کتاب موانع نوسازی و اصلاح طلبی در ایران عصر قاجار

کتاب موانع نوسازی و اصلاح طلبی در ایران عصر قاجار نوشتهٔ یوسف علی نژاد ندافی و سکینه بهادری در انتشارات جامخانه منتشر شده است.

درباره کتاب موانع نوسازی و اصلاح طلبی در ایران عصر قاجار

یکی از ویژگی‌های ایران عصر قاجار، ظهور جریانات اصلاح‌طلب در آن بود. آشنایی با جوامع غربی از یک‌سو و فقدان پیشرفت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی از جانب قاجارها زمینه‌ساز پیدایش تلاش‌های اصلاح‌طلبانه متعددی شد. به‌موازات افزایش آگاهی ایرانیان بالاخص شماری از دولتمردان فهیم، تحصیل‌کرده و دنیادیده‌تر قاجار از ضعف‌ها و عقب‌ماندگی گسترده جامعه خود سبب گردید تا برخی از آنان به فکر اصلاحات بیفتند.

نخستین تلاش‌های اصلاح‌طلبانه از درون حاکمیت قاجار با کوشش میرزا عیسی و میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام پا گرفت. پس از آنان نوبت به شاهزاده عباس میرزا نایب‌السلطنه و فرمانده کل قوای ایران می‌رسد. میرزا تقی‌خان امیرکبیر، میرزا حسین‌خان سپهسالار، ملکم خان، امین‌الدوله و دیگران، اصلاح‌طلبان بعدی بودند. حتی در مقاطعی، خود ناصرالدین‌شاه، پادشاه مقتدر و نیرومند قاجار به دنبال اصلاحات بود. سرانجام به دنبال ایجاد تحولات گسترده در ساختار اقتصادی، وضعیت اجتماعی و مهم‌تر از همه مناسبات سیاسی حاکم بر جامعه ایران انقلاب مشروطه به وقوع پیوست.

کتاب موانع نوسازی و اصلاح‌ طلبی در ایران عصر قاجار به خواننده کمک می‌کند اطلاعات کاملی از سیر اصلاحات در ایران در دورهٔ قاجار داشته باشند. 

خواندن کتاب موانع نوسازی و اصلاح طلبی در ایران عصر قاجار را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به تاریخ اجتماع پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب موانع نوسازی و اصلاح طلبی در ایران عصر قاجار

«سربازان و سپاهیان «نظام جدید» دیگر وابستگی قومی و قبیلگی نداشتند. آنان به استخدام نظام جدید درمی‌آمدند و حقوق دریافت می‌کردند. عضویت آنان دایمی بود و پس از فراغت از عملیات یا به هنگام کشت محصول یا کوچ فصلی طایفه و یا بروز اختلافات محلی و جنگ‌های «حیدری نعمتی» جبهه را رها نمی‌کردند. نظام جدید دارای سلسله مراتب فرماندهی، یونیفورم و درجات نظامی به همراه نظم و دیسیپلین ارتش‌های جدید بود. مشکل بعدی عباس میرزا، که دقیقا بر سر راه امیر کبیر نیز قرار داشت، تهیه تسلیحات برای «نظام جدید» بود. در پی تأمین تسلیحات عباس میرزا مجبور بود تا کارخانه‌هایی ایجاد نماید. آنگاه بود که او دریافت، پیش نیاز ایجاد صنعت پدیده‌ای به نام علوم جدید است. بدین ترتیب در نتیجه جنگ‌های ایران و روس نخستین دسته از محصلین ایرانی برای فراگیری علوم و فنون جدید از پزشکی، داروسازی و چاپ گرفته تا توپ‌ریزی، آموزش زبان‌های اروپایی، تنظیمات عالیه و فنون نظامی مدرن، راهی اروپا شدند.

عباس میرزا همچنین در مطبوعات انگلستان، به منظور آنکه متخصصین و مهاجرین کشاورزی بتوانند به ایران آمده و در منطقه مهاباد «مستعمره‌نشین» ایجاد نمایند، اعلام آگهی داد. ۱۰به علاوه تلاش نمود تا در تبریز توسط میسیونرهای مذهبی، یک مدرسه جدید ایجاد نماید، تا مسلمانان و مسیحی‌ها با هم در آنجا به تحصیل بپردازند.

با وجود شور و اشتیاق زیاد عباس میرزا برای «نظام جدید» و انجام اصلاحات، تلاش‌های وی به جایی نرسید. مجموعه عواملی از جمله حسادت و رقابت شاهزادگان و درباری‌ها با عباس میرزا، کارشکنی خوانین و رؤسای ایلات، مخالفت شماری از روحانیون و فقدان پشتیبانی جدی فتحعلی شاه دست به دست یکدیگر داده و مانع از پیشرفت اصلاحات عباس میرزا شدند.»