کتاب فرهنگ واژه های عربی شده از زبان های غیرعربی به روش الفبایی

کتاب فرهنگ واژه‌های عربی‌شده از زبان‌های غیرعربی به روش الفبایی نوشتۀ ابومنصور الجوالیقی با ترجمۀ سید حمید طبیبیان در انتشارات امیرکبیر به چاپ رسیده است.

درباره کتاب فرهنگ واژه های عربی شده از زبان های غیرعربی به روش الفبایی

کتاب فرهنگ واژه‌های عربی‌شده از زبان‌های غیرعربی به روش الفبایی برگردان کتاب عربی المعرب من الکلام الأعجمی علی حروف المعجم نوشتۀ ابومنصور جوالیقی، لغت‌شناس سدۀ ششم هجری قمری است. کتاب المعرب یکی از فرهنگ‌های بزرگ در زمینۀ شناخت واژه‌های دخیل در زبان عربی و کهن‌ترین‌های آن است و جوالیقی یکی از دانشمندان لغوی زمان خود بود که علوم خود را از شیخ ابو زکریا خطیب تبریزی فراگرفته بود.

وام‌واژه‌ها از دیرباز از زبان‌های غیرعربی به زبان عربی راه یافتند. ابومنصور جوالیقی در آغاز قرن ششم هجری قمری بسیاری از این وام‌واژه‌ها را در کتاب المعرب خود گنجاند که در زمان خود مهم‌ترین منبع لغوی در زمینۀ وام‌واژه بود. جوالیقی ۷۳۲ واژه در این فرهنگ گرد آورده که بیشتر آن‌ها را از فرهنگ‌های جمهرة اللغة، تهذیب اللغة و ادب الکاتب ابن قتیبه گرفته است. این کتاب نخستین بار به کوشش ادوارد زخاو در ۱۸۶۷ در لیپزیک و بعد از آن، به کوشش احمد محمد شاکر در ۱۹۴۲ در مصر چاپ شد.

خواندن کتاب فرهنگ واژه های عربی شده از زبان های غیرعربی به روش الفبایی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به دانشجویان و پژوهشگران زبان‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب فرهنگ واژه های عربی شده از زبان های غیرعربی به روش الفبایی

«باید واژه‌ای غیر عربی که به زبان عربی راه یافته، در عصر استشهاد یا دوران احتجاج باشد، بدین معنی که در قرآن گرامی یا در سخن والای پیامبر یا در سخن عرب‌زبانانی که به سخن آنان استشهاد می‌شود، آمده باشد؛ از همین روی است که می‌بینیم فرهنگ‌نویسانی پس از یادکرد واژه‌ای عربی‌شده، بسیار می‌گویند: «عرب‌زبانان این واژه را در سخن خود آورده‌اند»، چنان‌که در کتاب المعرب در ترجمۀ واژۀ بخت و دیباج آمده است: «... عربی شده است. و عرب‌زبانان این واژه را در سخن آورده‌اند» و در ترجمۀ واژۀ دمشق آمده است: «عجمی عربی‌شده است. و در شعرهای عرب آمده است.»