کتاب ژنتیک

کتاب ژنتیک به‌قلم استیو جونز با ترجمهٔ زهرا یوسفی را انتشارات شیرازه کتاب ما منتشر کرده است. این کتاب با زبانی ساده و با استفاده از تصاویر طنزآمیز به معرفی علم ژنتیک می‌پردازد.

درباره کتاب ژنتیک

علم ژنتیک، علم مطالعهٔ ژن‌ها و آثار آن‌ها بر تاریخ زیست در انواع گونه‌های حیوانی، انسانی و جانوری است. اما این علم دقیقاً از کجا آمده است و چه تحولاتی را پشت سر گذارده تا به امروز برسد و تغییراتی شگرف در زندگی کل ساکنان زمین ایجاد کند؟ کتاب ژنتیک به‌قلم استیو جونز، تلاشی است به زبانی ساده و روان برای معرفی علم ژنتیک به علاقه‌مندان.

خواندن کتاب ژنتیک را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

علاقه‌مندان به علوم زیست‌شناسی و نیز افراد کنجکاو در تاریخ حیات بر روی زمین از خواندن این کتاب سود خواهند برد.

بخشی از کتاب ژنتیک

«ژنتیک دربارهٔ تفاوت‌ها است...

 بین انسان‌ها یا هر جاندار دیگری چه بزرگ و چه کوچک

ژنتیک دربارهٔ شباهت‌های بین خویشاوندان چه زنده باشند و چه مرده نیز هست. و شباهت‌های بین جانداران مختلف زنده یا منقرض‌شده. ژن‌ها سند و گزارشی از تاریخ زیستی هستند. نحوهٔ چیدمان آن‌ها چیزهای زیادی دربارهٔ چگونگی تکامل انسان‌ها، ارتباطمان با دیگر جانداران و حیات می‌گوید. اما ژنتیک مدت‌ها پس از کاوش سرزمین‌های ناشناختهٔ جهان. مقدار زیادی از ژنتیک  در یک سطح یا سطح دیگر دربارهٔ جغرافیاست. و دیرتر از هر علم زیستی دیگری آغاز شد زیرا متأسفانه آنچه بدیهی پنداشته می‌شد معمولاً اشتباه بوده است. چیزی که گویی خیلی بدیهی است. برخی حتی فرازهایی از عهد عتیق را دلالتی بر درست بودن چنین باوری به شمار می‌آورند. و يعقوب ساقه‌هایی از صنوبر سبز را برداشت... و پوست آن‌ها را گرفت و قسمت سفیدی آن‌ها را آشکار کرد. سپس آن‌ها را جلوی گله‌های گاو قرار داد... گاوها آبستن شدند و زاده‌هایی راه‌راه خالدار و لکه‌دار به دنیا آوردند. لابان گفت می‌تواند از همهٔ خالدارها مراقبت کند. ولی فرزندان آنچه را که والدینشان تجربه کرده‌اند به ارث نمی‌برند. این بیستمین نسل است، لعنتی‌ها هنوز همهٔ آن‌ها دم دارند. فرزندان خیلی اوقات به همان شغل والدینشان می‌پردازند. خب اگر وراثت صفات اکتسابی درست نیست شاید فرزندان حد متوسط چیزی که قبل‌تر اتفاق افتاده هستند. داروین این ایده را که فرزندان از ترکیب خون والدینشان شکل می‌گیرند دوست داشت. هر چه باشد والدین او بسیار اشرافی بودند. خب اولش این ایده را دوست داشتم.

منشأ انواع

خیلی زود داروین مقاله‌ای کوتاه اما دردسرآفرین از فلمینگ جنکین (Fleeming Jenkin)، یک مهندس اسکاتلندی خواند که به یک مشکل چاره‌ناپذیر اشاره کرده بود اگر وراثت اینگونه عمل می‌کند، پس هر صفت مطلوب در هر نسل به‌وسیلهٔ صفات دیگر به‌تدریج کمرنگ شده و از بین می‌رود. در نتیجه تکاملی در کار نخواهد بود. جنکین معمولاً دیدگاه‌های نژادپرستانه‌ای داشت... او دیدگاهش را با این مثال بیان کرد. تصور کنید یک مرد سفید پوست کشتی شکسته، به جزیره‌ای که در آن سیاه‌پوستان زندگی می‌کنند وارد می‌شود. خب رفقا بگذارید من از میان همسران شما انتخاب کنم. هرچه باشد من بریتانیایی هستم.

خیلی زود پسر عمه داروین، فرانسیس گالتون (Francis Galton) به این موضوع علاقه‌مند شد. گالتون مردی عجیب و نچسب بود. پسر دایی من یک نابغه است. پس من هم همین‌طور. فرانسیس مانند اغلب دانشمندان قرن نوزدهم ثروتمند بود. او برخلاف پسر‌دایی‌اش (داروین) دورهٔ تحصیل در رشته پزشکی را به پایان رساند هر چند هیچ وقت طبابت نکرد. او در طی تحصیلش تصمیم گرفت اثر تمام داروهای موجود در کتاب را روی خودش امتحان کند و در آخر سر روغن مسهل کروتون تسلیم شد.

نبوغ موروثی

گالتون در زمان سفرش به آفریقا سوار بر یک گاو نر وارد خانهٔ یکی از رؤسای قبایل شد تا او را بترساند و تسلیمش کند برای آنکه بتواند اندازه‌های بدن او و اعضای قبیله‌اش را به‌وسیلهٔ سکستانت دریایی‌اش اندازه بگیرد. او به موضوع وراثت نبوغ علاقه‌مند بود. برای مثال قاضی شدن به نظر می‌رسید. این حرفه بارها و بارها در یک خانواده تکرار می‌شود. شاید نبوغ از طریق تولید مثل منتقل می‌شود اما چطور؟ آیا واقعاً ترکیب خون‌ها می‌تواند درست باشد؟ گالتون سعی کرد خون یک خرگوش سیاه را به یک خرگوش سفید منتقل کند.»