کتاب رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم

کتاب رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم نوشته‌ی چارلز ملویل با ترجمه‌ی خسرو خواجه‌نوری و سمانه حق‌شناس، اثری پژوهشی و تحلیلی درباره‌ی یکی از پرآشوب‌ترین دوره‌های تاریخ ایران است. این کتاب که نشر امیرکبیر آن را منتشر کرده، بخشی از مجموعه‌ی اندیشه‌ی ایرانی به‌شمار می‌آید و به بررسی فرازونشیب‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران در فاصله‌ی فروپاشی صفویان تا استقرار قاجارها می‌پردازد. نویسنده با بهره‌گیری از منابع تاریخی، روایت‌های معاصر و تحلیل‌های میان‌رشته‌ای، تصویری چندوجهی از رقابت‌های قدرت، بحران مشروعیت و تحولات هویتی در این قرن ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم

کتاب رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم با تمرکز بر دوره‌ی انتقالی میان سقوط صفویان و برآمدن قاجارها، به بررسی تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران در قرن هجدهم می‌پردازد. چارلز ملویل، با همکاری گروهی از پژوهشگران برجسته، تلاش کرده است تا این دوره‌ی کمتر شناخته‌شده را از زوایای گوناگون مورد واکاوی قرار دهد. ساختار کتاب بر پایه‌ی مقالات و پژوهش‌های تخصصی است که هرکدام به بخشی از این قرن پرتلاطم می‌پردازند؛ از نقش نادرشاه و تلاش او برای بازتعریف هویت ایرانی تا رقابت‌های منطقه‌ای و تأثیر قدرت‌های خارجی مانند روسیه و بریتانیا. کتاب، علاوه‌بر تحلیل تاریخ سیاسی، به موضوعاتی چون هنر، فرهنگ مادی، روابط دیپلماتیک و تحولات اقتصادی نیز توجه دارد و با رویکردی میان‌رشته‌ای، پیوندهای تاریخ ایران با جامعه‌شناسی، باستان‌شناسی و مطالعات فرهنگی را برجسته می‌کند. این اثر، تصویری جامع از چگونگی شکل‌گیری و رقابت حاکمیت‌ها در دوره‌ای ارائه می‌دهد که ایران با بحران مشروعیت، بی‌ثباتی و تغییرات بنیادین روبه‌رو بود.

خلاصه کتاب رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم

کتاب رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم به بررسی دوره‌ای می‌پردازد که ایران میان دو حکومت نسبتاً باثبات صفوی و قاجار، دستخوش آشوب، فروپاشی قدرت مرکزی و رقابت‌های شدید منطقه‌ای شد. نویسنده با تمرکز بر نقش نادرشاه، نشان می‌دهد که چگونه او از دل بحران، با تکیه‌بر مشروعیت نظامی و تلاش برای بازتعریف هویت ایرانی، قدرت را به دست گرفت و با اقدامات نظامی و دیپلماتیک، مرزهای ایران را تا حدی بازسازی کرد. با این حال، کتاب تأکید دارد که موفقیت‌های نادرشاه در بازپس‌گیری سرزمین‌ها و ایجاد وحدت، پایدار نبود و پس از مرگ او، ایران بار دیگر به صحنه‌ی رقابت‌های داخلی و مداخلات خارجی تبدیل شد. اثر، به بررسی میراث صفویان در مشروعیت‌بخشی به حکومت‌های بعدی، نقش قاجارها در احیای نمادهای سلطنتی و تعاملات ایران با قدرت‌های نوظهور جهانی می‌پردازد. همچنین، تحولات فرهنگی، هنری و اقتصادی این دوره، از جمله رشد پرتره‌های سلطنتی، تغییرات در ساختار اجتماعی و تأثیر مهاجرت نخبگان ایرانی به هند، از دیگر محورهای کتاب است. نویسنده با تحلیل منابع تاریخی و روایت‌های معاصر، نشان می‌دهد که چگونه رقابت برای حاکمیت، هویت و مشروعیت، سرنوشت ایران را در قرن هجدهم رقم زد.

چرا باید کتاب رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم را بخوانیم؟

کتاب رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم با رویکردی تحلیلی و میان‌رشته‌ای، فرصتی برای شناخت عمیق‌تر یکی از پیچیده‌ترین و کمتر بررسی‌شده‌ترین دوره‌های تاریخ ایران فراهم می‌کند. این اثر با کنار هم قرار دادن روایت‌های تاریخی، تحلیل‌های سیاسی و فرهنگی و توجه به نقش قدرت‌های خارجی، تصویری چندلایه از تحولات ایران در قرن هجدهم ارائه می‌دهد. خواننده با مطالعه‌ی این کتاب، نه‌تنها با فرازونشیب‌های سیاسی و نظامی این دوره آشنا می‌شود، بلکه با زمینه‌های شکل‌گیری هویت ایرانی، رقابت‌های مشروعیت و تأثیرات متقابل ایران با همسایگان و قدرت‌های جهانی نیز روبه‌رو خواهد شد. این کتاب برای کسانی که به دنبال درک ریشه‌های تحولات معاصر ایران هستند، منبعی ارزشمند به‌شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران تاریخ ایران، دانشجویان رشته‌های تاریخ، علوم سیاسی و مطالعات فرهنگی، علاقه‌مندان به تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران و کسانی که دغدغه‌ی شناخت ریشه‌های بحران مشروعیت و هویت در ایران را دارند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب رقابت حاکمیت در ایران قرن هجدهم

«با وجود دوران نسبتاً کوتاه حکمرانی نادرشاه (در دهه‌های ۱۷۳۰ و ۱۷۴۰ میلادی) بر تخت سلطنت ایران، تأثیر آشکار اندیشه‌های این دوران تا اواخر دوره‌ی صفویه و حتی اوایل دوران قاجار قابل مشاهده است. نادر فرمانروایی ایران را در روزگار آشفته‌ی پس از فروپاشی حکومت صفویه و سقوط اصفهان به دست مهاجمان افغان به دست آورد. این آشفتگی به نوعی وی را کاملاً از مفاهیم و اندیشه‌هایی که در زمان صفویان تثبیت شده بود، دور ساخت. اندیشه‌هایی که در دوران شکوفایی صفوی توسعه یافته و در سنت‌ها و آیین‌های احیاشده‌ی ایران پیش از اسلام با میراث کوچ‌نشینی ترکمن درهم آمیخته بود و اکنون در برابر پس‌زمینه‌ی هویت مذهبی ایرانی و شیعه‌ی دوازده‌امامیِ نوین که به سرعت در حال تکامل بود، قرار می‌گرفت. اجزای متنوعِ هویت صفوی که امروزه به‌عنوان پیشگام بینش‌های مدرن‌ترِ ملت شناخته می‌شود، به شکل‌گیری تصویر ایران در آن زمان کمک می‌کند. در اواخر دوران صفویه، «اندیشه‌ی ایرانی» شامل حوزه‌های قدرتمند اما متمایزِ هویت مذهبی و غیرمذهبی بود. هر دوی آن‌ها از ناحیه‌ی فرّ دودمانی (آوازه/کاریزمای خاندانی) که مدت‌ها پس از فروپاشی سلسله‌ی صفویان دوام آوردند، پشتیبانی می‌شد.»