کتاب تاملات سینمایی

کتاب تاملات سینمایی (Cinema speculation) نوشته کوئنتین تارانتینو و ترجمه حمیدرضا خطیبی است و انتشارات شرکت کتاب هرمس در سال ۱۴۰۴ آن را منتشر کرده است. این اثر فقط مجموعه‌ای از یادداشت‌های پراکنده درباره‌ی فیلم‌ها نیست، بلکه روایتی شخصی و دقیق از سال‌هایی است که هالیوود از الگوهای قدیمی فاصله می‌گرفت و شکل تازه‌ای پیدا می‌کرد. تارانتینو در این کتاب از تجربه‌های کودکی و نوجوانی خود در سالن‌های سینما شروع می‌کند و از خلال خاطره‌هایش به‌سراغ فیلم‌ها، بازیگران، کارگردانان و تغییرات فرهنگی مهم می‌رود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تاملات سینمایی اثر کوئنتین تارانتینو

کتاب تاملات سینمایی، نوشته‌ی کوئنتین تارانتینو، روایت زندگی روزمره و حافظه‌ی شخصی‌ تارانتینو است که به سینما آمیخته شده است. او از تجربه‌ی بزرگ‌شدن در نزدیکی هالیوود و تماشای فیلم‌ها در سال‌های کودکی و نوجوانی به‌عنوان نقطه‌ی ورود استفاده می‌کند تا تصویری زنده از فضای سینمای آمریکا در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ بسازد. کتاب فقط به خاطره‌گویی محدود نمی‌ماند و به بحث درباره‌ی تغییر سلیقه‌ها، جابه‌جایی ستاره‌ها، دگرگونی لحن فیلم‌ها و پیدایش نسل تازه‌ای از فیلم‌سازان نیز می‌رسد.

کتاب تاملات سینمایی در ادامه فصل‌به‌فصل به‌سراغ فیلم‌ها و چهره‌هایی می‌رود که برای تارانتینو اهمیت ویژه‌ای داشته‌اند. از بولیت و هری کثیف تا راننده تاکسی، فرار از آلکاتراز و هاردکور، هر فصل هم‌زمان نقد، خاطره، تحلیل و ثبت حال‌وهوای یک دوره است. او فقط درباره‌ی کیفیت فیلم‌ها حرف نمی‌زند و توضیح می‌دهد که هر اثر در چه فضایی دیده شده، چه واکنش‌هایی برانگیخته و چگونه با تغییرات اجتماعی و فرهنگی زمانه‌اش گره خورده است. در کنار این‌ها، فصل‌هایی هم به منتقدان، فیلم‌سازان نسل تازه و حتی افراد اثرگذار زندگی شخصی او اختصاص دارد.

کتاب تاملات سینمایی از این نظر جالب است که نگاه یک فیلم‌ساز شناخته‌شده را به‌صورت مستقیم و بی‌واسطه ثبت می‌کند؛ نگاهی که هم شیفته‌ی تاریخ سینماست و هم اهل مخالفت، مقایسه و داوری صریح. متن پر از نام فیلم‌ها، بازیگران، کارگردانان و موقعیت‌های فرهنگی است و به‌همین دلیل فراتر از یک مرور ساده است. کوئنتین تارانتینو فضایی می‌سازد که در آن سالن سینما، خیابان‌های لس‌آنجلس، بحث‌های بعد از فیلم و حافظه‌ی تماشاگر با هم یکی می‌شوند و تصویری از دوره‌ای پرتنش و تعیین‌کننده در تاریخ هالیوود شکل می‌گیرد.

خلاصه کتاب تاملات سینمایی

کتاب تاملات سینمایی شرح مواجهه‌ی کوئنتین تارانتینو با سینما از سال‌های کودکی تا آغاز جوانی است؛ مواجهه‌ای که از تماشای فیلم در کنار مادر و ناپدری شروع می‌شود و کم‌کم به نوعی آموزش غیررسمی سینما تبدیل می‌شود. او از تجربه‌ی دیدن فیلم‌های بزرگسالانه در سن کم، واکنش تماشاگران در سالن‌ها و تأثیر فیلم‌های مهم دهه‌ی ۱۹۷۰ بر ذهن خود می‌گوید.

تارانتینو در بخش‌های بعدی، به بررسی فیلم‌ها و فیلم‌سازانی می‌رسد که به‌ نظرش در شکل‌گیری هالیوود جدید نقش داشته‌اند. نتیجه متنی است که هم خاطره‌نگاری است، هم نقد سینمایی و هم روایتی از دوره‌ای که سینمای آمریکا در حال پوست‌اندازی بود.

چرا باید کتاب تاملات سینمایی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تاملات سینمایی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری نزدیک از دگرگونی هالیوود در دهه‌ی ۱۹۷۰ ارائه می‌دهد.
• خواننده با نگاه شخصی کوئنتین تارانتینو به فیلم‌ها و فیلم‌سازان مهم آن دوره آشنا می‌شود.
• کتاب نشان می‌دهد که تجربه‌ی تماشای فیلم در سالن سینما چگونه بر درک و حافظه‌ی سینمایی اثر می‌گذارد.
• فصل‌های کتاب فقط معرفی فیلم نیستند و واکنش اجتماعی و فرهنگی پیرامون آن‌ها را هم در بر می‌گیرند.
• این اثر برای شناخت سلیقه، معیارها و حساسیت‌های سینمایی تارانتینو منبعی مفید است.

خواندن کتاب تاملات سینمایی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تاملات سینمایی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ هالیوود و دوره‌ی گذار از سینمای کلاسیک به هالیوود جدید.
• خوانندگانی که می‌خواهند با فیلم‌ها و چهره‌های مهم دهه‌ی ۱۹۷۰ از زاویه‌ی دید یک فیلم‌ساز آشنا شوند.
• کسانی که به نقدهای صریح و مقایسه‌های سینمایی علاقه دارند.
• مخاطبانی که از پیوند خاطره‌های شخصی با بحث‌های سینمایی لذت می‌برند.
• علاقه‌مندان به آثار و جهان فکری کوئنتین تارانتینو.

درباره کوئنتین تارانتینو

کوئنتین تارانتینو (Quentin Tarantino) فیلم‌ساز، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده و بازیگر آمریکایی، متولد ۲۷ مارس ۱۹۶۳ در ناکسویلِ ایالت تنسی است. او از تأثیرگذارترین کارگردانان سینمای معاصر به‌ شمار می‌رود و آثارش به روایت‌های غیرخطی، دیالوگ‌های ماندگار، خشونت اغراق‌آمیز و ارجاعات فراوان به فرهنگ عامه شهرت دارند. تارانتینو تنها فرزند تونی تارانتینو، بازیگر و موسیقیدان ایتالیایی‌تبار، و کانی مک‌هیو، پرستار اهل تنسی، است.

او از نوجوانی علاقه‌ی فراوانی به سینما داشت و به‌جای تحصیل در مدرسه‌ی فیلم‌سازی، با کار در سینما و فروشگاه‌های عرضه‌ی فیلم، دانش خود را به‌صورت تجربی گسترش داد. نخستین موفقیت بزرگش با فیلم مستقل «سگ‌های انباری» (Reservoir Dogs) در سال ۱۹۹۲ رقم خورد، اما دو سال بعد با ساخت «پالپ فیکشن» (Pulp Fiction) به شهرتی جهانی دست یافت. این فیلم علاوه‌بر کسب نخل طلای جشنواره‌ی کن، جایزه‌ی اسکار بهترین فیلم‌نامه‌ی غیراقتباسی را برای تارانتینو و راجر اوری به ارمغان آورد.

از دیگر آثار شاخص او می‌توان به «جکی براون» (Jackie Brown)، دوگانه‌ی «بیل را بکش» (Kill Bill)، «ضدمرگ» (Death Proof)، «حرامزاده‌های لعنتی» (Inglourious Basterds)، «جنگوی زنجیرگسسته» (Django Unchained)، «هشت نفرت‌انگیز» (The Hateful Eight) و «روزی روزگاری در هالیوود» (Once Upon a Time in Hollywood) اشاره کرد. او همچنین فیلم‌نامه‌ی «از گرگ‌ومیش تا سپیده‌دم» (From Dusk Till Dawn) را نوشت و در آن ایفای نقش کرد.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

کوئنتین تارانتینو در طول فعالیت حرفه‌ای خود جوایز و افتخارات متعددی کسب کرده است. او دو بار جایزه‌ی اسکار بهترین فیلم‌نامه‌ی غیراقتباسی را برای فیلم‌های «پالپ فیکشن» و «جنگوی زنجیرگسسته» دریافت کرده و علاوه‌بر این، برنده‌ی نخل طلای جشنواره‌ی کن، چندین جایزه‌ی بفتا، گلدن گلوب و دیگر جوایز معتبر سینمایی شده است.

موفقیت‌های هنری او موجب شد در سال ۲۰۰۵ نامش در فهرست ۱۰۰ شخصیت تأثیرگذار جهان مجله‌ی تایم قرار گیرد و دو سال بعد نیز نشریه‌ی دیلی تلگراف او را در میان ۱۰۰ نابغه‌ی زنده‌ی جهان معرفی کند. تارانتینو همچنین به‌پاس خدماتش به صنعت سینما، صاحب ستاره‌ی پیاده‌روی مشاهیر هالیوود شده است. آثار او از پرارجاع‌ترین و پرمطالعه‌ترین فیلم‌های سینمای معاصر در پژوهش‌های دانشگاهی هستند.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

نشر نیماژ با عنوان تعمق در سینما و با ترجمه‌ی مازیار فکری‌ارشاد و نشر ایجاز با عنوان  گمانه‌های سینمایی و با ترجمه‌ی مجید کیانیان در سال ۱۴۰۴ این کتاب را منتشر کرده‌اند.

بخشی از کتاب تاملات سینمایی

«استیو مک‌کویین، در کنار پُل نیومن و وارن بیتی، بزرگ‌ترین ستارهٔ مردِ جوان سینما در دههٔ ۱۹۶۰ بود. بریتانیا سهم خود را از مردان جوان سرآمد و هیجان‌انگیز هالیوود داشت، بازیگرانی مانند مایکل کِین، شاون کانری، آلبرت فینی، و ترنس استَمپ، اما از میان مردان جوان و جذاب آمریکایی -- که ستاره‌های حقیقی سینما نیز بودند-- مک‌کویین و نیومن و بیتی چنین موقعیتی داشتند. یک رده پایین‌تر، جیمز گارنر و جورج پِپارد و جیمز کابرن به چشم می‌خوردند. اما در بیشتر موارد، وقتی یکی از این سه بازیگرِ دوم نقش اول فیلمی را بر عهده داشت، علتش آن بود که یکی از سه نفر ردهٔ اولْ بازی در آن فیلم را رد کرده بود. تهیه‌کنندگان به دنبال نیومن یا مک‌کویین بودند و ناگزیر به جورج پِپارد رضایت می‌دادند. یا مک‌کویین را می‌خواستند و به جیمز کابرن اکتفا می‌کردند. آنان به دنبال بیتی بودند و به جورج همیلتون می‌رسیدند. جیمز گارنر در واقع آن‌قدر محبوب بود که هرازگاهی فیلم‌نامه‌هایی دریافت کند که اثر انگشت سه ستارهٔ برتر روی آن‌ها دیده نمی‌شد، اما نه در اغلب موارد.»