کتاب مدیریت علوی

کتاب مدیریت علوی نوشته‌ی سیدحمیدرضا امین‌زاده بر پایه‌ی نامه‌ی ۲۷ نهج‌البلاغه به محمّد بن ابی‌بکر تنظیم شده است. نویسنده در این اثر با تکیه‌بر متن عهدنامه، مباحث اخلاق مدیریت، رابطه‌ی حاکم و مردم، عدالت اداری و جایگاه تقوا در اداره‌ی جامعه را توضیح داده است. ساختار کتاب آموزشی است و متن عربی، ترجمه، شرح، نکات تربیتی و سؤالات پایانی را در کنار هم می‌آورد. به‌نشر آن را منتشر کرده است و مخاطب اصلی آن مدیران، طلاب و دانشجویان رشته‌های مدیریت و تعلیم‌وتربیت معرفی شده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدیریت علوی

کتاب مدیریت علوی اثری آموزشی است که سیدحمیدرضا امین‌زاده آن را بر محور عهدنامه‌ی امام علی(ع) به محمّد بن ابی‌بکر نوشته است. در ابتدای کتاب، نویسنده جایگاه نهج‌البلاغه را به‌عنوان منبعی برای تربیت «انسان آرمانی» توضیح داده و نشان داده است که چگونه یک نامه‌ی حکومتی می‌تواند به مرام‌نامه‌ی اخلاقی مدیران تبدیل شود. سپس با نقل متن عربی نامه، ترجمه و شرح بندبه‌بند آن، مفاهیمی مانند تواضع حاکم، عدالت در نگاه و رفتار، مراقبت از نماز، مخالفت با هوای نفس و رعایت حقوق ضعیفان را بسط داده است. در ادامه‌ی کتاب مدیریت علوی، زندگی و شخصیت محمّد بن ابی‌بکر به‌عنوان کارگزار مورد اعتماد امام علی(ع) معرفی شده است؛ از تولد و تربیت در خانه‌ی امام تا مأموریت او در مصر و سرانجام شهادتش. این روایت تاریخی، زمینه‌ی فهم بهتر دستورهای مدیریتی عهدنامه را فراهم می‌کند و نشان می‌دهد این توصیه‌ها در چه شرایط سیاسی و اجتماعی صادر شده‌اند. ساختار کتاب مدیریت علوی بر پایه‌ی «درس‌ها» تنظیم شده است؛ هر درس یک محور از فرمان علوی را برمی‌گیرد، متن عربی را می‌آورد، ترجمه و توضیح مفهومی ارائه می‌کند، سپس با استناد به آیات قرآن، روایات و گاه بیانات رهبر انقلاب، آن را به فضای امروز مدیریت و اداره‌ها پیوند می‌زند. در پایان هر درس نیز واژگان کلیدی و مجموعه‌ای از سؤالات تشریحی آمده است تا امکان تدریس و بحث کلاسی در حوزه‌ها، دانشگاه‌ها و دوره‌های آموزشی سازمانی فراهم شود.

خلاصه کتاب مدیریت علوی

کتاب مدیریت علوی بر اساس نامه‌ی امام علی(ع) به محمّد بن ابی‌بکر، الگویی برای رفتار مدیران و کارگزاران ترسیم کرده است. محور اصلی کتاب، پیوند اخلاق فردی با مسئولیت اداری است؛ از تواضع و مهربانی با مردم، مساوات در نگاه و رفتار، پرهیز از تبعیض در بیت‌المال و رعایت حقوق ضعیفان تا مراقبت از نماز، یاد مرگ، شناخت امام حق و خطر منافقان. نویسنده در هر درس، یک فراز از عهدنامه را انتخاب کرده، متن عربی، ترجمه و شرح آن را می‌آورد و سپس با آیات قرآن، روایات و نمونه‌هایی از سخنان معاصر، معنای مدیریتی آن را روشن می‌کند. سؤالات پایانی هر درس خواننده را به تأمل در نسبت این آموزه‌ها با وضعیت امروز اداره‌ها، نهادها و روابط فرادست و فرودست دعوت کرده است.

چرا باید کتاب مدیریت علوی را بخوانیم؟

این کتاب نشان می‌دهد مدیریت در نگاه علوی فقط فن اداره نیست، بلکه میدان سنجش ایمان، عدالت و مسئولیت‌پذیری است. خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند نسبت خود را با قدرت، بیت‌المال، زیردستان و مراجعان بازنگری کند و مفاهیم نهج‌البلاغه را از سطح شعار به سطح رفتار روزمره‌ی اداری و سازمانی نزدیک سازد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به مدیران و کارمندان اداره‌ها و نهادهای دولتی، طلاب علاقه‌مند به نهج‌البلاغه، دانشجویان مدیریت و تعلیم‌وتربیت و همه‌ی کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی اخلاق در قدرت، عدالت اداری و اصلاح فرهنگ سازمانی بر پایه‌ی معارف علوی را دارند.

بخشی از کتاب مدیریت علوی

«فَاخْفِضْ لَهُمْ جَنَاحَک وَ أَلِنْ لَهُمْ جَانِبَک وَ ابْسُطْ لَهُمْ وَجْهَک وَ آسِ بَینَهُمْ فِی اللَّحْظَةِ وَ النَّظْرَةِ حَتَّی لَا یطْمَعَ الْعُظَمَاءُ فِی حَیفِک لَهُمْ وَ لَا ییأَسَ الضُّعَفَاءُ مِنْ عَدْلِک عَلَیهِمْ؛ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَی یسَائِلُکمْ مَعْشَرَ عِبَادِهِ عَنِ الصَّغِیرَةِ مِنْ أَعْمَالِکمْ وَ الْکبِیرَةِ وَ الظَّاهِرَةِ وَ الْمَسْتُورَةِ، فَإِنْ یعَذِّبْ فَأَنْتُمْ أَظْلَمُ وَ إِنْ یعْفُ فَهُوَ أَکرَمُ. با مردم، فروتن، نرم‌خو، مهربان و گشاده‌رو باش. در نگاه‌هایت و در نیم‌نگاه و خیره‌شدن به مردم، به‌تساوی رفتار کن، تا بزرگان در ستمکاری تو طمع نکنند، و ناتوان‌ها در عدالت تو مأیوس نگردند؛ زیرا خداوند از شما بندگان درباره اعمال کوچک و بزرگ، آشکار و پنهان خواهد پرسید، اگر کیفر دهد شما استحقاق بیش از آن را دارید، و اگر ببخشد از بزرگواری اوست. دولتمردان باید با مردم خوش‌رو و مهربان باشند و با اخلاق اسلامی برخورد کنند. این فراز از سخن امام(ع) برگرفته از قرآن مجید است که خداوند در برخورد با مؤمنان به پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: وَ اخْفِضْ جَناحَک لِمَنِ اتَّبَعَک مِنَ الْمُؤْمِنِینَ؛ «پروبال (عطوفت و مهربانی) خود را برای مؤمنان که از تو پیروی می‌کنند، فرود آر.» پروبال تعبیری کنایی است و از طرز رفتار مرغ با جوجه‌های خود گرفته شده است. هنگامی که جوجه‌ها نزد مادرشان می‌آیند، مادر بال‌های خود را می‌گستراند و آن‌ها را در زیر بال‌وپر خود می‌گیرد که هم اظهار محبّت نسبت به آن‌هاست و هم حمایت.»