کتاب جاسوس

کتاب جاسوس نوشتۀ امیرعلی آزادی در انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی به چاپ رسیده است.

درباره کتاب جاسوس

کتاب جاسوس دربارۀ پروندۀ جاسوسی یکی از اعضای سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب است. محمدرضا سعادتی اولین‌ متهم جاسوسی پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود و ماجرای او به‌عنوان اولین‌ درگیری جمهوری اسلامی ایران با یک‌ پروندۀ جاسوسی است. سعادتی از مشهورترین اعضای سازمان مجاهدین خلق در سال‌های منتهی به انقلاب بود که ۷ سال در اوین زندانی بود و آبان ۱۳۵۷ کمی پیش از پیروزی انقلاب آزاد شد. او در اردیبهشت ۱۳۵۸ که ۳ ماه از انقلاب می‌گذشت، در حالی‌ که پروندۀ سرلشکر مقربی، جاسوس شوروی در حکومت پهلوی را برای تحویل به دبیر اول سفارت شوروی همراه داشت، در محل قرار دستگیر شد.

بنا به اطلاعات کتاب، سازمان مجاهدین خلق بنا داشت با تحویل پروندۀ سرلشکر مقربی که اعدام شده بود، پای یکی از گروه‌های جاسوسی شوروی را در ازای دریافت سلاح و تجهیزات و همچنین اطلاعات مربوط به فعالیت‌های سازمان سیا، در ایران باز کند. این اتفاق پس از پیروزی انقلاب رخ داد و سازمان مجاهدین، از طریق ولادمیر فیسینکو که از افسران رزیدنسی و از کارشناسان مسائل ایران محسوب می‌شد با حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی مرتبط شد و مذاکراتی را صورت دادند. بنا به اطلاعات کتاب، مذاکرات با حضور ولادمیر کوزیچکین و تعدادی از اعضا و افسران کا.گ.ب در ایران انجام شد. سرویس اطلاعاتی شوروی در مذاکرات دریافت که سازمان به «آرشیو اسناد ساواک» دسترسی دارد. پس از این اطلاع، روس‌ها پروندۀ سرلشکر مقربی را خواستند و این درخواست توسط سعادتی در سازمان منعکس و از طریق اکبر طریقی که در دادستانی انقلاب کار می‌کرد، پیگیری شد.

دستگیری سعادتی، عضو سرشناس سازمان به اتهام داشتن ارتباط ویژۀ اطلاعاتی و جاسوسی با عوامل کا.گ.ب و سفارت شوروی در تهران فضای ملتهبی را در پی داشت. اگرچه سازمان مجاهدین با تمام قوا برای پاک‌ کردن رد خود به میدان آمد و از تمام پشتوانه‌ها و ظرفیت‌های تبلیغاتی استفاده کرد؛ اما در نهایت این سازمان «نامحرم» تلقی شد. سرانجام، سعادتی با رأی دادگاه به جرم جاسوسی به حبس محکوم شد. اما در حالی‌ که دوران محکومیتش در زندان را سپری می‌کرد، روز ۴ مرداد ۱۳۶۰ به اتهام شرکت در قتل محمد کچویی، سرپرست زندان اوین، به اعتراف کتبی خودش از طریق رابطه با کاظم افجه‌ای قاتل شهید کچویی، ارتباط مداوم با کادر مرکزی سازمان مجاهدین خلق از درون زندان و استمرار جاسوسی، دوباره محاکمه و به اعدام محکوم شد و حکم اعدام او در ۵ مرداد ۱۳۶۰ اجرا شد.

کتاب جاسوس، ۳ فصل اصلی دارد که عبارت‌اند از: «تولد. بازداشت. انقلاب»، «بازجویی، اعتراف، حبس» و «اعدام».

خواندن کتاب جاسوس را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به دوستداران تاریخ معاصر ایران به‌ویژه تاریخ انقلاب اسلامی پیشنهاد می‌کنیم.