کتاب زندگینامه سیاسی شهید رجایی

کتاب زندگینامه‌ی سیاسی شهید رجایی نوشته‌ی سجاد راعی گلوجه روایتی مستند از زندگی و کنش سیاسی محمدعلی رجایی است که نشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی آن را منتشر کرده است. نویسنده با استفاده از اسناد، مصاحبه‌ها و منابع تاریخی، مسیر حرکت رجایی را از کودکی در قزوین و مهاجرت به تهران تا حضور در رأس ساختار سیاسی جمهوری اسلامی دنبال کرده است. تمرکز اصلی کتاب بر شکل‌گیری شخصیت مذهبی، اجتماعی و سیاسی رجایی و نقش او در فرایند انقلاب اسلامی و سال‌های نخست استقرار نظام جدید است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زندگینامه سیاسی شهید رجایی

کتاب زندگینامه‌ی سیاسی شهید رجایی اثری پژوهشی از سجاد راعی گلوجه است که با تکیه‌بر اسناد، خاطرات و گزارش‌های تاریخی، سیر زندگی و مبارزات محمدعلی رجایی را در پیوند با تاریخ انقلاب اسلامی بررسی کرده است. نویسنده در مقدمه و پیشگفتار توضیح داده است که این اثر در چارچوب «طرح تدوین تاریخ انقلاب اسلامی» در مرکز اسناد انقلاب اسلامی شکل گرفته و با محدودیت‌هایی مانند دسترسی‌نداشتن به برخی اسناد محرمانه وزارتخانه‌ها و نهاد ریاست‌جمهوری روبه‌رو بوده است. در کتاب زندگینامه‌ی سیاسی شهید رجایی زندگی رجایی در دو بخش اصلی دنبال شده است: «حیات فردی، اجتماعی و سیاسی در دوران قبل از انقلاب اسلامی» و «دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی». بخش اول در دو فصل، به خانواده مذهبی در قزوین، کودکی سخت و بی‌پدری، مهاجرت به تهران، کارگری و دستفروشی، استخدام در نیروی هوایی، تحصیل شبانه، ورود به شغل معلمی، ازدواج، و سپس آشنایی با گروه‌ها و جریان‌های مذهبی و سیاسی مانند گروه شیعیان، فدائیان اسلام، مسجد هدایت و آیت‌الله طالقانی، نهضت آزادی، هیئت‌های مؤتلفه و هسته‌های اولیه سازمان مجاهدین خلق پرداخته است. در ادامه کتاب زندگینامه‌ی سیاسی شهید رجایی بخش دوم را به سال‌های پس از پیروزی انقلاب اختصاص داده است: وزارت آموزش و پرورش، نمایندگی مجلس، نخست‌وزیری، ریاست‌جمهوری، رابطه با امام خمینی، کشمکش با بنی‌صدر، بحران‌های دولت در بحبوحه‌ی جنگ و ترورها، و در نهایت واقعه‌ی هشتم شهریور و شهادت رجایی. در پایان نیز نتیجه‌گیری تحلیلی و کتابنامه‌ای مفصل آمده است تا جایگاه رجایی در نسل اول رجال انقلاب و خلأ پژوهشی درباره‌ی او روشن شود.

خلاصه کتاب زندگینامه سیاسی شهید رجایی

این کتاب مسیر زندگی محمدعلی رجایی را از یک کودک یتیم در خانواده‌ای مذهبی و فقیر در قزوین تا رسیدن به مقام ریاست‌جمهوری ترسیم کرده است. نویسنده نشان داده است که چگونه تربیت دینی، تلاش مادر، تجربه‌ی کار در بازار و دستفروشی، مهاجرت به تهران و تحصیل شبانه، شخصیت او را شکل داده است. سپس به ورود رجایی به نیروی هوایی، آشنایی با جریان‌های مذهبی - سیاسی، گرایش به معلمی به‌عنوان «شغل انبیا»، و پیوند عمیق او با مسجد هدایت و آیت‌الله طالقانی پرداخته شده است. در ادامه، کتاب به مبارزات سیاسی، دو دوره زندان، نقش رجایی در سال‌های منتهی به انقلاب، و سپس مسئولیت‌های او پس از پیروزی انقلاب می‌پردازد. سجاد راعی گلوجه در زندگینامه‌ی سیاسی شهید رجایی بر ویژگی‌هایی مانند مردم‌گرایی، ساده‌زیستی، صرفه‌جویی، قانون‌گرایی، خدامحوری و نگاه او به آموزش و پرورش به‌عنوان زیربنای جامعه تأکید کرده است و نشان داده است که چگونه این باورها در تصمیم‌ها و رفتار سیاسی رجایی بازتاب یافته است.

چرا باید کتاب زندگینامه سیاسی شهید رجایی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری مستند و مرحله‌به‌مرحله از شکل‌گیری یک کنشگر مذهبی - سیاسی ارائه کرده است که از پایین‌ترین طبقات اجتماعی به بالاترین سطوح قدرت رسیده است. خواننده با خواندن زندگینامه‌ی سیاسی شهید رجایی می‌تواند پیوند میان زیست شخصی، تربیت دینی، تجربه‌ی معلمی و سبک حکمرانی رجایی را در بستر تحولات انقلاب اسلامی دنبال کند و با بخشی از تاریخ سیاسی معاصر ایران از زاویه‌ای نزدیک‌تر آشنا شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به پژوهشگران و دانشجویان تاریخ و علوم سیاسی، علاقه‌مندان به تاریخ انقلاب اسلامی، کسانی که به بررسی سیره و سبک زندگی و مدیریت مسئولان نسل اول جمهوری اسلامی علاقه دارند و نیز خوانندگانی که به دنبال نمونه‌ای از پیوند دینداری فردی با کنش سیاسی هستند پیشنهاد می‌شود. «در کتاب حاضر سعی شده به سؤالات زیر پاسخ داده شود: حیات سیاسی، اجتماعی و علمی شهید رجایی چه مراحلی را پشت سر گذاشته است؟ علل گرایش وی به فعالیت‌های سیاسی چه بوده است؟ آیا در عرصه نظر و عمل در طول حیات وی وحدت وجود داشته است یا با لغزش‌هایی نیز همراه بوده است؟ مواضع و دیدگاه‌های وی در قبال تحولات قبل از پیروزی انقلاب اسلامی و پس آن چه بوده است؟ شهید رجایی در کدام طیف سیاسی یا ساختار رسمی سیاسی قرار داشت. این کتاب شامل دو بخش کلی، نتیجه‌گیری و کتابشناسی است. بخش اول خود به دو فصل و چند گفتار تقسیم گردیده است. در فصل اول حیات فردی و اجتماعی رجایی ترسیم شده و در فصل دوم نیز دوران مبارزه وی از دهه‌ی ۱۳۲۰ تا پیروزی انقلاب اسلامی به تصویر کشیده شده است. بخش دوم شامل سه فصل و چندین گفتار است. فصل اول از پیروزی انقلاب تا نخست‌وزیری او، از جمله وزارت آموزش و پرورش و نمایندگی مجلس شورای اسلامی را در برمی‌گیرد. فصل دوم دوره نخست‌وزیری رجایی و مسایل و رخدادهای مهم آن دوره را مورد بررسی و ارزیابی قرار داده و فصل سوم دوره‌ی کوتاه ریاست جمهوری، شهادت و اندیشه‌ها و دیدگاه‌های شهید رجایی و رابطه‌ی وی با امام (ره) را در برمی‌گیرد.»