کتاب نظامی گنجه ای

کتاب نظامی گنجه‌ ای نوشته‌ بهروز ثروتیان اثری پژوهشی درباره‌ی زندگی، اندیشه‌ها و هنر شاعری نظامی گنجه‌ای، یکی از برجسته‌ترین شاعران فارسی‌زبان قرن ششم هجری است. این کتاب توسط دفتر پژوهش‌های فرهنگی منتشر شده و با رویکردی پژوهشی و مستند به بررسی ابعاد مختلف شخصیت و آثار نظامی می‌پردازد. نویسنده با تکیه‌ بر سروده‌های خود نظامی و شواهد شعری، تلاش کرده است تصویری دقیق و بی‌واسطه از جایگاه این شاعر در ادبیات منظوم فارسی ارائه دهد. ساختار کتاب در شش فصل تنظیم شده و موضوعاتی چون زندگی‌نامه، جایگاه ادبی، جهان‌بینی، نمادگرایی، آثار و نسخه‌های خطی و چاپی نظامی را در بر می‌گیرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نظامی گنجه ای

کتاب نظامی گنجه‌ ای به قلم بهروز ثروتیان، اثری است که با هدف شناخت دقیق‌تر نظامی گنجه‌ای و هنر شاعری او نگاشته شده است. این کتاب بخشی از مجموعه‌ی پژوهشی از ایران چه می‌دانم؟ به‌ شمار می‌آید و با نگاهی علمی و مستند، به بررسی زندگی، اندیشه‌ها و آثار نظامی می‌پردازد. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا زندگی‌نامه‌ی شاعر و تأثیر خانواده و محیط بر شکل‌گیری شخصیت او را شرح می‌دهد و سپس جایگاه نظامی را در ادبیات منظوم فارسی و سبک سخن او را تحلیل می‌کند. 

ثروتیان همچنین در کتاب نظامی گنجه ای، به جهان‌بینی نظامی از منظر شرع، حکمت، عرفان و پندهای اخلاقی پرداخته و به نمادگرایی و رمزپردازی در اشعار او توجه کرده است. فصل‌های پایانی کتاب به معرفی آثار نظامی، به‌ویژه پنج گنج و نسخه‌های خطی و چاپی آن‌ها اختصاص یافته است. در مجموع، نویسنده‌ی کتاب تلاش کرده است با تکیه‌ بر شواهد شعری و تحلیل ساختاری، تصویری جامع از زندگی، اندیشه و هنر نظامی گنجه‌ای ارائه دهد.

خلاصه کتاب نظامی گنجه ای

کتاب نظامی گنجه‌ای با رویکردی پژوهشی، زندگی و آثار نظامی را در شش فصل بررسی می‌کند. فصل نخست به زندگی‌نامه‌ی شاعر اختصاص دارد و اطلاعاتی درباره‌ی نام، نسب، خانواده، همسر و فرزند نظامی ارائه می‌دهد. ثروتیان با استناد به اشعار نظامی، به نقش مادر کردزبان و همسر ترک‌نژاد او در شکل‌گیری شخصیت و آثارش اشاره کرده است. همچنین، به موضوع شهربند بودن نظامی و تأثیر آن بر زندگی و شعرش توجه شده است. در فصل دوم، جایگاه نظامی در ادبیات منظوم فارسی بررسی شده و ویژگی‌های سبک سخن او، از جمله بهره‌گیری از صنایع ادبی، تصویرسازی و تلفیق عرفان و حکمت با هنر شاعری، تحلیل شده است. 

نویسنده نظامی را پیشروِ اصالت هنر در شعر فارسی می‌داند و تأثیر او بر شاعران بعدی را برجسته می‌کند. فصل سوم به جهان‌بینی نظامی می‌پردازد و ابعاد مختلف اندیشه‌ی او، از جمله شرع، زهد، حکمت، عرفان و پندهای اخلاقی را شرح می‌دهد. در این بخش، تأکید شده است که نظامی با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی و فلسفی، اشعار خود را به زبان رمز و نماد آراسته است. در فصل چهارم، نمادگرایی و رمزپردازی در شعر نظامی تحلیل شده و نمونه‌هایی از کاربرد نمادها و معانی چندلایه در آثار او ارائه شده است. فصل پنجم به معرفی آثار نظامی، به‌ویژه پنج گنج، اختصاص دارد و فصل ششم نسخه‌های خطی و چاپی آثار او را معرفی می‌کند. 

چرا باید کتاب نظامی گنجه ای را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی مستند و پژوهشی، امکان آشنایی عمیق با یکی از مهم‌ترین شاعران ادب فارسی را فراهم می‌کند. ویژگی شاخص آن، استفاده از شواهد شعری و پرهیز از تکرار مطالب کلیشه‌ای درباره‌ی نظامی است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، با زندگی و آثار نظامی آشنا می‌شود و با سبک سخن، جهان‌بینی، نمادگرایی و تأثیر او بر جریان‌های ادبی بعدی نیز مواجه خواهد شد. همچنین، کتاب به‌گونه‌ای تنظیم شده که هم برای علاقه‌مندان به ادبیات کلاسیک و هم برای پژوهشگران حوزه ایران‌پژوهی، اطلاعات مفیدی ارائه می‌دهد. بررسی دقیق نسخه‌های خطی و چاپی آثار نظامی و تحلیل جایگاه او در میان شاعران بزرگ، از دیگر نقاط قوت این کتاب است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان ادبیات فارسی، پژوهشگران حوزه‌ی ایران‌پژوهی، دانشجویان رشته‌های زبان و ادبیات فارسی و کسانی که به شناخت عمیق‌تر شاعران کلاسیک و جریان‌های فکری و هنری ایران علاقه دارند، پیشنهاد می‌شود.