کتاب جلوه هایی از هنر تصویرآفرینی در نهج البلاغه

کتاب الکترونیکی جلوه‌هایی از هنر تصویرآفرینی در نهج‌البلاغه نوشته حمید محمدقاسمی توسط انتشارات علمی و فرهنگی به چاپ رسیده است. این کتاب به بررسی یکی از جنبه‌های کمتر شناخته‌شده نهج‌البلاغه می‌پردازد و نقش تصویرسازی‌های بدیع و هنری در کلام امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام را تحلیل می‌کند.

درباره کتاب جلوه هایی از هنر تصویرآفرینی در نهج البلاغه

نهج‌البلاغه، اثری گرانبها از سخنان امام علی علیه‌السلام است که به دست سید رضی گردآوری شده و به دلیل غنای زبانی و عمق معانی، همواره مورد توجه دانشمندان، ادیبان و مفسران بوده است. کتاب حاضر با تمرکز بر تصویرآفرینی‌های متنوع این اثر، به تبیین ویژگی‌های بلاغی و هنری می‌پردازد که امام علی در سخنان خود به کار برده‌اند. نویسنده تلاش کرده است با بهره‌گیری از تحلیل‌های ادبی و بلاغی، تأثیرات هنری این تصاویر را که در انتقال مفاهیم و معارف دینی نقش بسزایی دارند، شرح دهد.

محمدقاسمی در مقدمه به این موضوع اشاره می‌کند که یکی از روش‌های مؤثر در جلب توجه مخاطب به معارف عمیق دینی، استفاده از هنر تصویرسازی است. او توضیح می‌دهد که امام علی علیه‌السلام با بهره‌گیری از تشبیهات، استعارات و تمثیلات، توانسته‌اند مفاهیم مجرد و انتزاعی را به شکلی محسوس و عینی به نمایش بگذارند.

از جمله مباحث اصلی کتاب می‌توان به مفهوم تجسیم اشاره کرد؛ تجسیم به معنای تصویرسازی از مفاهیم غیرمادی و انتزاعی در قالب‌هایی که قابل درک برای حس‌های انسانی باشند. این روش در کلام امام علی به‌طور گسترده به‌کار رفته و نویسنده در فصل‌های مختلف به نمونه‌های متعددی از این نوع تصویرسازی پرداخته است. به‌طور مثال، سخنان امام درباره دنیا و توصیف آن به‌عنوان موجودی فریبنده، یکی از این تجسم‌های زنده و پرتحرک است.

کتاب جلوه هایی از هنر تصویرآفرینی در نهج البلاغه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای پژوهشگران علوم دینی، دانشجویان رشته‌های زبان و ادبیات فارسی و الهیات، و علاقه‌مندان به تحلیل‌های بلاغی و ادبی از متون دینی مناسب است. همچنین می‌تواند منبع الهام‌بخشی برای کسانی باشد که به مطالعه زیبایی‌شناسی در متون مذهبی علاقه دارند.

بخشی از کتاب جلوه هایی از هنر تصویرآفرینی در نهج البلاغه

«تجسیم در اصطلاح به معنای صورت جسمانی دادن به امور معنوی وغیرمادی است. به عبارت دیگر، امور مجرده را به‌صورت مادی و محسوس و ملموس شناساندن و لباس مادی بر اندام آن‌ها پوشاندن است.

این شیوه در معرفی امور مجرد و انتزاعی، به‌ویژه آن هنگام که شناساندن آن‌ها به دیگران با دشواری مواجه می‌شود، نقشی مؤثر و بسزا ایفا می‌نماید و این روش در واقع با میل بشر به محسوسات، کاملا منطبق است و می‌خواهد تا آدمی را به نوعی از ورطه امور مخفی و دور از دسترس برهاند. از ابن مسکویه نقل شده است که می‌گوید: سرآغاز علوم و دانش‌های ما حواس است و از همین راه است که علوم ما گسترش می‌یابد. هنگامی که برای انسان از چیزی خبر می‌دهند که برایش قابل درک نیست و یا از چیزی سخن به میان می‌آورند که به عمرش مشاهده ننموده و برایش غریب است، او نمونه‌ای از امور محسوس را طلب می‌کند که اگر چنین چیزی در اختیارش گذاشته شود، فهم آن حقیقت برایش هموار می‌گردد و به آن انس می‌یابد.

به هرحال، تجسیم تلاشی است در جهت تقریب مفاهیم و حقایق غیرمادی به ذهن، و ابزاری است برای آشنایی بشر با آنچه که در حوزه مشهودات او نمی‌گنجد.

سخنان علی علیه‌السّلام سرشار از تعابیری است که در آن‌ها برای تبیین حقایق دینی و معارف الهی و آشکارساختن امور روحی و معنوی و پرده‌برداری از روحیات انسان‌ها، از اصل تجسیم استفاده شده که در این‌جا به نمونه‌هایی از آن اشاره داشته و در فصول بعد به بحث و بررسی تفصیلی دیگر نمونه‌ها خواهیم پرداخت.»