کتاب نرم نرمو (سه زبانه)

کتاب نرم نرمو (سه زبانه) نوشته‌ی نرگس جودکی داستانی کوتاه درباره کودکان و جنگ است که انتشارات ناران آن را منتشر کرده است. تصویرگری اثر را سیده‌لیلا کشمیری انجام داده و متن فارسی آن در کنار ترجمه‌ی انگلیسی به قلم مرضیه شعبانی و ترجمه‌ی عربی به قلم نرگس شرهانی آمده است. این کتاب الکترونیکی در قالب روایتی یک‌دست، ماجرای دختربچه‌ای به نام حورا را روایت کرده است که در میانه‌ی بمباران و ویرانی، با عروسکش نرم‌نرمو و یک جعبه‌ی مدادرنگی جادویی روبه‌رو می‌شود و سعی کرده است جهان ترسناک اطرافش را دوباره بسازد. در نرم نرمو (سه زبانه) فضای داستان در دل جنگ و بمباران شکل گرفته است و موضوع‌هایی مانند ترس، دلتنگی، از‌دست‌دادن، امید و نیروی تخیل در زندگی کودکان در مرکز توجه قرار گرفته است. متن فارسی در کنار دو زبان دیگر، امکان همراهی خوانندگان مسلط به انگلیسی و عربی را نیز فراهم کرده است و در عین حال برای گروه سنی ۹+ نوشته شده است. روایت، هم به جنبه‌های عاطفی تجربه‌ی جنگ برای کودکان پرداخته است و هم نشان داده است که چگونه نقاشی‌کردن و خیال‌پردازی می‌تواند به حورا کمک کند تا با واقعیت سخت اطرافش کنار بیاید. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نرم نرمو (سه زبانه)

کتاب نرم نرمو (سه زبانه) داستان حورا، دختربچه‌ای است که در شهری زیبا اما گرفتار جنگ و بمباران زندگی می‌کند و انتشارات ناران آن را منتشر کرده است. نویسنده نرگس جودکی در چند صفحه‌ی کوتاه، روزی پراضطراب از زندگی حورا را به تصویر کشیده است؛ روزی که از صبح آب لوله‌کشی قطع شده، مادر برای آوردن آب از خانه بیرون می‌رود و کمی بعد صدای انفجار، خانه را می‌لرزاند. قاب عکس پدر از دیوار جدا می‌شود و روی سر عروسک حورا، یعنی نرم‌نرمو، می‌افتد. در همین صحنه، جعبه‌ی کوچکی از پشت قاب روی زمین می‌افتد که بعدتر به شکل جعبه‌ی مدادرنگی ظاهر می‌شود. کتاب در قالبی سه‌زبانه تنظیم شده است و هر بخش فارسی، معادل عربی و انگلیسی خود را در کنار دارد. در متن فارسی، توصیف‌های تصویری از صدای بمب‌ها، لرزش خانه، شکستن شیشه‌ها و ترس حورا، فضای جنگی داستان را شکل داده است. کتاب نرم نرمو (سه زبانه) در چند بخش کوتاه و پیوسته پیش رفته است و هر بخش با تمرکز بر یک لحظه‌ی مهم از تجربه‌ی حورا نوشته شده است؛ از قطع آب و رفتن مادر، تا انفجار، افتادن قاب عکس، پیدا شدن جعبه‌ی مدادرنگی، رفتن حورا به زیرزمین و نقاشی‌کشیدن برای ساختن جهانی تازه. در این میان، تصویرگر یعنی سیده‌لیلا کشمیری با همراهی متن، نقش مهمی در انتقال حس‌ها و فضاها داشته است؛ به‌گونه‌ای که عروسک نرم‌نرمو، قاب عکس پدر، جعبه‌ی صورتی مدادرنگی و زیرزمین خانه، هرکدام به عناصر مهم داستان تبدیل شده‌اند. در متن، اشاره‌هایی به مکان‌هایی مانند نوار غزه و بیت‌المقدس دیده می‌شود که نشان داده است داستان در بستری از جنگ و مقاومت شکل گرفته است. ساختار کتاب کوتاه است اما در همین حجم محدود، از زبان حورا و نگاه او به شهر، خانه، مادر، پدر و عروسکش، تصویری از کودکی در دل جنگ ارائه شده است که در آن، تخیل و نقاشی به ابزاری برای مقابله با ترس و ویرانی تبدیل شده است.

خلاصه کتاب نرم نرمو (سه زبانه)

داستان نرم نرمو (سه زبانه) با روزی آغاز می‌شود که از صبح آب لوله‌کشی شهر قطع شده است. مادر حورا با عصبانیت از دشمن حرف می‌زند و می‌گوید ترکش به لوله‌ی اصلی آب خورده و مجبور است برای آوردن آب تا سر خیابان برود. حورا، دختربچه‌ای که عاشق نقاشی است، در خانه مانده و مشغول کشیدن نقاشی است. کمی بعد از رفتن مادر، صدای انفجار شدیدی بلند می‌شود، خانه می‌لرزد، شیشه‌ها می‌شکنند و قاب عکس پدر از دیوار جدا می‌شود و روی سر عروسک حورا، یعنی نرم‌نرمو، می‌افتد. حورا گوش‌هایش را می‌گیرد، از صدای بمب‌ها می‌ترسد و در دلش پدر را به یاد می‌آورد که همیشه پیشانی‌اش را می‌بوسید و او را «دختر کوچولوی شجاع» صدا می‌زد. وقتی صداها آرام‌تر می‌شود، حورا به‌سمت عروسکش می‌دود، قاب را از روی نرم‌نرمو برمی‌دارد و همان لحظه جعبه‌ی کوچکی که پشت قاب چسبیده بوده روی زمین می‌افتد. حورا ابتدا به جعبه توجهی نمی‌کند و دستش را روی قاب می‌کشد؛ در عکس، پدر با چفیه‌ای دور گردن، خندان کنار بیت‌المقدس ایستاده است. بغض حورا می‌ترکد و اشک‌هایش روی پای زخمی عروسک می‌چکد. او نرم‌نرمو را بغل می‌کند، می‌بوسد و از او تشکر می‌کند که نگذاشته قاب عکس پدر بشکند. بعد قول می‌دهد پای عروسک را چسب بزند و مثل مادر، آن را ببوسد تا زودتر خوب شود و از نرم‌نرمو می‌خواهد که مثل برادر کوچکش او را تنها نگذارد و به آسمان نرود. در ادامه، حورا برای آوردن چسب به‌سمت جعبه‌ی کمک‌های اولیه می‌رود که دوباره چشمش به همان جعبه‌ی کوچک می‌افتد؛ جعبه‌ای صورتی که شبیه جعبه‌ی مدادرنگی است اما خیلی کوچک‌تر. آن را باز می‌کند و شش مدادرنگی باریک مثل چوب کبریت می‌بیند. با خودش فکر می‌کند که پدرش آن‌ها را برای تولدش خریده بوده و دشمن فرصت نداده است که آن‌ها را به دست او برساند. حورا به نرم‌نرمو نگاه می‌کند و از او می‌پرسد آیا او هم فکر می‌کند این مدادرنگی‌ها جادویی هستند. بعد صندلی را زیر پایش می‌گذارد، نگاهی به کوچه‌ی پر از دود و دیوار فروریخته‌ی همسایه و باغچه‌ی ویران‌شده می‌اندازد و دلش از این‌همه خرابی می‌گیرد. حورا زود پایین می‌آید، دفتر نقاشی، نرم‌نرمو و جعبه‌ی مدادرنگی را برمی‌دارد و به زیرزمین که نقش پناهگاه را دارد می‌رود. عروسک را آرام روی زمین می‌گذارد، از او عذرخواهی می‌کند و می‌پرسد آیا گرسنه است. خودش هم اعتراف می‌کند که خیلی تشنه است. اشک را از صورت گرد و سفیدش پاک می‌کند و شروع می‌کند به نقاشی‌کشیدن. او باغی پر از درخت زیتون و پرتقال با جویبارهایی پر از آب می‌کشد. در متن، صدای شرشر آب از لابه‌لای قلوه‌سنگ‌ها در زیرزمین می‌پیچد؛ حورا دستش را به شکل کاسه می‌گیرد، به نرم‌نرمو آب می‌دهد و خودش هم می‌نوشد. بعد پرتقال‌ها را با عروسکش قسمت می‌کند، قلوه‌سنگ‌ها را دوباره سرجایشان می‌ریزد، پروانه‌ای با بال‌های رنگارنگ می‌کشد، خانه‌ی همسایه را با باغچه‌ای پر از گل و دیوار سالم دوباره روی کاغذ می‌آورد، به‌جای بمب‌ها ریسه‌ای از ستاره‌ها را از این سر آسمان تا آن سر آسمان می‌کشد و روی بام خانه‌شان دانه برای کبوترها می‌ریزد. صدای کبوترها در متن بلند می‌شود و در پایان، حورا مادر، پدر و برادرش را کنار سفره نقاشی می‌کند که همگی مشغول خوردن شام هستند؛ تصویری که نشان داده است چگونه با کمک مدادرنگی‌ها و تخیل، جهانی امن‌تر و مهربان‌تر برای خودش و نرم‌نرمو می‌سازد.

چرا باید کتاب نرم نرمو (سه زبانه) را بخوانیم؟

نرم نرمو (سه زبانه) اثری است که تجربه‌ی جنگ را از زاویه‌ی نگاه یک کودک روایت کرده است و به‌جای تمرکز بر صحنه‌های مستقیم نبرد، بر احساس‌های حورا، رابطه‌اش با عروسکش و دلتنگی‌اش برای پدر تمرکز کرده است. این زاویه‌ی دید، موضوعی سنگین مانند بمباران و ویرانی را در قالبی قابل‌درک برای گروه سنی ۹+ نشان داده است و در عین حال به بزرگ‌ترها کمک کرده است تا بهتر بفهمند کودکان در چنین موقعیت‌هایی چه می‌بینند و چه احساسی دارند. کتاب نرم نرمو (سه زبانه) همچنین بر قدرت تخیل و نقاشی به‌عنوان راهی برای کنارآمدن با ترس و غم تأکید کرده است. جعبه‌ی مدادرنگی کوچک و «جادویی» در داستان، به ابزاری تبدیل شده است که حورا با آن آب، باغ، پرنده‌ها، ستاره‌ها و خانواده‌ی دورهم‌جمع‌شده را دوباره می‌سازد. این تصویر می‌تواند برای مخاطبان نوجوان الهام‌بخش باشد که چگونه می‌توانند از هنر برای بیان احساس‌ها و ساختن جهانی امن‌تر در ذهن خود استفاده کنند. سه‌زبانه‌بودن کتاب نیز امکان استفاده‌ی آموزشی در کلاس‌های زبان یا محیط‌های چندزبانه را فراهم کرده است و مقایسه‌ی متن فارسی با نسخه‌های انگلیسی و عربی، درک واژگان و ساختارهای زبانی را آسان‌تر کرده است. در کنار این‌ها، حضور تصویرگری پررنگ، عروسک نرم‌نرمو و صحنه‌های عاطفی میان حورا و پدر و مادر، کتاب را به متنی مناسب برای گفت‌وگو درمورد جنگ، ترس، دلتنگی و امید تبدیل کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن نرم نرمو (سه زبانه) به کودکان و نوجوانان ۹ سال به بالا که علاقه‌مند به داستان‌هایی درباره‌ی کودکان در موقعیت‌های دشوار هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین به والدین، مربیان، مشاوران مدرسه و معلمان زبان که به‌دنبال متنی برای گفت‌وگو درمورد جنگ، ترس، دلتنگی، امید و نقش تخیل و نقاشی در آرام‌کردن ذهن کودکان هستند توصیه می‌شود. این کتاب برای کسانی که به متون سه‌زبانه و مقایسه‌ی فارسی، انگلیسی و عربی علاقه‌مند هستند نیز مناسب است.