کتاب غرب زدگی و امکان آینده

کتاب غرب زدگی و امکان آینده (جستاری در نسبت ما و جهان مدرن) نوشته سیدعلی روح الامین و اثری است که ریشه‌ها و پیامدهای غرب‌زدگی در جامعه‌ی ایرانی و نسبت آن با مدرنیته را بررسی کرده است. این کتاب که توسط نشر سنجاق به‌صورت الکترونیکی منتشر شده، کوشیده است با رویکردی تحلیلی و انتقادی، جایگاه انسان ایرانی و مسلمان را در جهان مدرن بازخوانی کند. نویسنده باتکیه‌بر مفاهیم فلسفی و تاریخی، پرسش‌هایی بنیادین درباره‌ی هویت، تکنولوژی، علم، سنت و امکان آینده‌ی متفاوت برای جامعه‌ی ما را مطرح کرده است. کتاب پنج بخش اصلی دارد که هرکدام به یکی از ابعاد مهم این نسبت می‌پردازد؛ نقد و تاریخ، تبارشناسی مدرنیته، ذات علم و تکنولوژی، غرب‌زدگی و توسعه و نیز بازخوانی سنت و افق‌های آینده. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب غرب زدگی و امکان آینده

کتاب غرب زدگی و امکان آینده به قلم سیدعلی روح الامین، سفری فکری در دل مفاهیم بنیادین غرب‌زدگی، مدرنیته و نسبت ما با جهان معاصر است. این کتاب با نگاهی انتقادی و تحلیلی از سطح رویدادهای روزمره فراتر می‌رود و به لایه‌های عمیق‌تر تاریخ، فلسفه و زبان می‌پردازد. نویسنده در مقدمه تأکید کرده است که هدف کتاب حاضر ارائه‌ی اطلاعات جدید نیست؛ بلکه تلاش برای تغییر زاویه‌ی نگاه و ایجاد خودآگاهی تاریخی است. این کتاب پنج بخش اصلی دارد. بخش نخست به روش‌شناسی و نقد تاریخی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه زبان و مفاهیم غالب، جهان را به ابزاری برای محاسبه و کارایی تقلیل داده‌اند. بخش دوم، سرچشمه‌های فکری مدرنیته را از کانت و نیچه بررسی و ریشه‌های فلسفی غرب و مدرنیته را واکاوی می‌کند. در بخش سوم، رابطه‌ی فلسفه و تکنولوژی با زندگی روزمره و نهادهای مدرن (مدرسه، بیمارستان و زندان) تحلیل و نشان داده می‌شود که چگونه تکنیک، انسان را به نیروی کار و جهان را به منبع تبدیل کرده است. بخش چهارم، وضعیت ما و مفهوم غرب‌زدگی در ایران و جهان معاصر را به نقد می‌کشد و بخش پنجم با رجوع به سنت فکری و تجربه‌ی تاریخی ما، ازجمله انقلاب ۱۳۵۷، افقی برای عبور از بن‌بست مدرنیته ارائه می‌دهد.

سیدعلی روح الامین نشان می‌دهد که انبوه اطلاعات، فناوری‌ها و مفاهیم مدرنْ انسان را در وضعیت بی‌خانمانی فکری قرار داده است؛ وضعیتی که در آن دانستن و داشتن فراوان است، اما فهم و بصیرت به‌شدت آسیب دیده است. از نکات برجسته‌ی این اثر، یادداشت سید رسول فاطمی، پژوهشگر و مدرس فلسفه غرب است. او در این یادداشت، کتاب حاضر را نشانه‌ای از زبان پرسش، دعوت به تفکر و همراهی خوانده و بر ارزش ترویج اندیشه‌ی شنوا و برآمده از گفت‌وگو تأکید کرده است. فاطمی شوق به تفکر را نقطه‌ی قوت کتاب غرب زدگی و امکان آینده دانسته و آن را اثری امیدبخش برای بازماندن راه تفکر در عصر حاضر ارزیابی کرده است.

خلاصه کتاب غرب زدگی و امکان آینده

کتاب بر پرسش درمورد جایگاه انسان ایرانی و مسلمان در جهان مدرن تمرکز کرده است. نویسنده با طرح این پرسش که ما در کجای نقشه‌ی جهانی ایستاده‌ایم، تلاش کرده است فراتر از اطلاعات و داده‌های روزمره به ریشه‌های فلسفی و تاریخی وضعیت کنونی بپردازد. کتاب با نقد تلقی رایج از مفاهیمی چون نقد، تاریخ و زبان آغاز می‌شود و نشان می‌دهد که نقد صرفاً ایرادگیری نیست؛ بلکه فرایندی برای آشکارکردن بنیادها و ساختارهای پنهان پدیده‌هاست. در ادامه باتکیه‌بر فلسفه‌ی کانت، چرخش معرفت‌شناسانه و تولد سوژه‌ی خودبنیاد بررسی و پیامدهای آن برای آزادی، اخلاق و سیاست مدرن تحلیل می‌شود. نویسنده با ارجاع به نیچه به بحران نهیلیسم و پایان معصومیت عقل اشاره کرده و نشان داده است که مدرنیته، اگرچه وعده‌ی آزادی و پیشرفت داد، به بن‌بست‌هایی چون سلطه‌ی تکنولوژی و بی‌معنایی انجامید. بخش سوم کتاب به ذات علم و تکنولوژی می‌پردازد و با بهره‌گیری از آرای هایدگر و فوکو نشان می‌دهد که تکنولوژی صرفاً ابزار نیست؛ بلکه نحوه‌ای از آشکارگی هستی است که انسان و جهان را به منبع و ابژه‌ی مصرفی تقلیل می‌دهد. در بخش چهارم وضعیت ما در مواجهه با غرب و مفهوم غرب‌زدگی به‌عنوان وضعیتی وجودی و نه صرفاً برچسبی سیاسی بازخوانی می‌شود. نویسنده ریشه‌های توسعه‌نیافتگی و امتناع تفکر را در تعطیلی عقل تاریخی و تقلید سطحی از مظاهر غرب جست‌وجو می‌کند. بخش پنجم با بازخوانی سنت فلسفی اسلامی و تجربه‌ی انقلاب ۱۳۵۷، امکان‌های عبور از بن‌بست مدرنیته و ساختن آینده‌ای متفاوت را بررسی می‌کند. کتاب تأکید می‌کند که راه رهایی نه بازگشت کورکورانه به گذشته است و نه تسلیم به وضعیت موجود، بلکه در خودآگاهی تاریخی و ترجمه‌ی سنت به زبان امروز نهفته است.

چرا باید کتاب غرب زدگی و امکان آینده را بخوانیم؟

کتاب غرب زدگی و امکان آینده با رویکرد تحلیلی و انتقادی به یکی از مهم‌ترین مسائل فکری و اجتماعی معاصر می‌پردازد؛ نسبت ما با جهان مدرن و بحران هویت در عصر تکنولوژی. این کتاب با بهره‌گیری از مفاهیم فلسفی و تاریخی، امکان عبور از سطح روزمرگی و ورود به لایه‌های عمیق‌تر تفکر را فراهم می‌کند. ویژگی شاخص این اثر طرح پرسش‌های بنیادین درباره‌ی جایگاه انسان، نقش زبان، ماهیت علم و تکنولوژی و امکان‌های آینده است. نویسنده با ارجاع به متفکران غربی و اسلامی، تصویری چندوجهی از بحران‌ها و امکان‌های رهایی ارائه داده است. خواندن این کتاب به کسانی که به‌دنبال فهم عمیق‌تر وضعیت خود در جهان معاصر هستند، کمک می‌کند تا از زاویه‌ای تازه به مسائلی مانند هویت، توسعه، سنت و مدرنیته بنگرند و به خودآگاهی تاریخی دست یابند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی هویت، بحران مدرنیته، نسبت سنت و تجدد، فلسفه‌ی علم و تکنولوژی و امکان آینده‌ای متفاوت برای جامعه‌ی ایرانی و اسلامی را دارند. همچنین این اثر به دانشجویان و علاقه‌مندان به فلسفه، علوم اجتماعی، مطالعات فرهنگی و کسانی که به‌دنبال تحلیل‌های عمیق‌تر درباره‌ی غرب‌زدگی و توسعه‌نیافتگی هستند، توصیه شده است.