کتاب صوتی داریوش شاهنشاه هخامنشی

کتاب صوتی داریوش شاهنشاه هخامنشی به کوشش علی نیکویی، سرگذشت فرمانروایی را دنبال می‌کند که پس از بحرانی در جانشینی، اداره‌ی سرزمینی پهناور را بر عهده گرفت. مسئله‌ی اصلی فقط رسیدن به تاج‌وتخت نیست؛ حفظ ارتباط میان ایالت‌ها، مهار قدرت کارگزاران و مقابله با شورش‌ها نیز بخشی از این سرگذشت است. انتشارات افراز این کتاب صوتی را با گویندگی وحید عالم منتشر کرده است. متن از ماجرای گئومات و برآمدن داریوش آغاز می‌شود و به سازمان اداری، لشکرکشی‌ها و برداشت نویسنده از شخصیت شاه می‌رسد. شنونده در این مسیر، هم با رخدادهای سیاسی آشنا می‌شود و هم با سازوکار اداره‌ی شاهنشاهی.

درباره کتاب صوتی داریوش شاهنشاه هخامنشی

کتاب صوتی داریوش شاهنشاه هخامنشی، حاصل کوشش علی نیکویی، معرفی فشرده‌ای از قدرت‌گیری و فرمانروایی داریوش است. نیکویی در مقدمه، آشنایی مخاطبان عمومی، به‌ویژه جوانان، با تاریخ ایران را هدف خود معرفی کرده است. متن نیز بر همین اساس، به‌جای ورود مفصل به اختلاف‌نظرهای تاریخی، مسیر رخدادها را دنبال می‌کند. بحران پس از کمبوجیه، نقش بزرگان پارسی در تغییر حکومت و مسئله‌ی انتخاب فرمانروای تازه، زمینه‌ی ورود به دوران داریوش را می‌سازند. موضوع مشترک این رویدادها، مشروعیت قدرت و دشواری حفظ فرمان‌برداری سرزمین‌های گوناگون است. نویسنده سپس از میدان نبرد فاصله می‌گیرد و به تقسیم ایالت‌ها، مالیات‌ستانی، بازرسی کارگزاران و ارتباط میان مرکز و نواحی دوردست می‌رسد. این جابه‌جایی نشان می‌دهد که تصویر داریوش در متن، فقط به فرماندهی نظامی محدود نیست. نقش پادشاه در تنظیم رابطه‌ی مسئولان محلی و دربار نیز جای مشخصی دارد. شنونده از خلال این موضوعات، با پرسش اداره‌ی قلمرویی روبه‌رو می‌شود که حفظ پیوند میان بخش‌های آن، مسئله‌ای اساسی بوده است.
کتاب صوتی داریوش شاهنشاه هخامنشی، پس از مقدمه و شرح آغاز فرمانروایی، سه عنوان اصلیِ جنگ‌های داریوش، جنگ با یونان و اما داریوش را پیش می‌برد. منابع و مآخذ و یادداشت‌ها نیز در ادامه آمده‌اند. متن در بخش جنگ‌ها، گسترش قلمرو و دشواری لشکرکشی را کنار یکدیگر قرار می‌دهد؛ مقاومت دشمن، کمبود آذوقه و تصمیم فرماندهان، هریک بر نتیجه اثر می‌گذارند. بخش مربوط به یونان، مناسبات سیاسی و دخالت دولت‌شهرها را زمینه‌ی رویارویی نظامی معرفی کرده است. لحن نویسنده در ارزیابی داریوش، آشکارا ستایش‌آمیز است و تفسیر او از برخی نبردها نیز در همین چارچوب قرار دارد. بنابراین شنونده هم شرح حوادث را می‌شنود و هم با داوری نویسنده درباره‌ی آن‌ها آشنا می‌شود. نقل‌هایی از کتیبه‌ی بیستون، نسب‌نامه‌ی شاهان و توضیحاتی درباره‌ی پارسه، دامنه‌ی مطالب را از زندگی یک فرمانروا فراتر می‌برند. نویسنده در بحث پارسه، برداشت خود از کارکرد سیاسی و نمادین بنا را مطرح می‌کند. این بخش‌ها میان گزارش تاریخی، سخنان منسوب به شاه و تفسیر نویسنده تفاوت می‌گذارند و زمینه‌ی توجه دقیق‌تر به نوع شواهد را فراهم می‌کنند.

خلاصه کتاب صوتی داریوش شاهنشاه هخامنشی

داریوش پس از مرگ کمبوجیه، در شرایطی وارد صحنه‌ی قدرت می‌شود که هویت فرمانروای مستقر و آینده‌ی جانشینی محل نزاع است. متن، همراهی او با شش تن از بزرگان پارسی و کنارزدن گئومات را مقدمه‌ی رسیدن به شاهنشاهی معرفی می‌کند. حکومت تازه سپس با شورش ایالت‌ها روبه‌رو می‌شود و مسئله‌ی بازگرداندن اقتدار مرکز، در اولویت قرار می‌گیرد. کتاب صوتی داریوش شاهنشاه هخامنشی پس از شرح این کشمکش‌ها، از تقسیم قلمرو به ۲۰ ایالت، جدایی مسئولیت‌های اداری و نظامی، نظارت بر مأموران و ایجاد شبکه‌ی راه‌ها سخن می‌گوید. لشکرکشی به هند، رویارویی با سکاها و درگیری با یونانیان، بخش دیگری از محتواست. پیام محوری متن، پیوند میان حفظ قدرت و سازمان‌دهی امور کشور است. نویسنده داریوش را فرمانروایی معرفی کرده که تثبیت حکومت را تنها در پیروزی نظامی نمی‌دیده و برای اداره‌ی سرزمین‌های زیر فرمان نیز ترتیباتی در نظر گرفته است.

چرا باید کتاب صوتی داریوش شاهنشاه هخامنشی را بشنویم؟

دلایل شنیدن کتاب صوتی داریوش شاهنشاه هخامنشی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• متن، بحران جانشینی و مسئله‌ی مشروعیت فرمانروایی را در کنار یکدیگر شرح می‌دهد.
• توضیح مسئولیت کارگزاران، شناختی مقدماتی از اداره‌ی ایالت‌های هخامنشی فراهم می‌کند.
• شرح لشکرکشی‌ها، نقش تدارکات و جغرافیا را در تصمیم‌های نظامی نشان می‌دهد.
• نقل کتیبه‌ها، فرصتی برای آشنایی با تصویر شاه از جایگاه خودش فراهم می‌آورد.

شنیدن این کتاب صوتی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب صوتی داریوش شاهنشاه هخامنشی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ سیاسی ایران باستان.
• مخاطبانی که به‌دنبال آشنایی مقدماتی با فرمانروایی داریوش هستند.
• شنوندگان علاقه‌مند به شیوه‌ی اداره‌ی قلمرو هخامنشی.
• کسانی که شناخت زمینه‌ی درگیری ایران و یونان برایشان اهمیت دارد.

بخشی از کتاب صوتی داریوش شاهنشاه هخامنشی

«داریوش برای اداره‌ی بهتر کشور و جلوگیری از نابسامانی‌های گذشته دست به اموری زد که بسیار مهم می‌نمود.
او برای این امر کل کشور را به بیست ایالت تقسیم کرد که برای اداره آن بیست ایالت (ساترپ) بیست شهربان (ساتراپبان) قرار داد.
این ساتراپبان‌ها که بعد از شاهنشاه عالی‌مقام‌ترین منصب کشور را داشتند تنها از میان افراد خانواده‌های پارسی و حتی از میان خویشاوندان شاهنشاه انتخاب می‌شدند.
داریوش برای جلوگیری از قدرت گرفتن ساتراپبان‌ها در کنارشان فرمانده‌ای برای کل نیروهای نظامی مستقر در آن ایالت نصب کرد وی نیز چون ساتراپبان‌ها تنها زیر نظر شاهنشاه بود؛ در کنار این دو نفر نفر سومی هم بود، وی مأمور گرفتن مالیات‌ها بود، همه‌ی ایالات می‌بایست مطابق ثروت خود سالیانه به خزانه‌ی سلطنتی مبلغی واریز نمایند که مجموع آن ۱۴۵۶۰ تالان نقره بالغ می‌شد (هریک تالان معادل ۲۶ کیلو بود) و یک‌سوم آن می‌بایست از ایالات هند تأمین می‌شد جز مبلغ نقدی دریافتی دریافت‌های غیرنقدی چون اسب، دواب، آزوقه نیز دریافت می‌گردید.
در کنار آن سه صاحب‌منصب مفتشانی به نام گوش‌ها و چشم‌های شاه وجود داشت که کاملاً مستقل بودند و در صورت لزوم از سپاه می‌توانستند استفاده کنند آنان در ایالات شاهنشاهی گردش می‌کردند و به‌شکل نامحسوس به رسیدگی امور می‌پرداختند در کنار آن‌ها نیز کسانی با عنوان مأموران شاه به همه‌ی نواحی مملکت اعزام می‌شدند تا وضع اداره‌ی امور ایالت را بازرسی کنند.»