کتاب غرب‌شناسی (دفتر چهلم)

غرب‌شناسی دفتر چهلم از مجموعه چلچراغ حکمت کانون اندیشه جوان است. این مجموعه، اندیشه‌ها و نظریات استاد شهید، مرتضی مطهری را برای نسل جوان مشتاق به اندیشه‌های این مرد بزرگ گردآوری کرده است.

علامه شهید مرتضی مطهری، به‌عنوان یک چارچوب فکری جامع، معتدل، سالم، عقلانی و قوام‌بخش، می‌تواند جوان امروز و فردای ما را به مسیری مطمئن رهنمون سازد. اصالت، خلاقیت، انصاف، اتقان، رسایی قلم، روانی متن، پاسخ به نیازهای زمانه، ارائهٔ یک منظومه فکری منسجم، نقد منصفانه و دفاع قاطعانه از یافته‌ها و مواضع فکری خویش، از شاخصه‌هایی است که اندیشه‌های علامهٔ شهید را دوام و جلا بخشیده است.

درباره مجموعه چلچراغ حکمت

در مجموعه چلچراغ حکمت که هر جلدش به یکی از اندیشه‌های استاد مطهری می‌پردازد کوشش شده است هر کتاب به تنهایی یک موضوع مستقل را دنبال کند؛ اصل بر به‌گزینی باشد و دیدگاه استاد به‌صورت موضوعی، از تمام آثار مکتوب و همچنین یادداشت‌های منتشر شده، چکیده‌سازی شود؛ دخل و تصرف نگارنده در حد گردآوری، اقتباس، تلخیص، تلفیق و تنظیم مطالب، در ساختاری مشخص و با یک فصل‌بندی نو و جذاب باشد؛ رعایت امانت و حفظ اصالت قلم و بیان استاد، محور تدوین هر اثر قرار بگیرد؛ برای اتقان و اعتبار اثر, همهٔ مطالب به آثار مکتوب شهید مطهری مستند شود و در پاورقی‌ها, خواننده بر حسب مورد به مجموعهٔ آثار، یادداشت‌ها و یا آثار مستقل استاد ارجاع داده شود؛ توضیحات نگارنده، جدای از متن و در مقدمه یا پس‌گفتار ارائه شود.

مجموعه کتاب‌های چلچراغ حکمت برای چه کسانی مناسب است

مخاطبان این مجموعه کتاب‌ها همان‌طور که در پیشگفتار این مجموعه آمده، نسل جوان حقیقت‌جو و پرسشگر امروزی است.

جملاتی از کتاب غرب‌شناسی (دفتر چهلم) در مجموعه چلچراغ حکمت

در جاهلیت، بین اعراب، ستر عورت معمول نبود و اسلام آن را واجب کرد. در دنیای متمدن کنونی نیز عده‌ای از غربی‌ها کشف عورت را تأیید و تشویق می‌کنند. دنیا دوباره از این نظر، به‌سوی همان وضع زمان جاهلیت سوق داده می‌شود.

راسل در یکی از کتاب‌هایش به نام تربیت، یکی از چیزهایی که جزء اخلاق بی‌منطق و به اصطلاح «اخلاق تابو» می‌شمارد، همین مسئله پوشاندن عورت است. وی می‌گوید چرا پدران و مادران اصرار می‌ورزند که عورت خود را از بچه بپوشانند؟ این اصرار، خود سبب تحریک حس کنجکاوی بچه‌ها می‌شود. اگر کوشش والدین برای کتمان عضو تناسلی نباشد، چنین کنجکاوی کاذبی وجود پیدا نخواهد کرد. باید والدین، عورت خود را به بچه‌ها نشان بدهند تا آنها هر چه که وجود دارد، از اول بشناسند. بعد اضافه می‌کند لااقل گاهی اوقات، مثلاً هفته‌ای یک بار، در صحرا یا حمام برهنه شوند و عورت خود را در معرض دید بچه‌ها قرار دهند.

راسل مسئله مخفی کردن عورت را یک تابو می‌داند. «تابو» از مباحث علم جامعه‌شناسی است و به تحریم‌های ترس‌آور و بی‌منطق گفته می‌شود که در میان ملل وحشی وجود داشته و دارد. به عقیده امثال راسل، اخلاق رایج در جهان متمدن امروز نیز پر از تابو است، عجیب است که بشر به نام تمدن می‌خواهد به قهقرا و توحش بازگردد. در قرآن کریم کلمه «الجاهلیه الاولی» وارد شده است. شاید اشاره به همین جهت باشد که جاهلیت قدیم، نخستین جاهلیت بوده است، در بعضی از روایت‌ها آمده است که ای ستکون جاهلیه اخری یعنی مفهوم آیه این است که به زودی یک جاهلیت دیگر هم به‌وجود خواهد آمد.

فهرست کتاب غرب‌شناسی (دفتر چهلم)

پیشگفتار

درآمد

فصل اول: غرب، آن‌گونه که هست

پدیده‌ای نوین

جاهلیت اُخری

جهان‌آگاهی و فراموشی انسان

ریشه‌های غلط اخلاق

از نگاه اقبال

فصل دوم: نارسایی‌ها و ناکارآمدی‌های فرهنگ و تمدن غرب

خلأ آرمانی

تصویر یهودی از آفرینش

«شدن» بی‌نیاز از ماوراء در باور غربی

نارسایی مفاهیم فلسفی غرب

نارسایی مفاهیم اجتماعی و سیاسی

ناکارآمدی نظام خانوادگی

فصل سوم: پیامدهای حاکمیت فرهنگ و تمدن غرب

مسخ بشریت

پیدایش دیکتاتوری

غرب, عامل جدایی ملت‌ها

شکل‌گیری حرمسرای بزرگ

نابودگری بشریت

فروپاشی کانون خانواده

افزایش بیماری‌های روانی

گسترش نیرنگ

ترویج پوچ‌گرایی

سقوط نهایی

فصل چهارم: رابطهٔ جهان اسلام با فرهنگ و تمدن غرب

وامدار اسلام

رنسانس غرب برآیند تأسی به مفاهیم تمدن اسلامی

عوامل عقب‌افتادگی

سقوط اندلس

ناسیونالیسم تحفهٔ غرب

نقطهٔ ضربه‌پذیر

موانع پیشرفت

مرعوبین غرب

نسخهٔ مرگ‌آفرین برای جهان سوم

رویکرد نظام ستم‌شاهی

دایگان مهربان!

فصل پنجم: بیداری اسلامی و مبارزه با فرهنگ غرب

ضرورت مبارزه

هشدار؛ غرب یکپارچه می‌شود!

رهبری عالمان دینی

فریاد در برابر خطر غرب

ضرورت بیداری

رسالت روشنفکران

تولد دوباره

کلید بازگشت

استقلال، اعتدال

پرهیز از تقلید

رو آوری به فلسفهٔ خودی

پیامدهای غیراخلاقی غرب

راه‌کارهای وحدت

غرب و کنار نهادن خدا

اسلام، راه نجات غرب

برای مطالعهٔ بیشتر

کتابنامه

یادداشت‌ها