کتاب بررسی کنترل نسل شیعه از منظر فقه شیعه و پیامدهای آن

کتاب بررسی کنترل نسل شیعه از منظر فقه شیعه و پیامدهای آن نوشته فرنوش شریعتی سرابی است. 

درباره کتاب بررسی کنترل نسل شیعه از منظر فقه شیعه و پیامدهای آن

بحث از جمعیت، پویایی و ابعاد آن، یعنی میزان رشد، ساختار سنی، باروری، مرگ و میر و مهاجرت، به شدت متأثر از محیط و بستر اجتماعی در حال تغییر پیرامونی خود هستند، آن‌ها نیز به نوبۀ خود، ابعاد مختلف توسعه نظیر توسعۀ اقتصادی، توسعۀ اجتماعی، توسعۀ انسانی، و توسعۀ پایدار را تحت تأثیر قرار می‌دهند.  از این‌ رو، همواره بحث از جمعیت، ازدیاد و یا کاهش و کنترل آن و نیز تنظیم خانواده، در طول تاریخ در عرصه‌های علمی و مباحث نظری و عملی از جمله مباحث جذاب و جدالی بوده است. 

قدمت این بحث را می‌توان به بیش از دو هزار و سیصد سال قبل یعنی به زمان افلاطون برگرداند. آنجا که وی در کتاب جمهور خود این بحث را این گونه مطرح کرده است که وقتی یک گروه نخبه حاکم بخواهد جامعه را هدایت کند، باید به مقوله جمعیت توجه نماید.

 همچنین برای حکومت‌ها، حاکمان و سیاستمداران موضوع جمعیت همواره به عنوان موضوعی راهبردی و استراتژیک مطرح بوده است. در کشور ما نیز در سال‌های اخیر، به ویژه پس از انقلاب اسلامی، بحث کنترل نسل از طریق «تنظیم خانواده»، موضوعی چالشی و بحث انگیز بوده است. چالش‌های جمعیتی در قالب محورهایی نظیر مسائل جمعیت و شهرنشینی، جمعیت و اشتغال، جمعیت و محیط زیست، توزیع درآمد و فقر، امنیت غذایی، شاخص سواد و آموزش، برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان، سیاست اجتماعی، بهداشت و سلامت، تغییر ساختار سنی جمعیت و پیامدهای آن و آینده باروری در ایران مطرح و مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

 اهمیت موضوع تا جایی است که با نگاهی اجمالی به روند رشد جمعیت از دهۀ پنجاه تا دهۀ هفتاد، ما شاهد دو برابر شدن جمعیت ایران هستیم. در سال ۱۳۷۵ جمعیت ایران، حدود ۶۰ میلیون نفر گزارش شد. از نظر جمعیت شناسان، ۲۰ سال گذشته دوره انفجار جمعیت جوان در کشور بوده است. از این‌ رو، برنامۀ تنظیم جمعیت در ایران پس از انقلاب، میان دولتمردان به یک سیاست راهبردی تبدیل گردید. به‌ویژه مشکلات جنگ و پس از آن و نابسامانی‌های فرهنگـی، اجتمـاعی، اقتصادی، تحریم‌ها و نیز مشکلات فراروی کشور در بخش آموزش، بهداشت، مسکن و... زمینه‌ساز تبدیل «کنترل جمعیت» و «تنظیم خانواده» به یک موضوع راهبردی شد.

 اکنون پیامد این موضوع در دهه ۹۰ این شده است که ما با افت شدید جمعیت مواجه هستیم و در چند سال آینده با رشد منفی جمعیت و پیر شدن تدریجی جمعیت مواجهیم. به هر حال، این موضوع با توجه به تأثیرات فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی گسترده‌اش از جمله موضوعاتی است که باید به جد مورد بحث اندیشمندان قرار گیرد. این پیامدهای ناخوشایند موجب شده است که نظام اسلامی در این موضوع تجدیدنظر نموده و پیامدهای منفی سیاست کنترل جمعیت را جدی تلقی نماید. در همین زمینه، بر اساس سناریوی رشد پایین جمعیتی، که سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۰ منتشر کرده است، اگر ایران به همین صورت به ادامه جایگزینی جمعیتی بپردازد و برنامه‌ای برای تعادل آن نداشته باشد. این کتاب سعی دارد موضوع جمعیت را از منظر فقه شیعه بررسی کرده و اطلاعات جامعی در اختیار مخاطبان قرار دهد.

خواندن کتاب بررسی کنترل نسل شیعه از منظر فقه شیعه و پیامدهای آن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام فعالان حوزه جامعه‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.