کتاب روان‌شناسی عقده‌های روانی

«روان‌شناسی عقده‌های روانی» نوشته احمد علامه فلسفی(-۱۳۳۰)، پژوهشگر و مدرس علوم روان‌شناسی است.

عقده، محصول فشارها و ناراحتی‌های روانی و فکری، رنج‌های شدید درونی ناشی از امیال سرکوفته است. به عبارت دیگر مجموعه‌ی گرایش‌های ناخودآگاه که حالات، رویاها، رفتار و کردارهای شخصی را نشان می‌دهد، عقده نامیده می‌شود.

آمارهای تکان‌دهنده کشورهای پیشرفته صنعتی درباره تعداد روزافزون بیماران عصبی و روحی مبتلا به انواع عقده‌های روانی از جمله عقده حقارت، نشان‌دهنده این واقعیت است که پیشرفت علم و پیروزی‌های اعجاب برانگیز تکنولوژی به تنهایی و بدون پشتوانه‌ی دیانت و ارزش‌های الهی، اخلاقی و فضایل معنوی، قادر به تأمین سعادت و آرامش باطنی بشر نیستند.

این اصطلاح عقده (Complex) که ابتدا توسط بلوئر عنوان شد به وسیله زیگموند فروید و سایر روانکاوان مورد قبول واقع گردید و در سال‌های ۱۹۲۰- ۱۹۳۰ با استقبال عموم قرار گرفت.

در واژه‌شناسی روانکاوی این اصطلاح، ترکیبی از ویژگی‌ها، خصوصیات، تمایلات، هیجانات، احساسات و کردارهای عاطفی متضاد فردی است که همواره در ضمیر ناخودآگاه باقی می‌ماند و مجموعه‌ای کلی به صورت تفکیک‌ناپذیر سازمان می‌یابد و اجزاء وجودی شخص را تشکیل می‌دهد.

عقده‌ها به طور عادی بیماری‌زا محسوب نمی‌شوند لکن بر اثر ندانم‌کاری‌ها، سهل‌انگاری‌ها، خودکامگی‌ها، استبداد و جهل والدین و یا مربیان مسئول تربیت کودکان، زمینه بوجود آمدن عوارض ثانوی، رشد و شیوع چنین بیماری را فراهم می‌سازند. بدیهی است اگر راه حل طبیعی و معقول برای کودک در نظر گرفته نشود، اختلالاتی به صورت احساس عقده در خلق و خوی او بوجود می‌آید که استمرار یافتن و مزمن شدن آن در دوران بلوغ به صورت عقده حقارت تبدیل می‌شود.