کتاب پژوهش های قرآنی

کتاب پژوهش های قرآنی نوشتهٔ سیدمحمدباقر صدر و ترجمهٔ سیدجلال میرآقایی است و انتشارات دارالصدر (پژوهشگاه شهید صدر) آن را منتشر کرده است. این کتاب مشتمل بر تفسیر موضوعی قرآن کریم، درس‌های علوم قرآن و مقالات قرآنی است.

درباره کتاب پژوهش های قرآنی

پژوهش‌های قرآنی مجموعه‌ای از دروس و مقالات شهید صدر است که با در برداشتن نظریهٔ نو و اثرگذار او در عرصهٔ تفسیر موضوعی، در زمرهٔ یکی از مهم‌ترین آثار وی قرار دارد.

شهید صدر در کنار دیگر پژوهش‌ها و نظریه‌پردازی‌های خود در علوم اسلامی، به طور ویژه به قرآن کریم و علوم وابسته به آن پرداخت و در این عرصه نیز راه‌هایی نو گشود و مرزهای جدیدی را فتح کرد. کتاب پژوهش های قرآنی حاصل بخشی از این تلاش‌هاست که به دست ما رسیده و در سه فصل اصلی گرد آمده است:

«تفسیر موضوعی قرآن کریم»: این بخش درس‌های تفسیری شهید صدر در آخرین سال‌های زندگی کوتاه، اما پربار اوست. او در این درس‌ها پس از نقد روش‌های گوناگون تفسیری، با تبیین «نظریه الاستنطاق» به عنوان روش برگزیده در تفسیر موضوعی که به تولید نظریه در عرصهٔ علوم انسانی می‌انجامد، به بررسی مصداقی دو موضوع «سنت‌های تاریخ، انواع و ویژگی‌های آن» و «عناصر و روابط جامعه» در پرتو قرآن کریم می‌پردازد.

«درس‌های علوم قرآن»: مطالب این بخش نوشته‌های شهید صدر برای تدریس در دانشکدهٔ اصول‌الدین بغداد است.

«مقالات قرآنی»: مقالات شهید صدر در مجلهٔ الاضواء در این بخش آمده که در آن‌ها با رویکردی کاربردی به سه موضوع عمل صالح در قرآن، آزادی در قرآن و بهانه‌هایی که مبلغان با آن روبه‌رو می‌شوند، پرداخته است.

خواندن کتاب پژوهش های قرآنی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران علوم قرآنی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب پژوهش های قرآنی

«أعوذ بالله من الشیطان الرجیم، بسم الله الرّحمن الرّحیم، و أفضل الصلوات علی سید الخلق محمد و علی آله الطیبین الطاهرین.

خدایا ما را در شناخت کتابت ژرف‌اندیش گردان و از دل‌های ما تیرگی گناهان را بزدا تا نشانه‌هایت را دریابیم. از دیدگان ما پرده‌های دنیاطلبی و جلوه‌های دروغین آن را کنار زن تا جان‌های ما مالامال از هدایت تو گردد و ما را از حاملان قرآن و سنت پیامبر و از ره‌پویان طاعت خود گردان.

به زبان قرآن دعا کنیم:

(رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّک عَلَی کلِّ شَیءٍ قَدِیرٌ)؛ پروردگارا روشنایی ما را کامل گردان و ما را بیامرز که تو بر همه چیز توانا هستی.

(رَبَّنا لا تُؤَاخِذْنا إِنْ نَسِینَا أَوْ أَخْطَأْنا رَبَّنَا وَلا تَحْمِلْ عَلَینا إِصْرًا کمَا حَمَلْتَهُ عَلَی الّذِینَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنا وَلا تُحَمِّلْنَا مَا لا طَاقَةَ لَنا بِهِ وَاعْفُ عَنّا وَاغْفِرْ لَنا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلانَا فَانْصُرْنا عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرِینَ)؛ پروردگارا، اگر فراموش کردیم و یا اشتباه کردیم ما را مورد مؤاخذه قرار مده. پروردگارا بار سنگین بر عهده ما مگذار؛ آن‌گونه که بر دوش پیشینیان نهادی. پروردگارا آن‌چه را در توان ما نیست تکلیف مکن و بر ما ببخشای و ما را بیامرز، و به ما رحم کن. تو مولای ما هستی، پس ما را بر گروه کافران یاری فرما.

(رَبَّنا اغْفِرْ لَنا وَلِإِخْوَانِنا الّذِینَ سَبَقُونا بِالْإِیمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِی قُلُوبِنا غِلّاً لِلّذِینَ آمَنُوا رَبَّنا إِنّک رَؤُوفٌ رَحِیمٌ)؛ پروردگارا ما و برادرانمان را که در ایمان آوردن بر ما پیشی گرفتند، بیامرز و نسبت به آنان که ایمان آوردند در دل‌های ما کینه (و زنگار) قرار مده. پروردگارا تو خیرخواه و مهربان هستی.»