کتاب مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران

کتاب مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران نوشته‌ی واحد پژوهش انتشارات دومینو است که نشر دومینو آن را منتشر کرده است. این کتاب بخشی از یک مجموعه‌ی بزرگ‌تر درباره‌ی نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت است و در این جلد به‌طور خاص به جایگاه و نقش مدیریت دولتی در زنجیره‌ی ارزش صنعت گرافن ایران پرداخته است. نویسندگان ابتدا بحران پراکندگی دانش در نظام آموزش و پژوهش را طرح کرده‌اند و سپس نشان داده‌اند که چگونه می‌توان با محور قراردادن صنعت و به‌ویژه صنعت گرافن، میان رشته‌های مختلف پیوند برقرار کرد و مدیریت دولتی را از یک مفهوم کلی به مدلی صنعت‌محور و قابل‌سنجش تبدیل کرد. ساختار کتاب چندبخشی است و از مباحث نظری و فلسفی تلفیق و میان‌رشته‌ای‌بودن شروع می‌شود، به چیستی و چارچوب مدیریت دولتی در صنعت گرافن می‌رسد و بعد وارد لایه‌های مختلف نظریه‌ی تلفیق، زنجیره‌ی ارزش گرافن، فرایندهای حکمرانی، الزامات نهادی و چالش‌ها می‌شود. در کنار بحث‌های نظری، به موضوع‌هایی مانند تعامل صنعت و دانشگاه، اقتصاد دانش‌بنیان، نقش فناوری‌های نو مانند هوش مصنوعی، و جایگاه گرافن در نظام آموزش و قوانین نیز پرداخته شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران

کتاب مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران با طرح مسئله‌ی «پراکندگی دانش» در نظام آموزش و پژوهش آغاز می‌شود و نشان می‌دهد که چگونه مفاهیم میان‌رشته‌ای بدون تکیه بر یک صنعت مشخص، از واقعیت‌های جامعه فاصله می‌گیرند. واحد پژوهش انتشارات دومینو در این کتاب نظریه‌ای را شرح داده است که آن را «تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» می‌نامد؛ نظریه‌ای که صنعت را محور انسجام دانش قرار می‌دهد و تلاش می‌کند جزیره‌های علمی را به یک منظومه‌ی منسجم تبدیل کند. در بخش‌های آغازین، چیستی و تبیین نظریه‌ی تلفیق، ضرورت موضوع‌محوری در تعریف پیشرفت، وابستگی بنیادین اقتصاد به صنعت، تفاوت ماهوی مدیریت در صنایع مختلف و نقش نظام آموزشی در تأمین نیروی انسانی صنعت توضیح داده شده است. نویسندگان با مثال‌های متعدد از صنعت گرافن، نشان داده‌اند که چگونه دانش شیمی، مهندسی مواد، زمین‌شناسی، معدن، مدیریت فناوری، کارآفرینی، آینده‌پژوهی و مدیریت دولتی در عمل ناگزیر در دل یک صنعت به هم می‌رسند، درحالی‌که در نظام آموزشی به‌صورت پراکنده و جداگانه آموزش داده می‌شوند. کتاب مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران در ادامه، این نظریه را به‌صورت لایه‌به‌لایه روی صنعت گرافن پیاده کرده است. ساختار کتاب شامل چند بخش اصلی است: «نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت»، «نگاه تلفیقی به صنعت گرافن»، «چیستی و چارچوب مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران»، «مدیریت دولتی در زنجیره‌ی ارزش صنعت گرافن»، «فرایند مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران»، «الزامات و چالش‌های مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران» و «ارتباط مدیریت دولتی با دیگر مفاهیم نظریه‌ی تلفیق». در این میان، فصل‌هایی مانند «مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران چه نیست؟»، «الگوهای مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران»، «مراحل و فرایند تولید گرافن»، «روندهای پژوهشی جدید در حوزه‌ی گرافن»، «موانع مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران» و «اشتباهات رایج در مدیریت دولتی صنعت گرافن ایران» تصویری نسبتاً جامع از پیوند میان حکمرانی، فناوری نانو، اقتصاد دانش‌بنیان و ساختار اداری کشور ارائه کرده‌اند. کتاب در فصل‌های پایانی به جایگاه صنعت گرافن در نظام آموزش و پژوهش، شاخص‌های رشته‌شدن یک صنعت در نظام آموزشی، نقش قوانین و آینده‌پژوهی در تثبیت این صنعت و نیز ارتباط مدیریت دولتی تخصصی با لایه‌ها و مفاهیم دیگر نظریه‌ی تلفیق پرداخته است.

خلاصه کتاب مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران

در این کتاب، مسئله‌ی اصلی این است که چرا دانش مربوط به یک صنعت مانند گرافن در نظام آموزشی و پژوهشی به‌صورت جزیره‌ای و پراکنده در رشته‌های مختلف توزیع شده و چگونه می‌توان با محور قراردادن صنعت، این دانش را منسجم کرد. نویسندگان ابتدا بحران «انباشتی از دانش بی‌هدف» را توضیح داده‌اند؛ دانشی که به فناوری، رفاه و پیشرفت منتهی نمی‌شود چون فاقد یک کانون انسجام است. بر این اساس، صنعت به‌عنوان بهترین محور انسجام معرفی شده است؛ جایی که نیازهای جامعه، فناوری، اقتصاد و مدیریت در یک میدان واقعی به هم می‌رسند و می‌توان مفاهیم میان‌رشته‌ای را در بستری زنده و قابل‌سنجش به کار گرفت. در ادامه، نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت معرفی شده است. این نظریه هفت لایه دارد: زیرساخت‌های پژوهشی، توسعه‌ی فناوری و ابزارهای هوشمند، مهندسی و زیرساخت فیزیکی، تجاری‌سازی و توسعه‌ی کسب‌وکار، اقتصاد کلان و ثبات ساختاری، سرمایه‌ی انسانی و حکمرانی، و در نهایت چشم‌انداز، قانون و آینده‌پژوهی. کتاب نشان داده است که هر لایه چگونه در صنعت گرافن معنا پیدا می‌کند؛ از مباحث علمی و نظری گرافن، روندهای پژوهشی و مدیریت دانش گرفته تا مدیریت فناوری، هوش مصنوعی، روش‌های تولید، معادن گرافیت، اقتصاد دانش‌بنیان، فسادستیزی، نقش نخبگان، جایگاه صنعت در ساختار دولت و نظام اداری و آینده‌پژوهی در حوزه‌ی مواد دوبعدی. در بخش‌های میانی، کتاب به‌طور خاص به مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران می‌پردازد. ابتدا ماهیت و تعاریف مدیریت دولتی در این صنعت، مبانی فلسفی و معرفت‌شناختی آن و نظریه‌های مرتبط توضیح داده شده است. سپس این پرسش طرح شده که مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران چه نیست و چه مرزهایی با دیگر حوزه‌ها دارد. بعد، الگوهای مدیریت دولتی در زنجیره‌ی ارزش گرافن تشریح شده است: از تأمین مواد اولیه، تولید مواد گرافنی، فرآوری و بهبود، توسعه‌ی محصولات، بازار داخلی و صادرات تا تنظیم تراز تجاری و ارزی، تعادل‌بخشی بازار و قیمت، مهار فساد و رانت و اصلاح نهادی. کتاب نشان داده است که مدیریت دولتی فقط یکی از قطعات پازل پیشرفت در یک صنعت است که باید با سایر قطعات مانند فناوری، سرمایه‌گذاری، آموزش و زیرساخت هماهنگ شود. در فصل‌های پایانی، الزامات و چالش‌های مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران بررسی شده است: نقش‌آفرینان و بازیگران مختلف، فناوری‌ها و زیرساخت‌های حکمرانی، ظرفیت‌سنجی و تناسب ظرفیت‌ها، موانع و اشتباهات رایج. سپس ارتباط مدیریت دولتی تخصصی با دیگر مفاهیم نظریه‌ی تلفیق مانند اقتصاد مقاومتی، تعامل صنعت و دانشگاه، علم‌سنجی، تجاری‌سازی و آینده‌پژوهی توضیح داده شده است. کتاب در نهایت، صنعت گرافن را نمونه‌ای برای طراحی رشته‌ای تلفیقی در نظام آموزشی معرفی کرده و شاخص‌هایی برای «رشته‌شدن» یک صنعت در دانشگاه‌ها پیشنهاد کرده است.

چرا باید کتاب مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران را بخوانیم؟

این کتاب برای کسانی که به پیوند میان حکمرانی، فناوری نانو و ساختار آموزش و پژوهش علاقه‌مند هستند، یک نمونه‌ی مفصل و کاربردی از «مدیریت دولتی تخصصی» ارائه کرده است. در مدیریت دولتی در صنعت گرافن ایران، مدیریت دولتی نه به‌صورت کلی و انتزاعی بلکه در بستر یک صنعت مشخص و با همه‌ی اقتضائات فنی، اقتصادی و نهادی آن بررسی شده است. خواننده می‌تواند ببیند که چگونه مفاهیمی مانند سیاست‌گذاری، ثبات نهادی، تنظیم بازار، فسادستیزی، ظرفیت‌سنجی، اقتصاد مقاومتی و آینده‌پژوهی وقتی روی یک صنعت واقعی پیاده می‌شوند، شکل و معنای متفاوتی پیدا می‌کنند. این کتاب همچنین برای فهم بهتر نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت مفید است. نویسندگان با تشریح لایه‌های مختلف این نظریه و تطبیق آن با صنعت گرافن، نشان داده‌اند که چگونه می‌توان از وضعیت «جزیره‌های دانش» به سمت یک چرخه‌ی علمی کامل حرکت کرد؛ چرخه‌ای که در آن مباحث نظری، فناوری، مهندسی، اقتصاد، سرمایه‌ی انسانی و قانون در یک منظومه‌ی واحد قرار می‌گیرند. علاوه‌براین، کتاب تصویری نسبتاً دقیق از زنجیره‌ی ارزش گرافن، روندهای پژوهشی، چالش‌های تولید و تجاری‌سازی، و نقش نظام آموزشی در تربیت نیروی انسانی این صنعت ارائه کرده است. برای کسانی که به طراحی سیاست‌های علم و فناوری، بازطراحی رشته‌های دانشگاهی یا توسعه‌ی صنایع دانش‌بنیان فکر می‌کنند، این اثر یک نمونه‌ی تحلیلی و ساختارمند از نگاه صنعت‌محور به دانش و مدیریت دولتی به‌شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های مدیریت دولتی، سیاست‌گذاری علم و فناوری، مدیریت صنعتی و برنامه‌ریزی آموزش عالی پیشنهاد می‌شود که این کتاب را بخوانند. همچنین به فعالان و تصمیم‌گیران در حوزه‌ی نانوفناوری، مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان مرتبط با مواد پیشرفته و کارشناسان دستگاه‌های دولتی که با سیاست‌گذاری صنعتی و علم‌وفناوری سروکار دارند، مطالعه‌ی این اثر توصیه می‌شود. کسانی که درگیر طراحی رشته‌ها و سرفصل‌های دانشگاهی با رویکرد میان‌رشته‌ای هستند نیز می‌توانند از الگوی تلفیقی و شاخص‌های رشته‌شدن صنعت گرافن در این کتاب بهره ببرند.