کتاب ماتیلدا

کتاب ماتیلدا، با عنوان انگلیسی Matilda، نوشته رولد دال و ترجمه پریسا هاشمی طاهری، داستان دختری کوچک و باهوش را روایت می‌کند که در خانواده‌ای بی‌توجه و گاه آزاردهنده بزرگ می‌شود. این اثر که انتشارات پرتقال در سال ۱۴۰۳ آن را منتشر کرده است، با نگاهی طنزآمیز و گاه تلخ، به دنیای کودکی، نبوغ، بی‌عدالتی و قدرت مقاومت می‌پردازد. ماتیلدا با وجود بی‌مهری والدینش، علاقه‌ی عمیقی به کتاب و یادگیری دارد و همین ویژگی او را از دیگران متمایز می‌کند. داستانْ علاوه‌بر نمایش زندگی خانوادگی ماتیلدا، به محیط مدرسه و رابطه‌ی او با معلم مهربانش، خانم هانی، و مدیر سخت‌گیر و ترسناک مدرسه نیز می‌پردازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ماتیلدا اثر رولد دال

کتاب ماتیلدا، اثر رولد دال، داستان دختری پنج‌ساله، با هوش و استعدادی خارق‌العاده است که در خانواده‌ای بی‌توجه و خودخواه زندگی می‌کند. والدین ماتیلدا نه‌تنها به توانایی‌های او اهمیت نمی‌دهند، بلکه اغلب با بی‌مهری و تحقیر با او رفتار می‌کنند. در مقابل، ماتیلدا با تکیه‌ بر علاقه‌ی شدیدش به کتاب و یادگیری، دنیای تازه‌ای برای خود می‌سازد و با خواندن آثار نویسندگان بزرگ، از واقعیت تلخ زندگی‌اش فاصله می‌گیرد.

کتاب با روایت ماجراهای روزمره‌ی ماتیلدا در خانه و مدرسه پیش می‌رود و شخصیت‌هایی مانند پدر و مادرش، برادرش مایکل، معلم دلسوزش، خانم هانی، و مدیر مدرسه‌ی خشن و عجیب، خانم ترانچبول، هرکدام نقش مهمی در شکل‌گیری فضای داستان دارند. رولد دال با طنز و نگاهی انتقادی به رفتار بزرگ‌ترها، تضاد میان دنیای کودکان و بزرگسالان را به تصویر می‌کشد و هم‌زمان امید و جسارت را در دل مخاطب زنده نگه می‌دارد.

خلاصه کتاب ماتیلدا

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

ماتیلدا، دختری باهوش و عاشق کتاب، در خانواده‌ای زندگی می‌کند که هیچ توجهی به استعدادهایش ندارد. پدرش دلال ماشین‌های دست‌دوم و مادرش سرگرم بازی بینگو است و هر دو ماتیلدا را نادیده می‌گیرند یا حتی تحقیر می‌کنند. او از همان کودکی، به‌تنهایی خواندن را یاد می‌گیرد و با رفتن به کتابخانه‌ی دهکده، دنیای تازه‌ای را کشف می‌کند. ماتیلدا با خواندن آثار نویسندگان بزرگ، ذهنش را پرورش می‌دهد و با وجود بی‌مهری خانواده، با نقشه‌های هوشمندانه، گاهی والدینش را تنبیه می‌کند تا از خودش دفاع کند.

ورود به مدرسه و آشنایی با خانم هانی، معلم مهربان و فهمیده، نقطه‌ی عطفی در زندگی ماتیلداست. در مدرسه، او با مدیر سخت‌گیر و ترسناک، خانم ترانچبول، روبه‌رو می‌شود و باید با چالش‌های جدیدی دست‌وپنجه نرم کند. داستان با روایت ماجراهای روزمره، طنز و انتقاد از رفتار بزرگ‌ترها، به رشد شخصیت ماتیلدا و تلاش او برای یافتن جایگاهش در جهان می‌پردازد.

چرا باید کتاب ماتیلدا را بخوانیم؟

کتاب ماتیلدا اثری است که با ترکیب طنز، تخیل و واقعیت، تصویری متفاوت از دنیای کودکان و بزرگسالان ارائه می‌دهد. این کتاب هم به موضوع نبوغ و استعدادهای کودکان می‌پردازد، هم به اهمیت توجه، حمایت و درک بزرگ‌ترها اشاره می‌کند. روایت داستان از زاویه‌ی دید یک کودک، باعث می‌شود مسائل جدی مانند بی‌عدالتی، بی‌توجهی و حتی سوءاستفاده‌ی قدرت، با زبانی ساده و ملموس بیان شوند. شخصیت ماتیلدا با هوش، جسارت و خلاقیتش، الهام‌بخش است و نشان می‌دهد حتی در شرایط دشوار می‌توان راهی برای رشد و تغییر پیدا کرد. طنز خاص رولد دال و شخصیت‌پردازی‌های جذاب خواندن این کتاب را به تجربه‌ای شیرین و تأمل‌برانگیز تبدیل می‌کند.

خواندن کتاب ماتیلدا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی رشد فردی، نبوغ کودکان یا تجربه‌ی بی‌توجهی و بی‌عدالتی در خانواده یا مدرسه را دارند. همچنین برای علاقه‌مندان به داستان‌های طنزآمیز و آموزنده درباره‌ی کودکان و نوجوانان مناسب است.

درباره رولد دال

رولد دال در ۱۳ سپتامبر ۱۹۱۶ به دنیا آمد و در ۲۳ نوامبر ۱۹۹۰ درگذشت. او داستان‌نویس و فیلم‌نامه‌نویس بریتانیایی بود و اوج شکوفایی‌اش به‌عنوان نویسنده‌ی آثار کودک و بزرگسال به دهه‌ی ۱۹۴۰ میلادی بازمی‌گردد. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به غول بزرگ مهربان، چارلی و کارخانه‌ی شکلات‌سازی، جیمز و هلوی غول‌پیکر و ماتیلدا اشاره کرد.

رولد دال از مشهورترین نویسندگان ادبیات کودک به‌ شمار می‌آید و کتاب‌هایش سال‌ها در فهرست پرفروش‌ترین‌های این حوزه قرار داشته‌اند. او نویسنده‌ای چیره‌دست بود که دنیای کودکان را به‌خوبی می‌شناخت و با ذهنیات و تخیلات آن‌ها آشنایی عمیقی داشت. فضای رازآلود و لحن طنزآمیز آثار دال همواره برای کودکان جذاب بوده است. قهرمانان داستان‌های او اغلب کودکانی جسور و شجاع‌اند که در زنجیره‌ای از رویدادهای هیجان‌انگیز گرفتار می‌شوند و در نهایت بر بدی‌ها غلبه می‌کنند.

موضوعات داستان‌های دال گاهی بسیار ساده و روزمره و گاهی کاملاً تخیلی و عجیب‌وغریب‌اند. از درون‌مایه‌های پررنگ آثار این نویسنده‌ی بریتانیایی می‌توان به برابری، نوع‌دوستی، طبیعت‌دوستی، جسارت و شجاعت اشاره کرد. بسیاری از داستان‌های او دست‌مایه‌ی اقتباس‌های سینمایی شده‌اند؛ از جمله فیلم چارلی و کارخانه‌ی شکلات‌سازی به کارگردانی تیم برتون و با بازی جانی دپ.

دال علاوه بر آثار کودک، برای بزرگسالان نیز داستان نوشته است؛ از جمله گاهی هرگز: قصه‌ای برای سوپرمن و عمو اسوالد من. او همچنین در زمینه‌ی نمایش‌نامه، فیلم‌نامه، شعر و آثار غیرداستانی فعالیت داشت. به گفته‌ی خود او، اگر می‌خواهید دنیا را از دریچه‌ی چشم کودکان ببینید، باید چهاردست‌وپا روی زمین زانو بزنید و به بزرگسالانی که به شما امر و نهی می‌کنند خیره شوید.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

رولد دال در طول زندگی ادبی‌اش جوایز و افتخارات متعددی دریافت کرد و آثارش بارها مورد تقدیر نهادهای فرهنگی و ادبی قرار گرفت. از مهم‌ترین جوایز و افتخارات او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

دریافت نشان افسر امپراتوری بریتانیا (OBE) به‌پاس خدماتش به ادبیات در سال ۱۹۸۶.

دریافت جایزه‌ی یک عمر دستاورد ادبی از جایزه‌ی فانتزی جهان برای تأثیر ماندگارش بر ادبیات فانتزی و کودک.

برنده‌ی جایزه‌ی ادگار آلن پو از سوی انجمن نویسندگان معمایی آمریکا برای یکی از داستان‌های کوتاه بزرگسالش.

نامزدی و دریافت جوایز متعدد ادبی کودک در بریتانیا و دیگر کشورها برای آثاری مانند ماتیلدا، غول بزرگ مهربان و چارلی و کارخانه‌ی شکلات‌سازی.

انتخاب و قرار گرفتن مکرر آثارش در فهرست کتاب‌های برگزیده و پرفروش کودک و نوجوان در سطح بین‌المللی.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

نشر افق با ترجمه‌ی پروین علی‌پور، کتاب چ با ترجمه‌ی محبوبه نجف‌خانی، انتشارات گل‌آذین با ترجمه‌ی مهناز ایلدرمی و نشر مرکز با ترجمه‌ی شهلا طهماسبی در سال‌های مختلف این کتاب را منتشر کرده‌اند.

بخشی از کتاب ماتیلدا

«برادر ماتیلدا، مایکل، پسری کاملاً معمولی بود، اما همان‌طور که پیش‌تر گفتم خواهرش هوش از سرتان می‌برد. وقتی یک سال و نیمش بود قدرت سخنوری‌اش بی‌نظیر بود و دایرهٔ واژگانش به پای خیلی از بزرگ‌سال‌ها می‌رسید. پدر و مادرش به‌جای اینکه تشویقش کنند، صدایش می‌زدند وروره‌جادو و با تندی بهش می‌گفتند یک دختر کوچولو باید فقط جلوی چشم باشد و صدایش را کسی نشنود.»