کتاب اردو بیاموزیم

اردو بیاموزیم کتابی جامع برای آموزش زبان اردو است که عبدالحکیم شه‌بخش آن را نوشته و انتشارات ندوی این کتاب را به چاپ رسانده است.

زبان اردو یکی از زبان‌های هندو آریایی است که اشتراکات زیادی با زبانهای فارسی و عربی دارد. این زبان در شبه قاره هند، بعضی از شهرهای امارات متحده عربی و عربستان و کشورهای حومه رواج دارد: در پاکستان که جمعیتی بالغ بر ۲۲۰ میلیون نفر دارد، زبان رسمی و زبان ارتباط بین مردم اردو است. اردو یکی از ۲۲ زبان رسمی در هندوستان و زبان مشترک هندیهاست؛ چندین روزنامه و رسانه به این زبان فعالیت می‌کنند و سالانه صدها مقاله و کتاب به اردو چاپ می‌کنند: گرچه برخی، هندی را به خاطر رسم‌الخط و بعضی واژگان خاصش، زبانی مستقل و غیر از اردو نام برده‌اند، اما حقیقت این است که اردو و هندی یک زبان با تفاوت‌های اندک هستند؛ یکی در هندوستان و اصطلاحات خاص آن کشور رایج‌تر است و دیگری در پاکستان.

درباره کتاب اردو بیاموزیم

زبان اردو بیشتر زبان مسلمانان است و اصطلاحات دینی و اسلامی (عربی و فارسی) در آن به وفور دیده می‌شود. اردو و هندی دارای ریشه از زبان سانسکریت و پراکریت هستند و شاخ و برگ‌هایشان را از عربی و فارسی و ترکی گرفته‌اند. اهمیت این زبان برای اهل علم و علاقه‌مندان به علوم دینی بیشتر است؛ اردو بعد از عربی دومین زبان گسترده و رایج درمیان مسلمانان است. هرجایی که جماعت دعوت و تبلیغ فعال است، کسانی که این زبان را بلد باشند هم حضور دارند؛ در کشورهای شرق آسیا یا اروپا و آمریکا و حتی آفریقا افراد زیادی با این زبان آشنا هستند: شما چه برای عبادت به سرزمین حرمین شریفین بروید یا برای تجارت به کشورهای خلیجی یا برای صیادی به سواحل یمن و سومالی و... اگر اردو بلد باشید، هرگز مشکلی برای ارتباط با دیگران نخواهید داشت. علاوه براین، بعد از عربی میتوان گفت بیشترین کتابهای دینی موجود به زبان اردو هستند. دهها تفسیر قرآن، شرح حدیث، کتب فتاوا و مواعظ و سخنرانیهای دینی و اصلاحی در زبان اردو نوشته شده که بعضا در زبان عربی هم نظیر ندارند. کتابهای درسی مدارس دینی شبه قاره هند (معروف به درس نظامی) شروحات زیادی به زبان اردو دارند و آشنایان به این زبان به راحتی میتوانند از این دریای علم بهره ببرند.

کتاب اردو بیاموزیم را به چه کسانی پیشنهاد می کنیم

این کتاب را به کسانی که مایلند زبان اردو را بیاموزند پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب اردو بیاموزیم

«شورای هماهنگی مدارس دینی اهل سنت سیستانوبلوچستان» تصویب کرد کتابی برای آموزش زبان اردو به طلاب تدوین و در برنامه درسی گنجانده شود.کتاب پیش رو نتیجهٔ همین تصمیم استادان و بزرگان شورای مذکور است که حسب مشورت و راهنماییهایشان، بالاخص راهنماییهای مولانا مفتی محمد قاسم قاسمی حفظهالله این کتاب در قالبی خاص تدوین شده است. بیشترین تمرکز و هدف اصلی این کتاب، توانمند ساختن زبانآموز به درک مفهوم متنهای عمومی اردو، گسترش دایره لغت و توانایی نگارش متنهای ساده و مختصر به زبان اردو است. با توجه به اینکه دستور زبان برای یادگیری هر زبان از اهمیت فراوانی برخوردار است، بعضی از قواعد ضروری به زبان ساده همراه با تمرین در کتاب گنجانده شدهاند. بیشتر قواعد به نقل از «تعلم اللغة الأردیة بالطریقة العصریة»، اثر مولانا دکتر عبدالرزاق اسکندر و «۱ اروو» اثر مولوی عبدالحق (معروف به پدر اردو) اقتباس شدهاند. مکالمات روزمره به کتاب اضافه شدهاند تا علاقهمندان طبق نیازشان استفاده کنند؛ قرارگرفتن در موقعیت، کار دشواریست، اما غیر از این، بعضی هرچند یادگیری مکالمات با حفظ کردن محض و بدون دسترسی به متن مکالمات کار یادگیری را آسانتر میکند محتوای اصلی کتاب، متنهای درسیبرگرفته از سلسله کتابهای «ژووآموز «دو»، مصوب وزارت آموزش پاکستان هستند: این درسها نیز دارای تمرین هستند که قدری تسهیل و یا تعدیل زبانآموزان عزیز این شدهاند. متون را با دقت بخوانند و تلفظ درست واژهها را خوب یاد بگیرند. تمرینات این دروس به زبان اردو هستند و زبانآموزان در صورت داشتن مشکل برای فهم عناوین تکالیف، از مدرسان کمک بگیرند، برای تشخیص بهتر تلفظ کلمات اردو یا معانی آنها، فرهنگ لغت «روز اللغات (ان)» و سایت info.urdulughat به زبانآموزان و مدرسان این کتاب توصیه میشود.ضمنا معادل فارسی کلمات مشکل در پایان کتاب نیز قابل ملاحظه است. در مجموع این کتاب، منبعی جامع برای یادگیری زبان اردو نیست و اصولا یادگیری هر زبان جدید، با اتکا بر کتاب و مدرس زبان ممکن نیست؛ این امر به پشتکار و تلاش زبانآموز بستگی دارد. بنابراین، علاقهمندان زبان اردو در نظر داشته باشند که این کتاب راه را برای یادگیری بیشتر و بهتر زبان هموار میسازد و با تمرین و تلاش میتوانند این زبان را فرابگیرند، انشاءالله. در پایان از همه عزیزانی که به نحوی در تهیه و تدوین و چاپ این کتاب همکاری داشتهاند، صمیمانه سپاسگزاری میشود. از زبانآموزان و کارشناسان و استادان فن استدعا میشود برای بهتر شدن محتوای کتاب، انتقادها، پیشنهادها و نقطهنظرات خویش را با گردآورنده درمیان بگذارند. 

عبدالحکیم شهبخش - دارالعلوم زاهدان

۱۳۹۹ مرداد ۲۰ / ۱۴۴۱ ذوالحجه ۲۰