جایزه‌ی ادبی مارگارت مالر (۱۹۹۶) به پاس مشارکت‌های ادبی برجسته در نظریه‌ی رشدی روان‌کاوی

- جایزه‌ی زیگموند فروید (۲۰۰۰) از انجمن پزشکان روان‌کاو آمریکا (ASPP)

- جایزه‌ی ادیت سابشین (۲۰۰۰) از انجمن روان‌کاوی آمریکا

- جایزه‌ی لافلین (۲۰۰۳) اهداشده توسط کالج روان‌کاوان آمریکا

- جایزه‌ی رابرت لیبرت (۲۰۰۴): افتخاری از دانشگاه کلمبیا برای مشارکت‌های برجسته در روان‌کاوی کاربردی

- جایزه‌ی کن پو سو (۲۰۰۴) از انجمن روان‌پزشکی آمریکا

- جایزه‌ی ایرما بلاند (۲۰۰۵): قدردانی توسط انجمن روان‌پزشکی آمریکا به‌عنوان استاد نمونه‌ی دستیاران روان‌پزشکی در ایالات متحده

- جایزه‌ی سیگورنی (۲۰۱۲): تقدیر بین‌المللی برای مشارکت‌های برجسته در روان‌کاوی انسان

بخشی از کتاب شرم

«فصل چهارم: جلوه‌های فرهنگی شرم

آپوروا شاه

ما که در هند بزرگ شده‌ایم، این تصنیف از زبان کودکان به گوش‌مان آشناست که:

شرم، شرم، توله‌سگ شرمنده همهٔ میمون‌ها اسم تو را می‌دانند من خودم بیش از چند بار «توله‌سگ» بودم. شرم‌آورترین تجربه‌ای که به خاطر می‌آورم، مربوط به زمانی می‌شود که در مهدکودک کنترل روده‌ام را از دست دادم. اگر زمین دهان باز می‌کرد و مرا می‌بلعید، خوشبخت‌ترین انسان روی زمین بودم. حتی بازگویی این ماجرا آن‌قدر برایم شرم‌آور بود که سال‌ها نتوانستم دربارهٔ آن با روانکاوم صحبت کنم. با اینکه روانکاوم «اعتراف» بدین تجربه را به خوبی مدیریت کرد و ما به تأثیر این حادثه بر من پرداختیم، احساس می‌کنم که چیزهای بیشتری در مورد این تجربه وجود داشت که باید بررسی می‌شد.»