کتاب خانواده درمانی راهبردی کوتاه مدت برای نوجوانان سوء مصرف کننده مواد

کتاب خانواده درمانی راهبردی کوتاه مدت برای نوجوانان سوء مصرف کننده مواد نوشته خوزه شابوچنیک است که با ترجمه هاجر شهرانی و دیگران منتشر شده است. این کتاب راهنمای درمانی برای اعتیاد به مصرف مواد است. 

درباره کتاب خانواده درمانی راهبردی کوتاه مدت برای نوجوانان سوء مصرف کننده مواد

خانواده درمانی راهبردی کوتاه مدت (BSFT) یک مداخله کوتاه مدت است که در درمان نوجوان مصرف کننده مواد همراه با سایر مشکل‌های رفتاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مشکل‌های رفتاری وابسته شامل مشکل‌های رفتاری در خانه و مدرسه، رفتار مخالف، بزهکاری، رابطه با گروه همسالان ضداجتماعی، رفتار پرخاشگرانه وخشونت آمیز و رفتار پرخطر جنسی است.

BSFT بر سه اصل استوار است. اولین این که BSFT یک رویکرد سیستمی خانواده است. سیستم‌های خانواده به این معنا است که اعضای خانواده به یکدیگر وابسته هستند و آن چه که روی یک عضو از خانواده اثر می‌گذارد، بر روی سایر اعضای خانواده نیز تأثیر گذار است. بر طبق تئوری سیستمی خانواده، نوجوان مصرف کننده مواد یک عضو از خانواده است که علائم مرضی را نشان می‌دهد و این علائم شامل مصرف مواد و مشکل‌های رفتاری وابسته به آن است. این علائم بیمار تا حدودی به ما نشان می‌دهد که در سیستم خانواده چه خبر است.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد که خانواده نیرومندترین و پایدارترین عامل در رشد و نمو کودکان و نوجوانان است. به همین دلیل، مداخلات مبتنی بر خانواده، به عنوان درمان‌هایی برای نوجوانان مصرف کننده مواد مورد مطالعه قرار گرفته و اثربخشی آن هم در درمان مصرف مواد و هم درمان مشکلات رفتاری ناشی از مصرف مواد تایید شده است. 

دومین اصل BSFT این است که الگوهای تعاملی در خانواده، رفتار همه اعضای خانواده را تحت تاثیر قرار می‌دهد. الگوهای تعاملی به عنوان رفتارهای همیشگی و دائمی در بین اعضای خانواده که به صورت عادت درآمده و به طور مرتب تکرار می‌شوند، تعریف می‌شود. به عنوان مثال نوجوانی که با مادر و مادر بزرگ خود زندگی می‌کند، وقتی بین مادر و مادر بزرگ دعوا و درگیری پیش می‌آید با جلب توجه دعوا را به سمت دیگری می‌برد. در موردهای افراطی‌تر نوجوان ممکن است برای جلب توجه و منحرف کردن دعوا و کشمکش بین مادر و مادر بزرگ دچار مسمومیت شدید ناشی از مصرف مواد گردیده و یا توسط پلیس دستگیر شود.

نقش مشاور BSFT این است که الگوهای تعاملی خانواده که با مشکل‌های رفتاری نوجوان در ارتباط است را شناسایی کند. به عنوان مثال مادر و مادربزرگی که در مورد وضع قوانین و رسیدن به نتیجه برای مشکل نوجوان با هم بحث و مشاجره می‌کنند هیچ وقت به توافق نمی‌رسند. چون نوجوان با تلاش‌هایش برای خود تخریبی و جلب توجه، توافق آن‌ها را به هم می‌زند. بنابراین سومین اصل BSFT طراحی مداخله‌های هدفمند و شیوه‌های کاربردی برای تغییر این الگوهای تعاملی است (به عنوان مثال مادر و مادربزرگ هرچه قدر تلاش می‌کنند، در وضع قوانین شکست می‌خورند) که به طور مستقیم با مصرف مواد نوجوان و سایر مشکل‌های رفتاری در ارتباط است.  متون علمی رویکردهای درمانی گوناگونی را برای نوجوانان مصرف کننده مواد از قبیل درمان رفتاری، درمان چند وجهی و سایر رویکردهای خانواده درمانی مختلف توصیه می‌کنند. هر چند که هر یک از این رویکردها دارای نقاط قوت خاص خود است. این کتاب سعی دارد نگاهی دقیق به این روش درمان داشته باشد و اطلاعات کاملی در اختیار روان‌درمانگران ایرانی قرار دهد.

خواندن کتاب خانواده درمانی راهبردی کوتاه مدت برای نوجوانان سوء مصرف کننده مواد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام روان‌درمانگران حوزه سومصرف مواد و نوجوانان پیشنهاد می‌کنیم.