کتاب تاریخ اندیشه های جامعه شناسی (جلد دوم)

کتاب تاریخ اندیشه های جامعه شناسی (جلد دوم)؛ از پارسونز تا اندیشمندان معاصر نوشتهٔ میشل لالمان و ترجمهٔ عبدالحسین نیک‌گهر است و انتشارات شرکت کتاب هرمس آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب تاریخ اندیشه های جامعه شناسی (جلد دوم)

علم جامعه‌شناسی در تاریخ علوم اجتماعی علمی نسبتاً جدید است اما تفکر دربارهٔ جامعه و زندگی انسان‌ها سابقه‌ای به قدمت تاریخ دارد. فلاسفهٔ دورهٔ باستان و مولفان رساله‌های کلامی و سیاسی در تحلیل‌هایشان پیوسته به ساماندهی رفتارهای انسان و به چگونگی روابط اجتماعی برحسب جامعه‌ها و اقلیم‌ها توجه کرده‌اند. به طوری که می‌توان گفت ایده‌هایی که از قدیم دربارهٔ زندگی اجتماعی انسان‌ها ابراز شده است و اندیشه‌های اجتماعی جدید که در قرن نوزدهم مردانی که خود را جامعه‌شناس می‌دانستند بیان کرده‌اند پیوستگی وجود دارد.

تاریخ اندیشه‌های جامعه‌شناسی که یک کتاب درسی برای آموزش نظریه‌های جامعه‌شناسی است در دو جلد تدوین شده است. جلد اول از آغاز تا ماکس وبر و جلد دوم از پارسونز تا معاصران را دربرمی‌گیرد.

جلد دوم، از پارسونز تا معاصران، به معرفی جامعه‌شناسان عمدتاً امریکایی، از اصالت فردی‌ها تا نظریه‌پردازان پسامدرنیته اختصاص یافته است. کتاب در ۴ بخش و ۹ فصل تدوین شده است.

بخش اول به معرفی جامعه‌شناسان معاصر اختصاص یافته و در فصل ۱ جامعه‌شناسی‌ها و جامعه‌شناسان امریکایی در قرن بیستم معرفی شده‌اند. ابتدا جامعه‌شناسان مکتب شیکاگو، در بخشی با عنوان مطالعات اجتماعی در عصر کارشناسان بررسی شده‌اند. سپس به ترتیب تحلیل‌های پل لازارسفلد نوزایی جامعه‌شناسی امریکا پیرامون سه قطب جامعه‌شناسی رفتارگرا، جامعه‌شناسی تاریخی (سوروکین) و جامعه‌شناسی اقتصادی بررسی شده است.

فصل ۲ از بخش اول به بازسازی جامعه‌شناسی اروپا اختصاص یافته است و به ترتیب جامعه‌شناسی فرانسه با افول سلطهٔ دورکیم و جامعه‌شناسی آلمان با ظهور مکتب فرانکفورت و حرفه‌ای شدن جامعه‌‌شناسی بررسی شده است.

بخش دوم با عنوان ساماندهی پدیدهٔ اجتماعی در ۳ فصل تدوین شده است. در فص ۳، دیدگاه‌ فرهنگ باوری، ابتدا اصول نظری فرهنگ‌باوری در پرتو اندیشه‌های فروید، نوربرت الیاس، مارگارت مید و سپس جامعه‌شناسی فرهنگ‌باور در بوتهٔ آزمون مطالعات مکتب شیکاگو و در پایان مفاهیم نفوذ، سلطه و دگرگونی‌ ارزش‌ها و محدودیت‌های فرهنگ‌باوری از دیدگاه ریمون بودون بررسی شده است. در فصل ۴ با عنوان کارکردگرایی و نظریهٔ سیستم‌ها به ترتیب کارکردگرایی تالکوت پارسونز و خاستگاه‌های نظریه‌اش در آثار برنیسلاو مالینوفسکی و رادکلیف براون بررسی می‌شود. سپس نظریهٔ کارکردگرایی با برد متوسط رابرت مرتون در مقام اصلاح‌گرا کارکردگرایی و نیکلاس لوهمان به عنوان جامعه‌شناس ساختارگرای کارکردی بررسی شده است. فصل ۴ با مناظرهٔ معروف لوهمان و هابرماس در اوایل دههٔ ۱۹۷۰ با موضوع فناوری اجتماعی در برابر نظریهٔ انتقادی پایان می‌یابد.

در فصل ۵، تحلیل ساختاری وقایع اجتماعی، رویکردهای ساختارگرایی در چشم‌انداز نظریهٔ آلتوسر و تاثیرش بر جامعه‌شناسی نیکوس پولانزاس، اسطوره و نشانه‌شناسی رولان بارت، انسان‌شناسی ساختاری کلود لوی اشتراس و جامعه‌شناسی شناخت میشل فوکو و «آن سوی ساختارگرایی» در جامعه‌شناسی هانری لوفور و ساختارگرایی تکوینی پیر بوردیو با شرح بیشتر بررسی شده‌اند.

در بخش سوم با عنوان تناقض‌های کنش اجتماعی پس از مرور قرائت‌های گوناگون نظریه‌های کارل مارکس و عبور یورگن هابرماس از این تناقض‌ها نظریهٔ تاثیرگذار کنش ارتباطی وی مطرح شده است. در بخش چهارم کتاب با عنوان ساختن کنش اجتماعی مولف ابتدا به نظریه‌پردازان فردگرایی روش‌شناختی می‌پردازد و در راستای میراث وبری از تفکر ریمون بودون مدافع نظریهٔ فردگرایی روش‌شناختی رمزگشایی می‌کند. در فصل دوم بخش چهارم ابتدا بازگشت پیروزمندانهٔ مکتب شیکاگو و رونق مجدد بازار مطالعات میدانی با دو رویکرد کنش متقابل گرایی و رویکرد مردم‌نگاری در مطالعات زندگی روزمره بررسی می‌شود.

آنچه این کتاب را متمایز می‌کند این است که مولف علاوه بر تحلیل شخصی‌اش، ۱۲۵ متن از آثار اصلی بررسی‌شده در کتاب و ۶۵ نشانه از مفسران این آثار را شاهد آورده است.

خواندن درباره کتاب تاریخ اندیشه های جامعه شناسی (جلد دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران و دانشجویان رشتهٔ علوم اجتماعی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از درباره کتاب تاریخ اندیشه های جامعه شناسی (جلد دوم)

مارکسیسم در نسخهٔ ارتدکسی‌اش و بیشتر در فرانسه و آلمان و در نسخهٔ اطلاح‌طلبی‌اش بیشتر در انگلستان بازتاب داشته است. با این وصف، دو کشور اول نیز به اصلاح‌طلبی سیاسی به کل بی‌اعتنا بودند. در فرانسه این اطلاح طلبی به ویژه در امکان‌گرایی پل بروس شخصیت معتدلی که در ۱۸۸۲ در کنگره فدراسیون کارگران فرانسه در جناح اکثریت است تبلور می‌یابد.