کتاب معنا و ماخولیا

کتاب معنا و ماخولیا (حیات در عصر حیرانی) نوشته‌ی کریستوفر بولاس و با ترجمه‌ی مهدی اسفندیاری، اثری است که به بررسی تحولات روان‌شناختی، اجتماعی و فرهنگی جوامع غربی در دو قرن اخیر می‌پردازد. بولاس، روانکاو و استاد ادبیات انگلیسی، با نگاهی روانکاوانه و تحلیلی، به سراغ ریشه‌های بحران‌های معاصر، از تغییرات هویت فردی تا ظهور پدیده‌هایی چون پوپولیسم و ناسیونالیسم می‌رود. او با تکیه‌بر تجربه و دانش خود، چارچوب‌های ذهنی و رؤیاهای جمعی جوامع را واکاوی می‌کند و نقش آن‌ها را در شکل‌گیری وضعیت کنونی جهان بررسی کرده است. نشر نگاه آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب معنا و ماخولیا

کتاب معنا و ماخولیا اثر کریستوفر بولاس، با ترجمه‌ی مهدی اسفندیاری، به تحلیل روانکاوانه‌ی تحولات فکری و روانی جوامع غربی در دو سده‌ی گذشته می‌پردازد. بولاس با رویکردی نوآورانه، روند تغییرات چارچوب‌های ذهنی و تأثیر آن‌ها بر فرهنگ، سیاست و هویت فردی را بررسی کرده است. او معتقد است که در دهه‌های اخیر، جامعه‌ی غربی از تعمق و درون‌نگری فاصله گرفته و به‌سوی ارتباطات آنی و سطحی حرکت کرده است؛ تغییری که به ظهور پدیده‌هایی چون روان‌هراسی، پوپولیسم و بحران‌های دموکراسی انجامیده است. ساختار کتاب بر پایه‌ی ردیابی تاریخی و روان‌شناختی این تحولات استوار است و نویسنده تلاش کرده با مثال‌های تاریخی، ادبی و اجتماعی، نشان دهد چگونه رؤیاهای جمعی و ناخودآگاه فرهنگی، رفتار و نگرش‌های امروز را شکل داده‌اند. بولاس در این کتاب، ضمن نقد روندهای معاصر، بر ضرورت بازگشت به بینش روان‌شناختی و درک عمیق‌تر از خود و جامعه تأکید کرده است.

خلاصه کتاب معنا و ماخولیا

کتاب معنا و ماخولیا با تمرکز بر تحولات روانی و فرهنگی غرب، به بررسی این موضوع می‌پردازد که چگونه چارچوب‌های ذهنی و رؤیاهای جمعی در طول دو قرن گذشته تغییر یافته‌اند و چه تأثیری بر هویت فردی و اجتماعی گذاشته‌اند. بولاس استدلال کرده است که با رشد فناوری و سرعت گرفتن ارتباطات، جامعه‌ی غربی از درون‌نگری و جست‌وجوی معنا فاصله گرفته و به‌جای آن، به سمت راه‌حل‌های آنی و سطحی برای مشکلات پیچیده حرکت کرده است. این روند، به‌ویژه در دهه‌های اخیر، باعث افزایش روان‌هراسی و بی‌اعتمادی به روان‌شناسی عمقی شده است؛ پدیده‌ای که بولاس آن را زمینه‌ساز ظهور نفرت، پوپولیسم و بحران‌های سیاسی مانند برگزیت و پیروزی ترامپ می‌داند. نویسنده با مرور تاریخ فکری و اجتماعی غرب، از قرون وسطی تا دوران معاصر، نشان داده است که چگونه رؤیاهای جمعی، سوگواری‌های تاریخی و فقدان‌های نسلی در ناخودآگاه جامعه باقی می‌مانند و نسل به نسل منتقل می‌شوند. او با مثال‌هایی از ادبیات، سیاست و روانکاوی، توضیح داده است که بحران معنا و ماخولیا (افسردگی جمعی) نه‌تنها فردی، بلکه پدیده‌ای اجتماعی است که ریشه در ساختارهای فرهنگی و تاریخی دارد. بولاس در نهایت بر این باور است که بازاندیشی در اصول روان‌شناختی و پذیرش پیچیدگی‌های ذهنی، راهی برای عبور از بحران‌های کنونی و بازیابی معنا در زندگی فردی و جمعی خواهد بود.

چرا باید کتاب معنا و ماخولیا را بخوانیم؟

این کتاب با ترکیب تحلیل روانکاوانه و تاریخی، تصویری متفاوت از بحران‌های معاصر ارائه می‌دهد. معنا و ماخولیا به‌جای ارائه‌ی راه‌حل‌های ساده، خواننده را به تأمل درباره‌ی ریشه‌های عمیق بحران‌های فردی و اجتماعی دعوت کرده است. بولاس با مثال‌های متنوع از تاریخ، ادبیات و سیاست، نشان داده است که بسیاری از مشکلات امروز، ریشه در تحولات ناخودآگاه جمعی و تغییر چارچوب‌های ذهنی دارند. مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند به درک بهتر از روندهای فرهنگی و روانی جامعه، شناخت مکانیزم‌های دفاعی جمعی و فردی و اهمیت بازگشت به درون‌نگری کمک کند. همچنین، برای کسانی که به دنبال فهم عمیق‌تر از رابطه‌ی میان روان‌شناسی، فرهنگ و سیاست هستند، این اثر منبعی ارزشمند به‌شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان به روانکاوی، مطالعات فرهنگی، علوم اجتماعی و کسانی که دغدغه‌ی فهم بحران‌های هویت، افسردگی جمعی یا تحولات سیاسی و اجتماعی معاصر را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و فلسفه که به دنبال تحلیل‌های بین‌رشته‌ای هستند، توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب معنا و ماخولیا

«پویایی روانی فرهنگ، که در این کتاب بررسی می‌شود، به‌نوعی رؤیاهای جمعی است که بر جامعه حاکم می‌شود. این رؤیاهای جمعی به دنباله‌ای از چارچوب‌های ذهنی اشاره دارند که در طول تاریخ تغییر می‌کنند. برای مثال، پس از جنگ جهانی اول، شاهد از بین رفتن باورهای انسانی و عقل‌گرایانه‌ای بودیم که قرن‌ها بر جامعه حاکم بود. هرچند همۀ افراد لزوماً این تغییر را احساس نکردند، این رؤیاهای جمعی، تاریخ فرهنگ یک جامعه را شکل می‌دهند و نشان می‌دهند که چگونه حالت‌های روانی جامعه در طول زمان تغییر می‌کنند. این حالت‌های روانی ممکن است در سطح فردی کامل درک نشوند، اما در ناخودآگاه جمعی شکل می‌گیرند و گسترش می‌یابند. نسل هزاره در جهانی متولد شد که ارتباطات در آن به‌شدت کوتاه شده بود و مثلاً توییت‌ها بر نامه‌ها اولویت داشتند. این نسل درکل علاقه‌ای به بررسی جهان درونی ندارد و درعوض، شیفتۀ فناوری‌های اپلیکیشن‌ها و شبکه‌های اجتماعی است. بعید است که آن‌ها از آنچه در دهه‌های قبل از تولدشان از آگاهی جمعی غرب از دست رفته بود، آگاهی چندانی داشته باشند. اما درست همان‌طور که قانون اساسی آمریکا ذهنیت مؤسسان موسوم به پدران بنیان‌گذار را در خود دارد، هر جامعه‌ای همچنان متعهد به باورها و حالات ذهنی نسل‌های پیشین خواهد بود که در آنچه یونگ خردمندانه آن را ناخودآگاه جمعی می‌نامد، نهفته است.»