کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه پنجم)

کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه پنجم) نوشته‌ی گروهی از نویسندگان شامل حبیب الله قاسم زاده، ونداد شریفی، مریم نوروزیان، محمدعلی اصغری مقدم، حمیدرضا نقوی، کامبیز بدیع، نرگس رادمان و محمدرضا جلالی است و نشر ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب پنجمین جلد از مجموعه‌ای است که به گردآوری و انتشار سخنرانی‌ها و مقالات ارائه‌شده در سمینارهای ادواری بیمارستان روزبه می‌پردازد؛ سمینارهایی که با هدف ایجاد بستری برای گفت‌وگو و نقد علمی میان پژوهشگران حوزه‌های مرتبط با مغز، شناخت و رفتار برگزار شده‌اند. مجموعه‌ی حاضر شامل هفت مقاله است که هر یک به موضوعی خاص در قلمرو علوم شناختی و رفتار انسان می‌پردازد و با نقد و تبادل نظر همراه شده است. این کتاب می‌کوشد با رویکردی بین‌رشته‌ای، مرزهای دانش را در حوزه‌های روان‌شناسی، عصب‌پژوهی، زبان‌شناسی و هوش مصنوعی به هم نزدیک کند و زمینه‌ای برای نوآوری و اصالت در پژوهش‌های علمی فراهم آورد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه پنجم)

کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه پنجم) مجموعه‌ای از مقالات و سخنرانی‌های ارائه‌شده در سمینارهای ادواری بیمارستان روزبه است که با همکاری نویسندگانی از حوزه‌های مختلف علوم شناختی گردآوری شده است. این کتاب با هدف ایجاد فضای گفت‌وگو و نقد میان متخصصان رشته‌های گوناگون به بررسی موضوعات متنوعی در زمینه‌ی مغز، ذهن و رفتار انسان می‌پردازد. ساختار کتاب بر پایه‌ی ارائه‌ی مقالات علمی و نقدهای مرتبط با آن‌ها شکل گرفته و هر مقاله به یکی از جنبه‌های مهم علوم شناختی اختصاص دارد.

موضوعاتی مانند یکپارچگی جهان هستی، گفتار درونی، ایده‌زایی فعال، سرایت رفتار در شبکه‌های اجتماعی، تاب‌آوری مغز، خودکارآمدی درد و مفهوم خود در نظریه‌ها و درمان‌های روان‌شناختی در این مجموعه بررسی شده‌اند. نویسندگان با رویکردی بین‌رشته‌ای تلاش کرده‌اند تا مرزهای دانش را در حوزه‌های مختلف به هم نزدیک کنند و با نقد و تبادل نظر، زمینه‌ای برای رشد اندیشه‌های نو فراهم آورند. کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه پنجم) نه‌تنها به مرور دانش روز می‌پردازد، بلکه بر اهمیت اصالت و نوآوری در پژوهش‌های علمی تأکید دارد و انتشار مقالات به زبان فارسی را به‌عنوان گامی در جهت رشد زبان علمی و تفکر پژوهشی در کشور مطرح می‌کند.

این اثر جزو مجموعه‌ی پنجم از سلسله سخنرانی‌های ارائه‌شده در سمینارهای مغز، شناخت و رفتار در بیمارستان روزبه است. نویسندگان این کتاب عبارتند از حبیب الله قاسم زاده، ونداد شریفی، مریم نوروزیان، محمدعلی اصغری مقدم، حمیدرضا نقوی، کامبیز بدیع، نرگس رادمان و محمدرضا جلالی.

خلاصه کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه پنجم)

هر مقاله به موضوعی خاص در حوزه‌ی علوم شناختی و رفتار انسان پرداخته است. در مقاله‌ی نخست، «گیتی به‌مثابه‌ی یک سامانه‌ی هوشمند خودسامان‌بخش»، تلاش شده است تصویری یکپارچه از جهان ارائه شود که در آن مرزهای سنتی میان موجودات زنده و غیرزنده، هوشمند و غیرهوشمند، عینی و ذهنی به چالش کشیده می‌شود. نویسنده با بررسی مفاهیم سامانه‌های پیچیده، خودسامان‌بخشی و نقش اطلاعات در ساختارهای طبیعی به این نتیجه می‌رسد که همه‌ی اجزای جهان، از کوچک‌ترین ذرات تا بزرگ‌ترین ساختارها، در روندی مشترک و سلسله‌مراتبی شکل گرفته‌اند و هوشمندی و معناداری به‌عنوان ویژگی‌های درونی سامانه‌ها در سراسر گیتی حضور دارد.

مقالات دیگر کتاب به موضوعاتی مانند نقش گفتار درونی در فرایندهای ذهنی، اهمیت ایده‌زایی فعال در خلاقیت، تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سرایت رفتار، تاب‌آوری مغز در مواجهه با چالش‌ها، مفهوم خودکارآمدی در تجربه‌ی درد و جایگاه مفهوم «خود» در نظریه‌ها و درمان‌های روان‌شناختی می‌پردازند. هر مقاله با نقد و گفت‌وگو همراه و تلاش شده است تا علاوه‌بر مرور دانش روز، دیدگاه‌های اصیل و نوآورانه نیز مطرح شود. این کتاب بر اهمیت تعامل بین‌رشته‌ای، نقد علمی و انتشار دستاوردهای پژوهشی به زبان فارسی تأکید و نقش این عوامل را در رشد علوم شناختی و رفتار انسان برجسته می‌کند.

چرا باید کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه پنجم) را بخوانیم؟

کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه پنجم) با گردآوری مقالاتی از متخصصان حوزه‌های مختلف علوم شناختی، فرصتی برای آشنایی با تازه‌ترین دیدگاه‌ها و چالش‌های فکری در زمینه‌ی مغز، ذهن و رفتار فراهم می‌کند. ویژگی این مجموعه مقاله، رویکرد بین‌رشته‌ای و تأکید بر نقد و گفت‌وگو میان روان‌شناسان، عصب‌پژوهان، زبان‌شناسان و متخصصان هوش مصنوعی است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند با مفاهیمی نوین مانند یکپارچگی جهان، خودسامان‌بخشی، نقش اطلاعات در سامانه‌های طبیعی و تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر رفتار آشنا شود. همچنین این کتاب بر اهمیت اصالت و نوآوری در پژوهش‌های علمی و نقش زبان فارسی در توسعه‌ی دانش تأکید کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم شناختی، روان‌شناسی، عصب‌پژوهی، زبان‌شناسی، هوش مصنوعی و علاقه‌مندان به مباحث میان‌رشته‌ای پیشنهاد می‌شود. همچنین این مجموعه مقاله‌ی علمی به کسانی که دغدغه‌ی فهم عمیق‌تر سازوکارهای ذهن و رفتار انسان را دارند یا به‌دنبال رویکردهای نوین در تحلیل پدیده‌های شناختی و رفتاری هستند، توصیه شده است.

درباره حبیب الله قاسم زاده

حبیب الله قاسم زاده از اساتید گروه روان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران به شمار می‌آید. او تحصیلات خود را با دریافت مدرک کارشناسی‌ارشد در رشته‌ی روان‌شناسی ادامه داد و سپس دکترای روان‌شناسی بالینی را از دانشگاه وندربیلتِ آمریکا اخذ کرد. زمینه‌های تخصصی کار او درمان مبتنی‌بر مواجهه برای وسواس، درمان اختلال کندن مو (Trichotillomania)، پردازش طرح‌واره‌ای و فرایند تغییر آن (Schematic processing and change process) و همچنین پردازش استعاره‌ای را در بر می‌گیرد.

او علاوه‌بر این حوزه‌ها در فعالیت‌های علمی دیگری نیز حضور داشته است؛ ازجمله می‌توان به تدوین مختصات روان‌سنجی نسخه‌ی فارسی BDI-II، سخنرانی در همایش‌ها، نگارش و چاپ مقالات علمی و نیز تألیف و ترجمه‌ی کتاب اشاره کرد. در میان ترجمه‌های او کتاب «خلوتگه سایه‌ها» در زمینه‌ی روان‌شناسی هنر و تحول اندیشه‌های ویگوتسکی به قلم الکس کوزولین قابل‌ذکر است. همچنین کتاب «مقدمه‌ای بر شناخت‌پژوهی استعاره» با عنوان فرعی «قطره در نهان‌خانهٔ صدف» از آثار تألیفی اوست. حبیب الله قاسم زاده از نویسندگان مجموعه کتاب مغز، شناخت و رفتار نیز بوده است.

بخشی از کتاب مغز، شناخت و رفتار (مجموعه پنجم)

«جامعۀ انسانی، اجتماعی بزرگ است که تأثیرگذاری بر آن غامض و پیچیده می‌نماید. در روان‌شناسی فردنگرانه تکیه بر صفات شخصیت و ثبات آن‌ها راه‌گشا برای حل بسیاری از مشکلات سلامت روان و اجتماع است. اما آزمایشات روان‌شناسی اجتماعی به اثر قابل توجه حضور دیگران بر رفتارهای سالم و منطقی پرداخته است. در آزمایشی کلاسیک، دانشجویانی به تنهایی در اتاقی قرار گرفتند که دود سفیدی از اتاق مجاور بلند می‌شد. مشخص شد که درصد گزارش دود در حالتی که فرد تنها است ۷۵ درصد است ولی وقتی سه نفر در اتاق هستند به ۱۳ درصد کاهش می‌یابد (لاتین و دارلی، ۱۹۶۸). از این رو، تکیه بر ایجاد مهارت‌ها و صفات فردی شاید حتی در مواردی از جنس مثال فوق که رفتار درست مشخص است نیز در جامعه کارگر نشود. همسو با بحث نویسنده مقاله در ارتباط با نظریه شبکه اجتماعی و مفهوم «گره»، به نظر می‌رسد ایجاد گره‌های هادی سلامت در بخش‌های به دقت انتخاب شده جامعه راه‌حلی برای سرایت رفتارهای سلامتی‌زا باشد.»