کتاب ره نامه (جلد یازدهم، ولایت فقیه)

کتاب ره نامه (جلد یازدهم، ولایت فقیه) نوشته سیدعلی خامنه ای و اثری پژوهشی و تحلیلی درباره‌ی مبانی، ساختار و کارکرد ولایت فقیه در نظام سیاسی اسلام است. این جلد بخشی از مجموعه‌ی ۴۰جلدی رهنامه به شمار می‌آید که به تبیین اصول و ارزش‌های اسلام باتوجه‌به نیازها و چالش‌های معاصر می‌پردازد. کتاب حاضر با بهره‌گیری از بیانات و دیدگاه‌های نویسنده، تلاش کرده است تا مفاهیم کلیدی ولایت فقیه را از منظر دینی، فقهی و اجتماعی بررسی کند و جایگاه آن را در ساختار جمهوری اسلامی ایران توضیح دهد. انتشارات انقلاب اسلامی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ره نامه (جلد یازدهم، ولایت فقیه)

کتاب ره‌نامه (جلد یازدهم، ولایت فقیه) به قلم سیدعلی خامنه ای، به بررسی بنیادین مفهوم ولایت فقیه در اندیشه‌ی سیاسی اسلام و جایگاه آن در نظام جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. این کتاب بخشی از مجموعه‌ای گسترده است که با هدف پاسخ به پرسش‌ها و نیازهای فکری جوانان و علاقه‌مندان به مباحث دینی و اجتماعی تدوین شده است. ساختار کتاب بر پایه‌ی نقل مستقیم بیانات و نوشته‌های نویسنده شکل گرفته و تلاش شده است تا از هرگونه تفسیر یا برداشت شخصی دوری شود. کتاب با استناد به آیات قرآن، روایات و تجربه‌ی تاریخی به تبیین چیستی ولایت، شرایط و وظایف ولی فقیه، رابطه‌ی مردم و حاکم، مشروعیت و کارکردهای این نهاد می‌پردازد. همچنین آسیب‌شناسی سیاست و حکمرانی، نقش مردم در مشروعیت‌بخشی و اهمیت پاسخگویی و نظارت در نظام ولایت فقیه از دیگر محورهای مهم کتاب است. این اثر، تصویری جامع از جایگاه ولایت فقیه در نظام اسلامی ارائه داده است. کتاب با مقدمه‌ای آغاز می‌شود که هدف مجموعه را تبیین اصول اسلام و پاسخ به نیازهای فکری و عملی جامعه‌ی معاصر معرفی می‌کند.

خلاصه کتاب ره نامه (جلد یازدهم، ولایت فقیه)

اثر با نقل آیات و روایات، اهمیت ولایت و پیوند آن با توحید و عدالت را برجسته می‌سازد. در فصل نخست، چیستی سیاست و ولایت فقیه شرح داده و تأکید شده که ولایت در اسلام به‌معنای پیوستگی عمیق میان حاکم و مردم است؛ حاکمیت در اسلام نه استبدادی است و نه مطلقه، بلکه مبتنی بر قانون الهی و خواست مردم است. در ادامه، کتاب به شرایط و وظایف ولی فقیه می‌پردازد و عدالت، علم، بینش و تقوا را از شروط اساسی این مقام می‌داند. نقش ولی فقیه به‌عنوان مهندس نظام و پاسدار جهت‌گیری کلان جامعه، جلوگیری از انحراف و حفظ مصالح عمومی جامعه‌ی اسلامی تشریح شده؛ همچنین اهمیت پاسخگویی و نظارت‌پذیری مسئولان به‌ویژه رهبر مورد تأکید قرار گرفته و نظارت عمومی و امر به معروف و نهی از منکر به‌عنوان ابزارهای کلیدی معرفی شده‌اند. مردم‌سالاری دینی و نقش رأی و انتخاب مردم در مشروعیت نظام سیاسی اسلام بررسی شده و با اشاره به تجربه‌ی تاریخی ایران، تفاوت انتخابات واقعی و نمایشی توضیح داده شده و بر اهمیت مشارکت مردم در همه‌ی سطوح تصمیم‌گیری تأکید شده است. کارکردهای ولایت فقیه همچون حل مشکلات، گشایشگری، روشنگری و مقابله با فتنه‌ها و چالش‌های داخلی و خارجی جامعه‌ی اسلامی مورد بحث قرار گرفته است. اثر تلاش کرده تصویری پویا و انعطاف‌پذیر از ولایت فقیه ارائه دهد که همواره در مسیر تکامل و اصلاح قرار دارد.

چرا باید کتاب ره نامه (جلد یازدهم، ولایت فقیه) را بخوانیم؟

این کتاب به یکی از مهم‌ترین مسائل نظام سیاسی ایران، یعنی ولایت فقیه می‌پردازد و می‌کوشد ابعاد مختلف آن را با استناد به منابع دینی و تجربه‌ی تاریخی روشن کند. ویژگی شاخص کتاب حاضر، تمرکز بر نقل مستقیم بیانات و دیدگاه‌های نویسنده است که موجب می‌شود خواننده با منطق درونی و استدلال‌های اصلی این نظریه آشنا شود. همچنین کتاب به آسیب‌شناسی سیاست و حکمرانی، نقش مردم، اهمیت عدالت و پاسخگویی مسئولان پرداخته و تصویری چندلایه از ساختار و کارکرد ولایت فقیه ارائه داده است. مطالعه‌ی این اثر می‌تواند به فهم عمیق‌تر مبانی نظری و عملی نظام جمهوری اسلامی و جایگاه مردم در آن کمک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان مباحث دینی، سیاسی و اجتماعی، پژوهشگران حوزه‌ی اندیشه‌ی اسلامی، دانشجویان رشته‌های علوم سیاسی و حقوق و کسانی که به‌دنبال شناخت دقیق‌تر ساختار و مبانی نظام جمهوری اسلامی ایران هستند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب ره نامه (جلد یازدهم، ولایت فقیه)

«وقتی انقلاب را مثل یک کتاب باز کنید، در درون آن، فصول و سطور معرفت وجود دارد: معرفت دینی، معرفت سیاسی و معرفت اخلاقی. همه‌ی اینها در ذیل کلمه‌ی انقلاب وجود دارد. در عرصه‌ی سیاسی، انقلاب تازهترین و جذّابترین سخن را نه فقط برای ملّت ایران که برای بشریّت دارد. بعضی کسان خیال می‌کنند اصطلاحات و تعبیرات معرفتی فراهمآمده در اردوگاهِ به اصطلاح لیبرال دموکراسی غرب که وارد کشور می‌شود، سوغات‌های جدید و حرفهای تازهای است که انقلاب آنها را نشنیده است و حالا باید انقلاب و انقلابیون این حرفها را بشنوند؛ این خطا است. انقلاب در خلأ متولّد نشد. انقلاب اسلامی و این کتاب قطور معرفتی وقتی تدوین شد که همه‌ی این حرفها در دنیا بود؛ هم حرف و هم تجسّم و عینیّتش وجود داشت.

علاوه بر اردوگاه غرب و اردوگاهی که رأس آن امریکا است و مردم امروز از روش و سیاست آمریکا به باطنِ آنچه در آن اردوگاه است _ تعابیر معرفتی و مکتب معرفتی _ پی می‌برند، آن روز دستگاه وسیع دیگری به اسم مارکسیزم و کمونیزم و سوسیالیزم وجود داشت که داعیهی آن خیلی بیشتر از لیبرالهای غربی بود. هر چه هم از مبانی بایدهای اسلامی و بایدهای سیاسی یا معرفتی اسلام می‌گفتیم، اینها می‌گفتند: «باید چیست؟ ما باید نداریم. مارکسیزم علم است؛ شما می‌گویید باید بشود؟! ما می‌گوییم چه بخواهید، چه نخواهید، می‌شود.» تعبیر آنها از مسائل مارکسیستی، این بود؛ این قدر آن را مسلّم میدانستند. در طول صد سال و یا بیشتر، نشسته بودند کلمه کلمه چیزهایی را که باید پشت سر هم بیاید تا نظام سوسیالیستی و بعد نظام کمونیستی در دنیا به وجود آید، تدوین کرده بودند و می‌گفتند: «برو برگرد ندارد؛ همین است که هست. چه شما بخواهید، چه نخواهید؛ چه بگویید باید، چه بگویید نباید؛ روال مارکسیزم به خودی خود پیش می‌آید و همه‌ی دنیا را می‌گیرد!» امروز از آن قضاءِ لایردّ و لایبدّلی که مارکسیستها تصویر می‌کردند، در دنیا هیچ چیز باقی نیست. خودش که رفت، اسم و اعتبار و آبرویش هم رفت. امروز همان بایدها و همان قضاءِ لایردّ و لایبدّل را غربیها نسبت به مفاهیمِ خودشان تکرار می‌کنند: «چارهای نیست؛ جهانی شدن، سرنوشت ناگزیر بشری است. چه بخواهید، چه نخواهید، خواهد شد!» البتّه آنها واقعیّت‌های زندگی خود را در وسط یک پرده‌ی آهنین حبس کرده بودند تا کسی آن را نبیند و از باطنِ کارشان سر درنیاورد؛ لذا جوانان بسیاری به همین الفاظ فریب میخوردند؛ امّا اینها باطن کارشان هم آشکار است؛ در عین حال خجالت نمی‌کشند و گستاخانه ادّعا می‌کنند که آنچه ما می‌گوییم، شدنی است و بروبرگرد هم ندارد! یک عدّه بیچاره‌های سادهلوح _ که به نظر من خوشبینانهترین تعبیر هم همین است که آدم بگوید سادهلوح _ این الفاظ را می‌گیرند، به خیال اینکه اینها اصلاً قابل خدشه و مناقشه نیست. این مفاهیم را در محیط فکری و معرفتی جوان و غیر جوان می‌آورند و ترویج می‌کنند؛ برایش سینه میزنند و خودشان را می‌کشند، برای اینکه این مفاهیم را در ذهن افراد وارد کنند. انقلاب روزی متولّد شد که همه‌ی این حرفها بود و انقلاب همه‌ی این حرفها را باطل کرد.»