کتاب قدرت کتیبه در معماری

«قدرت کتیبه در معماری» نام کتابی با موضوع معماری سنتی ایران، نوشته صادق نیک‌پور (-۱۳۴۵) است. کتیبه‌های متعددی در تاریخ تمدن بشری از دوران‌ کهن تا به امروز شناسایی شده‌اند و از دوران باستانی یونان، روم، ایران، مصر، یمن، هندوستان، چین انواع کتیبه‌های باستانی باقی مانده‌اند. در دوران اسلامی، میان مسلمانان کتیبه‌نگاری ارج خود را حفظ نمود و آمیخته با اعتقادات مذهبی و برگرفته از روایات و به خصوص قرآن، ماندگاری و زیبایی‌آفرینی هم بر بهره‌گیری از قدرت اعجازگونه کتیبه به آن افزدوه گشت و علاوه بر بناهای مذهبی مانند مساجد و مصلاها و در درون گنبد و گلدسته و سایر اجزای معماری آنها، در بناهای دیگر با کاربری‌های مختلف و حتی خانه‌ها و بازار و مدارس هم جایگاه ویژه خود را حفظ نمود. در این دوران کتیبه‌های اختصاصی برای اهداف و کاربردهای خاص به وجود آمدند و یا از فرهنگی دیگر مبدل گشتند و آداب و رسومی برای کتیبه‌نگاری و استفاده از آنها در معماری بنیان نهاده‌شد. در صفحات مختصر این کتاب سعی بر آن نیست که حقیقت قدرت کتیبه که بحثی کاملاً فلسفی و نیز اعتقادی است در ثبوت و نفی و یا شیوه استدلال تحلیل گردد، هر چند فیلسوفانی هم در تحلیل این امر متافیزیکی قدرت کتیبه، استدلال‌هایی نمودند‌ه‌اند. این اثر برآن است تا واقعیت قدرت کتیبه و به خصوص واقعیت اعتقاد به قدرت کتیبه را در تاریخ و انواع جوامع و فرهنگ ها و جهانبینی های متعاقب آن بنمایاند.