کتاب فایده گرایی جان استوارت میل

کتاب فایده‌گرایی جان استوارت میل نوشتۀ هنری آر. وست با ترجمۀ امیرحسین تقی‌پور در انتشارات آذرکلک به چاپ رسیده است. این کتاب نظریۀ فایده‌گرایی جان استوارت میل را بررسی نقادانه می‌کند و قصد دارد با طرح پرسش‌هایی مانع از پذیرش غیرنقادانه و بدون تأمل این نظریه شود.

درباره کتاب فایده گرایی جان استوارت میل

فایده‌گرایی نوعی آموزۀ اخلاقی است که مبانی آن در قرن نوزدهم شکل گرفت. البته پایه و اساس این فلسفه مربوط به دوران جدید نیست و به بیش از دو قرن پیش برمی‌گردد. اولین بار فرانسیس هاچسن، فیلسوف اسکاتلندی این نظریه را مطرح کرد و بعداً جرمی بنتام و پیرو او، جان استوارت میل در سراسر بریتانیا آن را بسط دادند.

جان استوارت میل یکی از بزرگان فایده‌گرایی کلاسیک است و برای دفاع از آن و پاسخ‌گویی به ایرادهای مخالفان تلاش زیادی کرد. فایده‌گرایی میل بر لذت‌گرایی یا اصالت لذت استوار است. میل، لذت را یگانه خیر ذاتی می‌دانست و معتقد بود اعمال را باید بر حسب فایده‌گرایی داوری کرد. جان استوارت میل رسالۀ فایده‌گرایی خود را در ۱۸۶۱ منتشر کرد. این رساله دربارۀ مبانی اخلاقی است. او در این کتاب ضمن بیان نظریه‌اش دربارۀ فایده‌گرایی به ایرادهای این نظریه پاسخ داده و گفته که بیشتر ایرادها به این نظریه مبتنی بر تفسیرهای اشتباه از فایده‌گرایی است. او فایده‌گرایی را نظامی اخلاقی برای شادکامی همگانی توصیف کرده و نوشته لذت و رهایی از رنج هدف نهایی عمل انسان است. 

هنری وست در کتاب فایده‌گرایی جان استوارت میل استدلال‌های میل را در دفاع از فایده‌گرایی بررسی کرده است. او پرسش‌های انتقادی دربارۀ اینکه آیا تحلیل‌های میل قانع‌کننده می‌توانند باشند ارائه کرده است. هنری وست قصد دارد با طرح پرسش‌های انتقادی خواننده را از پذیرش غیرنقادانۀ نظریات میل بازدارد. کتاب فایده‌گرایی جان استورات میل در ۴ فصل تدوین شده است. در این فصل‌ها بخش‌هایی از رسالۀ فایده‌گرایی میل آورده شده و مولف به تأثیر آرای میل بر دیگر متفکران در سال‌های بعد نیز اشاره کرده است.

خواندن کتاب فایده گرایی جان استوارت میل را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به همۀ دوستداران کتاب‌های فلسفی به‌ویژه مکاتب و نظریه‌ها پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب فایده گرایی جان استوارت میل

«پیش از طرح نظریه‌ی میل در متن برداشت‌های جانشین فایده‌گرایی، مناسب است فایده‌گرایی در در متن نظریات جانشین اخلاق، مطرح شود. فایده‌گرایی نظریه‌ای پیامدگراست و مدعی است که اعمال، قوانین، تدابیر سیاسی و نهادهای اجتماعی و اقتصادی به واسطه‌ی نتایج‌شان ارزیابی می‌شوند و بر اساس برداشت میل به واسطه‌ی کمک‌هایشان به بیشترین سعادت و شادکامی ارزیابی می‌شوند. اعمال درست هستند متناسب با اینکه به ارتقاء خوشبختی و شادکامی تمایل دارند و نادرستند متناسب با اینکه آن ها به ایجاد نقطه‌ی مقابل خوشبختی و شادکامی تمایل دارند. (میل ۱۸۶۱) چه نظریه‌ی جانشینی می‌تواند این اندیشه و عقیده را انکار کند؟ آیا هر انسانی باید به اندازه‌ای که نگران سعادت دیگر مردم است، سعادتمند باشد؟ آیا کسی نباید نگران ارتقاء خوشبختی و شادکامی باشد و از شقاوت و تلخ‌کامی دیگران جلوگیری کند؟»