کتاب خنداننده شو (آموزش گام به گام استند آپ کمدی)

کتاب «خنداننده شو (آموزش گام‌به‌گام استندآپ‌کمدی)» نوشتهٔ جودی کارتر ترجمه حسین کلهر و رشید جعفرپور است که با پیشگفتاری از رامبد جوان منتشر شده است. این کتاب با روش جدی و آکادمیک به آموزش استندآپ کمدی پرداخته است.

درباره کتاب خنداننده شو (آموزش گام ‌به ‌گام استند آپ کمدی)

گزنده‌ترین و تیزترین انتقادها را می‌توان در پوشش طنز پیچید و درحالی‌که از تلخی آن کاسته می‌شود، تأثیر آن را دوچندان کرد. همان گونه که نوشتار طنز، کارتون و طنز مطبوعاتی بیشتر از سخنان جدی و انتقادهای تند به دل می‌نشیند، اجراهای استندآپ‌کمدی نیز جایگاه ویژه‌ای در این زمینه دارد و چه‌بسا به‌خاطر حضور فیزیکی شخص کمدین و نگاه و کلام او، تأثیر بیشتری نیز دارد.

از چندی پیش و با شروع برنامهٔ تلویزیونی خندوانه تلاش کردیم استندآپ‌کمدی را به‌‌شکل صحیح به فرهنگ طنز ایرانی وارد کنیم. در راه بومی‌شدن آن نیز تلاش کردیم و واژه تمامْ‌فارسی خنداننده را جایگزین کمدین کردیم. باتوجه‌به استقبال چشمگیر مخاطبان و همچنین وجود استعدادهای موجود، بر‌آن شدیم که به‌صورت جدی و آکادمیک به رشد و آموزش استندآپ‌کمدی از پایه کمک کنیم؛ بنابراین بهتر دیدیم در نخستین قدم، کتاب آموزشی پیش‌ رو را که هدیه‌ای از دوست هنرمندم، پیمان معادی است، با اندکی دخل‌و‌تصرف و مطابقت با فرهنگ ایرانی در اختیار علاقه‌مندان بگذاریم.

اگر قبول کنیم هر ارتباطی از سه جزء محتوا، گوینده و شنونده تشکیل شده است، این کتاب دربارهٔ هر سهٔ این اجزا توضیحات مفصل و ملموسی دارد؛ اما این توضیحات باعث نشده کتاب در سطح تئوری باقی بماند. کارتر در هر بخش چند تمرین یا کارگاه آموزشی تعیین کرده است که پیروی بدون چون‌وچرا از آن‌ها مخاطب را به‌صورت عملی پله‌پله تا ترتیب‌دادن یک اجرای بی‌نقص همراهی می‌کند.

کتاب خنداننده شو (آموزش گام به گام استند آپ کمدی) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

جان‌مایهٔ اصلی کتاب، آموزش گام‌به‌گام برقراری ارتباط با مخاطب است. به‌ همین‌ روی این کتاب علاوه‌ بر علاقه‌مندان به حوزهٔ طنز، برای سخنرانان، معلمان و تمام کسانی که ارتباط‌گیری جزئی از زندگی‌شان است مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب خنداننده شو (آموزش گام به گام استند آپ کمدی)

کسانی که ریسک نمی‌کنند زندگی کسالت‌باری دارند. فقط می‌خواهند خودشان را از ترس یا حالت‌های غیرقابل پیش‌بینی محافظت کنند. در حالی‌که یک اجرای خوب باید سرشار از لحظه‌های غیرقابل پیش‌بینی باشد. کمدین باید آمادگی مواجهه با بزنگاه‌هایی را داشته باشد که در تمرین‌ها به هیچ عنوان درباره‌شان فکر نکرده است؛ مثلاً اگر درباره طالع‌بینی صحبت می‌کنید و متوجه می‌شوید امروز روز تولد یک نفر از تماشاچیان است، باید آمادگی داشته باشید تا چند شوخی درباره تولد یا هدیه دادن بکنید. اگر آن فرد خانم باشد، با پرسیدن سنش و نشان دادن مقاومتی که در برابر گفتن سن و سالش دارد، همه را حسابی بخندانید. در حالی‌که یک کلمه از این حرف‌ها در متن اصلیِ اجرا نیامده است.

بعد از این همه سال اجرا، فهمیده‌ام اگر یک کمی استرس نداشته باشم، اجرایم خوب از آب در نمی‌آید. در معدود دفعاتی که بدون ترس و دلهره روی صحنه رفته‌ام، از این آرامشِ غریب نگران بودم. در حقیقت روزی که قبل از اجرا اضطراب نداشته باشم، استندآپ کمدی را می‌بوسم و می‌گذارم کنار و می‌روم دنبال یک چیز هیجان‌انگیزتر؛ مثلاً ازدواج می‌کنم!

یک چیز دیگری که مضطرب‌مان می‌کند و باعث می‌شود روی صحنه خود واقعی‌مان نباشیم، ترس از قضاوت‌های دیگران است. این قضاوت‌ها گاهی از درون خود ما سرچشمه می‌گیرند.

همه یک منتقد سخت‌گیر در درون‌شان دارند. این منتقد مثل ناظم مدرسه با خط‌کش بالای سرشان ایستاده و منتظر است بخواهند کاری خارج از چهارچوب انجام دهند تا با چوب، سیاه و کبودشان کند. سفر زندگی با حضور این ناظم سنتی درونی به مقصد خوشایندی ختم نمی‌شود ولی متأسفانه مثل سایه همیشه همراه‌مان است. دیگر با این قضیه کنار آمده‌ام که اگر یک قاتل سریالی هم بودم، یک منتقد سخت‌گیر داشتم که می‌گفت «کاش طرف را با چاقوی تیزتری می‌کشتی تا زیاد درد نکشد.» راه‌حلِ من برای کنار آمدن با این منتقد این است که زور نزنم وانمود کنم وجود ندارد. الآن با حضور این منتقد حتی در لحظه خلق شوخی‌ها کنار آمده‌ام. می‌گذارم حرف خودش را بزند و من هم بی‌خیال کار خودم را می‌کنم. قول می‌دهم وقتی شروع به نوشتن مطالب‌تان می‌کنید، منتقد شما شروع می‌کند به اظهار نظر: «به پدر و مادرت بر می‌خورد، فامیل‌ها دوست ندارند درباره‌شان جلوی مردم شوخی کنی، از لحظه‌های خصوصی‌ات با نامزدت پرده‌برداری نکن، نگذار مردم بفهمند در مقابل شکلات ضعف داری.» خلاصه انواع بهانه‌ها را می‌آورد تا اجرای کمدی شما را متوقف کند. این‌جا همان جایی است که بیشتر افراد تسلیم می‌شوند. اگر می‌خواهید این منتقد سخت‌گیر را شکست دهید، تمرین بعدی را انجام دهید.